+ Meer informatie

Leven op droog brood en slappe thee

Egypte is begonnen aan een ingrijpende economische verbouwing

4 minuten leestijd

CAIRO — Egypte is aan een economische verbouwing begonnen, waarvoor ile arme bevolking de prijs betaalt. Door een proces van liberalisering vliegen de kosten van levensonderhoud omhot^. „Hoe kan ik nu nog voor mijn kinderen zorgen", klaagt Safia (48). „Ik moet nu kiezen: koop ik eten of koop ik kleren voor mijn gezin. De prijzen blijven maar stijgen".

De Wereldbank maakte vorige week bekend dat 25 procent van de Egyptenaren in dezelfde armoede verkeert als Safia. De helft van hen is zo arm, dat ze zich in leven houden met niets dan droog brood en slappe thee. De regering van president Hosni Moebarak is aan een omvangrijke herstructurering van de economie bezig om een eind te maken aan de groeiende armoede en schuldenlast.

Een belangrijke oorzaak van de schulden is de enorme omvang van de publieke sector, die jaarlijks miljarden kost. In het laatste financiële jaar verloor de publieke sector 7 miljard pond, ongeveer 4,4 miljard gulden. „Verkoop de publieke sector aan het bedrijfsleven", zei het Internationale Monetaire Fonds (IMF). „En maak een eind aan de voedselsubsidies. En ontsla de massa onnutte ambtenaren. En voer btw in. En..."

Eigenaar

De ministeries van landbouw, industrie en elektriciteit lieten er geen gras over groeien en besloten meteen om 21 staatsbedrijven te verkopen. Van de aandelen is 49 procent op de markt gebracht. De overheid blijft dus formeel de eigenaar van de bedrijven, maar besteedt het management uit aan de particuliere sector. Dat gebeurt door de staatsbedrijven in "holdings" onder te brengen.

„Schande", roept het orkest van socialisten, nasseristen en communisten dat is verenigd in de "Progessieve Bundeling". „Slavernij wordt weer ingevoerd in de arbeidsverhoudingen door deze reactionaire privatisering".

„Feodalisme, uitbuiting en sociaal onrecht", noemt de islamitische Arbeiders Partij de verkoop van de publieke sector. „We keren terug naar een situatie die erger is dan voor de revolutie van juli 1952". Zo'n vaart zal het niet lopen, want de interesse van particuliere bedrijven voor een aandeel in de staatsfabrieken is minimaal. De gouverneurs van de provincies hebben onlangs gesuggereerd de staatsboerderijen maar bij opbod van de hand te doen.

Het particuliere bedrijfsleven heeft nog geen vertrouwen in de liberalisering. De regering-Moebarak lijkt alle besluiten maar halfhartig uit te voeren. Crisis

Onlangs besloot president Moebarak om de monopolie-positie van een serie staatsbedrijven te handhaven, ondanks beloften aan het IMF om die juist af te schaffen. Ministers van de publieke sector zeggen dat veel bedrijven onmiddellijk failliet gaan als hun monopoliepositie verdwijnt. Experts van het IMF hebben Egypte gewaarschuwd dat het op een diepe economische crisis aanstuurt als niet alle afgesproken hervormingen onmiddellijk worden uitgevoerd.

„Er moet nu snel in de bureaucratie gesneden worden. De publieke sector moet meteen op de markt worden gebracht. Het zakelijk klimaat moet door liberale wetten verbeterd worden", was de boodschap van de economische experts.

Zonder een snelle verbetering van de (vrije) economie wordt het lijden van de massa straatarme Egyptenaren vergroot. De enige gevolgen van de liberalisering zijn tot nu toe sterke prijsstijgingen. In 1977 leidde dat tot bloedige broodrellen. Om de armsten van Egypte door deze periode van „aanpassingen" te helpen, hebben de Wereldbank, Europa en de Verenigde Staten 500 miljoen dollar aan een Sociaal Verzekerings Fonds (SVF) ter beschikking gesteld.

De donorlanden die dit SVF financieren, houden nauwlettend de hand op de knip. Egypte vroeg of het 40 miljoen dollar mocht gebruiken voor de verhoging van de uitbetaling door enkele pensioenfondsen, maar dat werd verboden.

Bedrijfjes

Het Sociale Fonds is bedoeld om arme Egyptenaren aan langlopende leningen te helpen voor het opzetten van kleine bedrijfjes. Een deel zal ook worden gebruikt voor kleine boeren die nieuw land willen ontginnen. Veel experts in Egypte zijn ervan overtuigd dat het SVF weinig effect zal hebben op het verbeteren van de situatie van de 15 miljoen armen.

Hamid Moebarak, algemeen directeur van het fonds en een neef van de president, verwacht hooguit 150.000 nieuwe banen te kunnen creëren. Tijdens de Golfcrisis keerden 400.000 arbeiders uit Irak terug. „Ons succes hangt af van de verwachtingen. Omdat de regering allerlei uitspraken doet, met grote beloften, zijn de verwachtingen hoog. Hoe hoger de verwachtingen, hoe geringer het succes", aldus Moebarak in maandblad The Middle East.

Volgens veel economische experts in Egypte is het fonds niet alleen tot mislukken gedoemd wegens te hoge verwachtingen. Omdat het fonds slechts vier jaar in werking blijft, is er geen tijd om goede structuren voor de investeringen te scheppen.

Uitdelen

Omwille van de snelle afhandeling zal het SVF vooral geld uitdelen. Dat zal gebeuren via bestaande organisaties als vakbonden, ministeries, coöperaties en vrijwilligersorganisatie^. „Die zijn vaak ineffectief', zeggen critici, „vanwege inefficiëntie, corruptie en het ontbreken van technische experts".

„Het Sociale Fonds vertrouwt op een systeem dat zwak is in het uitdelen van fondsen en in het bedenken en uitvoeren van ontwikkelingsprogramma's", zegt een Egyptische ontwikkelingsexpert in The Middle East. „Er is corruptie en verkwisting in het uitkeren van geld. Vaak bereiken de gelden de armen niet".

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.