+ Meer informatie

Voorjaar in de weiden bij het Spaame

4 minuten leestijd

Na de bermen worden nu de weilanden aangepakt. Ook die zijn niet meer overal saai effen groen, maar tonen een bonte mengeling van bloemen en kruiden. Door het milieuvriendelijke beleid bij Spaarnwoude -minder vroeg maaien, hogere waterstand en gebruik van stalmest- valt er veel te genieten. De vogels vinden het prima!

Moderne weilanden zien er saai uit. Het gras is overal even hoog of laag en even groen. Geen bloemetje breekt het patroon. Door het vroege maaien, voorafgegaan door bemesten, eggen en rollen of door intensieve beweiding zijn er weinig kansen voor vogels om succesvol tot broeden te komen. Het grote melk- en vleesoverschot in de EG, de quotering voor melk en ook het milieubesef zijn de oorzaken dat hier en daar de zaken anders worden aangepakt. Daardoor wordt het aanzien van de weilanden wat minder monotoon. Dat is te zien in het groene gebied rondom Spaarnwoude (tussen Haarlem en Halfweg en het Noordzeekanaal). Door een milieuvriendelijker beleid is er een zeer gevarieerde flora en fauna ontstaan in de weilanden. Dit beleid bestaat bij voorbeeld in minder vroeg maaien, een waterstand die drassige plaatsen toelaat, het gebruik van stalmest en een minder intensieve begrazing. Pinkster-, paarde- en boterbloemen, zuring en andere kruiden kleuren nu de weiden in mei en juni bont. Door het plaatsen van een vogelwaarnemingshut bij een plas in dit gebied komen natuurliefhebbers en dagjesmensen vanuit de steden om er het rijke vogelleven te bewonderen en bijna het hele jaar door zijn er interessante waarnemingen te doen.

Smienten en grutto's
's Winters zitten er vaak grote groepen smienten en meerkoeten, die overdag het gras afgrazen. Van heinde en ver komen er meeuwen en allerlei soorten eenden de nacht doorbrengen. Soms zijn er zelfs groepen ganzen. In het vroege voorjaar komen er grutto's fourageren en rusten. Bij verstoring, bij voorbeeld door een langsvliegende sperwer, gaat zo'n groep (soms een paar honderd) massaal de lucht in, om daarna gedisciplineerd in een grote kluwen al wendend of kerend weer neer te strijken. Ook scholeksters en smienten tonen er hun formatievliegen. De smienten verdwijnen in april naar het noorden om daar te gaan broeden en de grutto's zoeken overdag de weilanden op om voor hun nakomelingsschap te gaan zorgen. Vaak staan ze bij de plas al te baltsen of met hun rivalen te vechten. Kieviten houden buitelend hun baltsvluchten. Tureluurs tureluren rond. Meerkoeten strijden om de beste nestplekken in de plas. Ze maken hele bouwwerken, die bijna een halve meter boven 't water uitsteken. Als een kraai, zilvermeeuw of ekster boven een weiland verschijnt, maken de gealarmeerde steltlopers het de indringers vaak onmogelijk om te landen. Reigers worden ook fel belaagd en met recht, want menig piepkuiken verdwijnt in hun maag.

Kemphaan
De laatste twee jaar is er bij Spaarnwoude zelfs een kemphaanmannetje met een prachtige witte kraag. Hij houdt in zijn eentje schijngevechten, bij gebrek aan mededingers. Zo nu en dan vertonen zich wel vrouwtjes bij de plas, wat enig perspectief biedt voor de toekomst. Een pluspunt in het kemphanenbestand dat in Nederland zo drastisch achteruit gaat. Watersnippen laten hun geblaat in de omgeving horen als ze als straaljager door 't luchtruim zoeven. Tot in het najaar zijn ze in en rond de plas te zien. Kleine zangvogels zoals veldleeuwerik, graspieper, witte en gele kwikstaarten broeden ook in de weilanden en boerderijen en laten hun gezang in het voorjaar horen. In mei en juni na het broeden wordt het steeds drukker rondom de plas met bezorgde vogelouders met jongen die argeloos rondstappen, onbewust van de gevaren die hem omringen.

Overleven De overlevingskans voor jonge vogels in de natuur is heel klein. Als echter ieder vogelechtpaar in zijn of haar leven zorgt voor twee nakomelingen (die ook volwassen worden) gaat de vogelstand al niet achteruit. In het voor- en najaar tijdens de trektijd geven andere vogels vaak ook acte de presence. Allerlei steltlopertjes, eenden en zelfs lepelaars kun je bij de plas aantreffen. Ook voor de meer doorgewinterde, met telescoop uitgeruste vogelfanaat valt er wel eens wat te scoren. Wat gedacht van slechtvalk, Amerikaanse kleine standloper en poelruiter? Zelfs het koeienbestand is gevarieerd. Naast het gewone FriesHollandse vee zie je de Lakenvelder en de Limousin (Frans roodbruin vleesvee) in het Spaarnwoudse. Steeds meer mensen brengen een bezoek aan de vogelhut om te genieten van al het schoon. Het nieuwe beleid in Spaarnwoude heeft een positieve uitwerking voor de natuur. <

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.