+ Meer informatie

Christelijke hulpverlening in een veranderende tijd

Aanknopingspunten discussie identiteit

5 minuten leestijd

DEN HAAG — Het boek „Christelijke hulpverlening in een veranderende tijd" bevat drie opstellen die nadere uitwerkingen zijn van gehouden lezingen en veronderstellen mijns inziens een bekendheid van de lezers met de gang van zaken binnen een kerkelijke gemeente. Het boek heeft twee auteurs, ds. A. Romein, adjunctdirecteur van de Gereformeerde Sociale Academie te Ede (Hervormd predikant) en drs. A. Noordegraaf, docent godsdienst aan voornoemde academie en eveneens Herv. predikant.

Het boek is te onderscheiden in drie delen, de christelijke hulpverlening in een veranderde tijd; pastoraat en maatschappelijk werk; diakonaal huisbezoek. Zoals de auteurs zelf omschrijven gaat het in hun boek om een richting te geven aan de discussie over de identiteit van het christelijk geloof voor het welzijnswerk.

Kader
Duidelijk hierbij is dat beide auteurs geschreven hebben vanuit hun eigen kerkelijke organisatie en hun eigen geloofsovertuiging. Desalniettemin een poging die waardering en navolging verdient. Ds. Romein geeft in het eerste deel een kader aan waarbinnen hulpverlening tegenwoordig gestalte krijgt. In de eerste plaats gaat hij in op het feit dat we leven in een tijd van diepgaande en voortgaande veranderingen en voor welke ethische problemen we als gevolg hiervan worden geplaatst.

Vervolgens gaat hij nader in op de gevolgen die deze veranderingen hebben voor de hulpverlening. Nadien beschrijft hij op welke wijze de kerk en diakonaat op deze ontwikkelingen en veranderingen reageren. De auteur onderscheidt hierbij twee groepen; de conservatieven en de progressieven. Bij de conservatieven staat centraal dat zij weigeren de veranderingen te erkennen en ze te aanvaarden en hierbij een beroep doen op de onveranderlijkheid van de mens op grond van de Bijbelse schepgings- en zondeleer.

In tegenstelling tot de auteur ben ik van mening dat de conservatieven niet de onveranderlijkheid van de mens centraal stellen, maar wel de onveranderlijkheid Gods.

Waardevol
Ofschoon de auteur bij beide groepen waardevolle elementen erkent, is het vrij duidelijk dat hij zich wellicht niet thuis zal voelen bij de conservatieven. Juist door zijn onderscheiding geeft de auteur in feite duidelijk aan voor welk spanningsveld de christelijke hulpverlening zich geplaatst ziet. Mijns inziens is het door de pluriformiteit binnen de gereformeerde gezindte niet mogelijk om tot een algemeen aanvaardbare omschrijving van christelijke hulpverlening te komen.

Tenslotte gaat de auteur nader in op een ongewenste vermenging van pastorale zorg en christelijke hulpverlening. Hierbij distancieert hij zich van de uitspraak van de Gereformeerde Kerk Vrijgemaakt te Zwolle van 22 december 1975 betreffende het gereformeerd maatschappelijk werk binnen deze kerken.

Vrijwilligers
Het eerste deel wordt besloten met een pleidooi voor een versterking vanuit de diakonale gemeente en vraagt mijns inziens terecht aandacht voor de betekenis van het vrijwilligerswerk. Vooral het vrijwilligerswerk kan onder goede begeleiding een belangrijke rol spelen in het hulpverleningsproces.

In het tweede deel geeft drs. Noordegraaf een overzicht van de Bijbels-historische plaats van het pastoraat en de ontstaansgeschiedenis van het maatschappelijk werk. De auteur omschrijft hierbij het pastoraat als een van de vormen van hulpverlening die erop gericht is mensen te helpen in hun feitelijk christen zijn en hen te begeleiden op de weg van Gods geboden en beloften.

In een volgend onderdeel geeft de auteur een definitie betreffende het maatschappelijk werk en vermeldt hierbij dat het maatschappelijk werk mensen tracht te helpen hun welzijn in psychisch en sociaal opzicht te vinden en te hervinden in een samenleving die zich in een proces van snelle veranderingen bevindt. Hoewel de auteur niet geheel ten onrechte benadrukt dat de problemen niet zelden worden veroorzaakt door communicatie- en functiestoornissen in de maatschappij, komt echter niet zo duidelijk tot uitdrukking dat in een groot aantal situaties problemen ook voortvloeien uit endogene factoren, ongeacht de maatschappij en haar veranderingen.

Uit elkaar
Vervolgens noemt de schrijver een aantal overeenkomsten tussen pastoraat en maatschappelijk werk en constateert dat men uit elkaar is gegroeid. Als oorzaken worden genoemd: het verschil in terminologie tussen ambt en beroep; de verhouding evangelische norm en menselijke situatie; het spanningsveld tussen mensvisie en hulpverlening en de deconfesionalisering. De schrijver ziet mogelijkheden om met behoud van eigen kenmerken elkaar aan te vullen, maar tot een duidelijk concreet samenwerkingsmodel komt hij niet.

Tenslotte wordt een pleidooi gehouden om door middel van de diakonale taak van de gemeente een basis te bieden voor christelijke hulpverlening. Deze hulpverlening wordt in een Bijbels perspectief geplaatst met Micha 6:8 waarbij gekozen wordt voor de NBG-vertaling. Voorts wordt in het boek de Naam des Heeren eveneens steeds geschreven naar deze vertaling (zgn. Nieuwe vertaling).

Hierdoor wordt duidelijk welke richting de auteurs bepalend vinden voor de christelijke hulpverlening. Duidelijk zal zijn dat hierdoor een ander — niet gering — spanningsveld zal gaan optreden en de weg blokkeert om tot een „communis opinio" te komen.

Oorzaak
Tenslotte wijst de auteur mijns inziens terecht op de belangrijke rol die de kerk als gemeenschap zou moeten spelen binnen het hulpverleningsproces. Mijns inziens heeft de auteur hierbij een belangrijk aspect ter sprake gebracht dat als één van de oorzaken genoemd mag worden tot het ontstaan van vele sociale problemen.

Mijns inziens is door het ontbreken van een gemeenschap vereenzaming ontstaan en moest de professionele werker helaas taken gaan vervullen die de kerk als gemeenschap had moeten kunnen vervullen.

In het laatste deel geeft drs. Romein in het kort vanuit de plaats van de kerkdienst een practische handleiding voor diakonaal huisbezoek. De opbouw van de kerkgemeenschap staat hierin centraal.

Resumerend kan gesteld worden dat het boekje in aansluiting op het onlangs verschenen boek van dr. T. Brienen en de heer W. Huizer vele aanknopingspunten bevat om de discussie betreffende de identiteit van de christelijke hulpverlening verder op gang te brengen. Een discussie, die desondanks, mijns inziens helaas nog zeer beperkt in omvang blijft.

N.a.v. „Christelijke hulpverlening in een veranderende tijd, door ds. A. Romein en drs. A. Noordegraaf, uitgave Boekencentrum, Den Haag, 80 pag., ƒ 13,90.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.