Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Jongeren · Begripsverwarring

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Jongeren · Begripsverwarring

5 minuten leestijd

In de afgelopen maanden is er heel wat geschreven en gesproken over het theocratische beginsel van de SGP. Nu de discussies wat zijn geluwd, kan worden geconstateerd dat er nogal wat begripsverwarring is. in deze bijdrage wordt op een tweetal misverstanden ingegaan.

Eén van de meest in het oog springende misverstanden is de gedachte dat de SGP naar een theocratie streeft.Vaak wordt dit vermeende streven van de SGP naar een theocratie in negatieve zin geduid.Als de SGP aan de macht l< omt, wordt Nederland 'een dictatuur met een hoog taliban-gehalte, waarbij er geen plaats is voor andersdenkenden. Met de Bijbel in de hand zal de SGP vrouwen, homo's en moslims gaan onderdrukken'.Wie een tijdje op het wereldwijde web surft, komt deze van weinig realiteitszin getuigende angsten regelmatig tegen.

Het zijn niet alleen buitenstaanders die spreken over het streven van de SGP naar theocratie. Ook SGP'ers geven wel eens aan 'wat er allemaal zal veranderen als er in deze aardse bedeling een theocratie komt'. Natuurlijk wordt dat positief ingekleurd. De wetgeving zal in overeenstemming met de bijbelse waarden en normen worden gebracht. Gods Woord zal zeggenschap krijgen in de hele samenleving. Kerk en staat blijven onderscheiden posities houden, maar de kerk zal een centralere plaats in ons land krijgen.

Geen streven naar theocratie

Toch is het niet verstandig om te spreken over 'een streven naar een theocratie'.Allereerst omdat hiermee de suggestie wordt gewekt dat de SGP streeft naar een andere staatsvorm. Als de SGP aan de macht zou komen, zou dit het einde van het democratische stelsel betekenen. Het bereiken van deze staatsvorm wordt dan als een ideaal gezien. SGP-senator Holdijk heeft terecht aangegeven dat het beter is om te spreken over een theocratisch beginsel. Een uitgangspunt van waaruit wordt gewerkt.

Een tweede argument om de genoemde terminologie te vermijden, ligt in de letterlijke betekenis van het begrip theocratie: Godsregering. Door te spreken over een streven naar theocratie kan heel gemakkelijk de indruk worden gewekt dat God nu niet regeert.Voor staatkundig gereformeerde politici is het echter realiteit: zij belijden dat de Heere regeert ondanks en dwars door alle heerschappijen heen (dominee Abma).

Ten slotte wordt de theocratie vaak gereserveerd voor het Oude Testament. Een theocratie is dan een staatsvorm waarbij God de hoogste Gezagdrager is. Die op een onmiddellijke wijze regeert. Sommigen beschouwen de periode vóórdat het koningschap in Israël haar intrede deed als een theocratie. Anderen (waaronder de predikanten Kersten en Zandt) vatten het hele tijdperk van het Oude Testament als een periode van theocratie op. In deze context betekent het spreken over een streven naar theocratie dat we terug willen naar de situatie van het volk Israël ten tijde van het Oude Testament.

Democratie of theocratie?

Een tweede veelvoorkomend misverstand is de suggestie dat het van tweeen één is: theocratie of democratie. Zoals onlangs nog op de opiniepagina in het Reformatorisch Dagblad te lezen was: "Maak als partij een duidelijke keus: kies voluit voor de theocratie en neem geen deel aan de democratie, óf kies voluit voor de democratie, inclusief de bescherming van de grondrechten."

De uitdrukking'democratie als vorm, theocratie als norm' verklaart veel. Hiermee wordt allereerst duidelijk gemaakt dat staatkundig gereformeerden met volle vrijmoedigheid deel uitmaken van het democratische stelsel. Die principiële keus is al in 1918 gemaakt.Tegelijkertijd geeft deze uitdrukking aan dat binnen het democratische stelsel op een theocratische (staatkundig gereformeerde) wijze politiek wordt bedreven. Dr R. Bisschop gaf dat onlangs tijdens een bijeenkomst van de Goudse kiesvereniging kernachtig weer: "De één is christen-democraat, de ander sociaaldemocraat en ik ben staatkundig gereformeerd democraat."

Democratisch stelsel

Het democratische stelsel moet dus niet worden gelijkgesteld aan het principe van volkssoevereiniteit, waarbij de helft plus één beslist. Een democratisch stelsel kan worden gedefinieerd als een systeem waarbij burgers het recht heb­ ben hun volksvertegenwoordigers te kiezen, die in hun naam allerlei besluiten nemen die zij in het algemeen belang achten.

Over de inrichting van een democratisch stelsel kan dus worden gediscussieerd. Bijvoorbeeld over de vraag of we voor of tegen bepaalde vormen van directe democratie zijn, zoals een referendum of een gekozen burgemeester Of over het wel of niet invoeren van een nieuw kiesstelsel.Tijdens de 'avond vanVanThijn' hebben we kunnen zien dat de democraten van D66 andere ideeën over de inrichting van het democratische stelsel hebben dan de sociaal-democraten of staatkundig-gereformeerde democraten.

Verschillende interpretatie

Het begrip theocratie wordt binnen de SGP verschillend gedefinieerd en toegepast. Dit bleek ook uit een onderzoek van de commissie 'theocratie' van de SGP-jongeren onder ruim 60 raads- en statenleden. Als binnen de gereformeerde gezindte al geen eensgezindheid over de interpretatie bestaat, kunnen we natuurlijk niet verwachten dat nietchristenen wel tot een goed gebruik van het begrip theocratie komen.Theocratie heeft bovendien een zeer negatieve bijklank gekregen door de vergelijking met islamitische staten onder 'theocratisch' bewind.

Als dit in ogenschouw wordt genomen, doen SGP-politici er verstandig aan het begrip theocratie zeer terughoudend te gebruiken. Misschien kan de begintijd van de SGP als voorbeeld dienen. Het begrip theocratie werd niet in de mond genomen, maar over de gedachte erachter waren de mannen van het eerste uur heel duidelijk.

Het begrip theocratische politiek kan prima worden vervangen door bijvoorbeeld staatkundig gereformeerde politiek. En met een beetje creativiteit kan het begrip uitstekend worden omschreven.Artikel I van het beginselprogramma geeft een goede aanzet: De SGP 'streeft naar een regering van ons volk geheel op de grondslag van de in de Heilige Schrift geopenbaarde ordening Gods'.

Gen van Veldhuizen, jeugdwerkadviseur

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 8 april 2005

De Banier | 32 Pagina's

Jongeren · Begripsverwarring

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 8 april 2005

De Banier | 32 Pagina's

PDF Bekijken