Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

DE HECHTE SAMENLEVING

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

DE HECHTE SAMENLEVING

5 minuten leestijd

MAKEN IMMIGRANTEN ONS RIJKER?

Zet de komst van asielzoekers en andere categorieën immigranten een domper op onze economie? Het gaat immers om tienduizenden mensen per jaar die niet allemaal bepaald een wezenlijke bijdrage leveren aan ons Bruto Nationaal Product? Gaat er een positief effect uit ^on immigratie op de inkomenspositie van de reeds aanwezige bevol- S^ing? Bij deze vragen willen we in alt Jaarthema-artikel over de multiculturele samenleving, dat gebaseerd is op het NIDI-rapport Bevolkingsvraagstukken in Nederland anno 2000, stilstaan.

TABOE

In politiek Nederland rust een taboe op de vraag of we er materieel beter van worden dat er elk jaar zoveel immigranten Nederland aandoen. Ook in de media wordt er niet veel overgeschreven. In 1999 verscheen een stevig getoonzet boek van ene Pieter Lakeman, getiteld Binnen zonder kloppen: Nederlandse immigratiepolitiek en de economische gevolgen. Lakeman had de rekenmachine erbij gepakt en was - het zij erkendvanuit een zeker vooroordeel aan het optellen en aftrekken geslagen. Slotsom: we gaan er met al die immigranten per jaar honderden miljoenen op achteruit. Het boek werd door de pers weggeschreven. Sindsdien is het stil rond dit thema. Sloeg Lakeman de plank echt mis? Het is ingewikkeld te berekenen wat de economische gevolgen van immigratie zijn. We zullen naar enkele aspecten kijken: arbeidsmarkt, collectieve sector en externe effecten. Omdat weinig onderzoek naar de economische effecten van immigratie gedaan is, kunnen we geen definitieve uitspraken doen.

ARBEIDSMARKT

Veel immigranten doen relatief laaggeschoold werk. Ironisch is dat in het laaggeschoolde segment van de arbeidsmarkt reeds veel allochtonen werken. Dat zijn personen die afkomstig zijn uit eerdere immigratiestromen. Vroegere en latere immigranten ondervinden dus concurrentie van elkaar. De nieuwe immigranten hebben echter weinig tot geen invloed op het inkomen van en de werkgelegenheid voor autochtonen. Pas als ze door scholing en carrière meer gaan lijken op autochtonen, kunnen ze met elkaar concurreren op de arbeidsmarkt. Het duidelijkst zichtbaar zijn de economische gevolgen van immigratie voor de collectieve sector. We hoeven maar te denken aan de enorme 'inburgeringsindustrie': elke nieuwkomer is verplicht cursussen te volgen voor taal en maatschappelijke oriëntatie. Of aan de vele miljarden die jaarlijks besteed worden aan de opvang van asielzoekers en de behandeling van hun aanvragen. Of aan het extra leerlingengewicht dat aan een allochtone leerling toegekend wordt: scholen krijgen extra formatie naarmate zij meer allochtone leerlingen in hun leerlingenbestand hebben. Of aan het forse beslag dat werkloze immigranten leggen op de sociale zekerheid: relatief velen van hen zijn uitkeringsafhankelijk en betalen relatief minder belasting.

Ik zeg dit omdat we nuchter onder ogen moeten zien wat immigratie ons kost. Ongetwijfeld om aanwakkering van sentimenten te voorkomen zal de overheid natuurlijk niet 'de boer op gaan' met totaalplaatjes. Wel wil ik nog opmerken dat het ook noodzakelijke uitgaven zijn: er moet aan nieuwkomers heel wat 'gesleuteld' worden om ze in te passen in onze samenleving. Zouden die uitgaven niet gepleegd worden, dan krijg je een onderklasse in de samenleving.

EXTERNE EFFECTEN

In alle afwijzende beschikkingen van de Immigratie- en Naturalisatiedienst kan de asielzoeker lezen dat Nederland een dichtbevolkt land is en daarom een terughoudend toelatingsbeleid voert. Aan die hoge bevolkingsgraad moeten we dan ook denken wanneer economen spreken over 'externe effecten' van immigratie. Zij doelen dan op de gevolgen van immigratie voor verkeer, infrastructuur, milieu, bebouwing en dergelijke. In Nederland is het woekeren met schaarse ruimte.

Voor onze overheid is het de vraag wat de optimale bevolkingsdichtheid is waarmee de meeste schaalvoordelen te halen zijn. Het vreemde is dat een kreet als "Nederland is vol" not done is, terwijl elke afgewezen asielzoeker wel van overheidswege te horen krijgt dat Nederland een terughoudend asielbeleid voert omdat het dichtbevolkt is! Daarmee heeft volgens mij de overheid al het antwoord gegeven op de vraag wat de optimale bevolkingsdichtheid is, 16 miljoen is wel genoeg! Op veel meer immigranten zitten we kennelijk niet te wachten.

BETAALDE BAAN

Maken immigranten ons rijker? Het antwoord op die vraag lijkt vooralsnog nee te moeten zijn. Op zichzelf schept immigratie wel haar eigen economie, een bloeiende economie van advocaten, juristen, ambtenaren, tolken en taaionderwijzers. Maar juist omdat het arbeidspotentieel van de nieuwkomers niet optimaal ingezet wordt of kan worden, leveren de immigranten zelf nog niet een indrukwekkende bijdrage aan ons Bruto Nationaal Product. Alleen voor gekwalificeerde buitenlandse arbeidskrachten, die door bedrijven Nederland binnengehaald worden, ligt dat duidelijk anders. Alleen een blijvende inspanning om de grote massa nieuwkomers aan Nederlandse taalvaardigheid en een betaalde baan te helpen zal, op de langere termijn positieve economische effecten hebben.

Nederland vergrijst. In verschillende segmenten van de arbeidsmarkt is grote krapte. Moeten we niet opnieuw gastarbeiders naar Nederland halen? Die hebben we toch nodig? Niet echt. In de jaren '60- '70 heeft Nederland enkele tienduizenden gastarbeiders aangetrokken. We realiseerden ons toen niet dat door gezinsvorming en - hereniging (de zgn. volgmigratie) die tienduizenden uit zouden groeien tot honderdduizenden. En juist de volgmigranten bleken een zeer geringe - of zelfs negatieve - bijdrage aan onze economie te leveren. Als het ons om een positieve bijdrage aan de economie gaat, moeten we die fout dus niet opnieuw maken. Dan is het beter om in te zetten op de economische ontwikkeling van de landen van herkomst. Daar zijn potentiële immigranten meer bij gebaat.

Evert-Jan Brouwer

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van donderdag 15 maart 2001

De Banier | 20 Pagina's

DE HECHTE SAMENLEVING

Bekijk de hele uitgave van donderdag 15 maart 2001

De Banier | 20 Pagina's

PDF Bekijken