Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Jongeren · Eerste en laatste keer

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Jongeren · Eerste en laatste keer

5 minuten leestijd

Het licht gaat nog steeds aan en van oorlogshandelingen heb ik nog niets vernomen. Het Nederlandse nee heeft niet geresulteerd in de aangekondigde verschrikkingen.Wel in het niet ratificeren van de Europese Grondwet. Maar heeft het referendum, afgezien van deze voor ons pragmatische winst, nu ook winst opgeleverd voor onze democratie?

In de dagen na I juni werd deze vraag door de meeste partijen bevestigend beantv^oord.Vooral de voorstanders van de Europese Grondwet waren in een juichstemming, ze noemden het een 'feest voor de democratie.' Daarna is het in die hoek oorverdovend stil geworden. Zien ze nu dan eindelijk de negatieve kanten van het referenduminstrument? Laten we het hopen.Voor ons als SGP-jongeren zijn die negatieve aspecten in ieder geval wel duidelijk geworden. In dit artikel worden er enkele genoemd en toegelicht.

Omgekeerde democratie

De Leidse bestuurskundige Jouke de Vries stelt dat Nederland een omgekeerde democratie is geworden.Volgens hem willen of kunnen de elites geen leiding meer geven en wil de bevolking zelf de toon zetten. Het tweede is denk ik vooral een gevolg van het eerste, maar dat de elites in feite geen leiding meer geven is duidelijk geïllustreerd. Denk bijvoorbeeld aan het door ministers uitdelen van foldertjes terwijl dat normaal voorbehouden is aan de leden van politieke partijen.

Deze omgekeerde democratie geeft rolvervaging en schept daarom voor de burger eerder minder dan meer duidelijkheid. Het kabinet dat campagne voert en tegelijk zegt slechts de mening van de burger te willen weten probeert twee elkaar bijtende rollen te verenigen. Een kabinet hoort immers te regeren. De geloofwaardigheid van een kabinet wordt er niet beter op als ze vandaag een standpunt uit moet dragen waar ze gisteren nog lijnrecht tegenover stond.

Aantasting geloofwaardigheid

De vermeende kloof tussen burger en politiek heeft alles te maken met vertrouwen en geloofwaardigheid. Deze worden door een referendum niet versterkt maar lopen

een deuk op. In het geval van een nietbindend referendum kom je niet erg geloofwaardig over als je de uitslag als Kamer naast je neer legt. Je luistert dan niet naar'de stem van het volk.' In het geval van een bindend referendum (hetgeen I juni vrijwel het geval was), wordt de uitslag overgenomen. Dat lijkt democratisch maar is het niet. Hier is immers spraken van de tirannie van de meerderheid. Een uitslag van 62% wordt als het ware opgerekt naar 100%.

Maar bij een stemming in de Kamer geeft een meerderheid toch ook de doorslag? Jawel, maar het eigene van democratie is dat de stem van de minderheid gehoord wordt. De partijen die zich aan de uitslag van I juni gebonden hadden zetten desnoods hun eigen standpunt opzij. De stem van de minderheid wordt dan niet meer gehoord maar gesmoord. De 38% voorstanders van de Europese Grondwet hebben nu geen stem in de Kamer meer

Dat dit ook voor partijen zelf zeer vreemde situaties op kan leveren blijkt als we naar het CDA kijken. Deze partij is nu tegenstander van de Europese Grondwet terwijl haar achterban het hoogste aantal voorstemmers telde, zowat 80%. Niemand kan volhouden dat het vertrouwen van de achterban in de politici van deze partij met deze situatie gebaat is. Eerder wordt het toch al aanwezige wantrouwen verder versterkt.

Slecht meetinstrument

Een meetinstrument, wat een referendum eigenlijk is, dient betrouwbaar te zijn en het resultaat van de meting dient bruikbaar te zijn. Op beide punten faalt het referendum. Het is niet betrouwbaar omdat de burger het onderwerp niet weet te scheiden van andere issues. Dat is ze niet kwalijk te nemen, het is eerder een gevolg van het oneissue karakter van een referendum. Het is gewoon teveel gevraagd om alle andere zaken daarvan te scheiden. Het resultaat van het referendum is verder niet goed bruikbaar omdat het een simpele weergave is van een complexe materie. Een ja of nee zegt niet zoveel, het gaat veel meer om wat daarachter zit. Dat kom je uit de uitslag niet te weten. Om dat wel te weten te komen kan worden afgegaan op de opiniepagina's of debatten. Maar het gros van de kiezers is daar niet bij betrokken. Daarom is vooral voeling nodig met de achterban.

Als voorstander nu opeens de nee-belangen in de Kamer vertegenwoordigen is een lastige zo niet onmogelijke zaak. Probeer zelf maar eens iets publiek te verdedigen waar je niet achter staat. Het lastige hiervan bleek ook uit de woorden van Femke Halsema van Groenlinks. Zij stelde een parlementaire enquête voor naar de motieven van de kiezer. De SP zou hiervoor de voorzitter mogen leveren. Beter had ze haar eigen onvermogen niet kunnen illustreren.

Niet voor herhaling vatbaar

Het probleem van de veelbesproken kloof tussen de burger en 'de politiek' zit niet in het politieke systeem. Kijk alleen maar naar kleine partijen die wel de mening van hun achterban weten te vertegenwoordigen. De kloof is ontstaan door een gebrek aan overtuigingskracht en luistervaardigheid. Daar zit het probleem bij een groot deel van de dames en heren politici. Het referendum zal daaraan niets verhelpen. Met welke motieven er ook voor wordt gekozen, inzet van het referendum en de nasleep ervan suggereert toch een gebrek aan ruggengraat. De periode na I

juni laat bovendien zien dat de meeste politici de signalen niet weten te vertalen in politiek handelen.

Het referendum komt het aanzien van politici en 'de politiek' in het algemeen daarom niet ten goede. Of het nu om een raadgevend of bindend referendum gaat, de democratie wordt er uiteindelijk eerder door verzwakt dan versterkt. Wat de SGP-jongeren betreft was dit daarom de eerste en de laatste keer.

Anton Rottier, voorzitter sectie Politiek SGPjongeren

(Reageren? E: anton.rottier@wurnl)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 19 augustus 2005

De Banier | 20 Pagina's

Jongeren · Eerste en laatste keer

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 19 augustus 2005

De Banier | 20 Pagina's

PDF Bekijken