Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Uit de provincie · Gemeentelijke herindeling

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Uit de provincie · Gemeentelijke herindeling

8 minuten leestijd

/n d/t artikel wil ik u op de hoogte brengen van een aantal ontwikkelingen die zich afspelen in de provincie Fryslan. Gemeentelijke herindeling, de zoutwinning en de daarmee gepaard gaande bodemdaling en de evaluatie van het dualisme zijn de belangrijkste onderwerpen die ik wil bespreken.

Zo nu en dan duikt het zogenaamde h- woord weer op. Gemeentelijke herindeling! Een onderwerp waar steevast stevige discussies over ontstaan. Dit is de laatste tijd in Fryslan ook wel weer gebleken.

Zo rond de jaarwisseling was de laatste uitbarsting over dit onderwerp.Vlak voor die jaarwisseling hadden gedeputeerde Jan Ploeg (CDA) en de Commissaris van de Koningin Ed Nijpels een boom opgezet over de bestuurskracht van de Friese gemeenten. En met die bestuurskracht was het volgens deze twee heren in bepaalde gemeenten niet zo goed gesteld. De vertaling die sommige gemeenten hieraan gaven was, dat de provincie gemeenten verplicht wilde laten herindelen.

Uiteraard stortte de media zich ook op dit onderwerp. En de diverse nieuwjaarstoespraken van de burgemeesters leenden zich uitstekend voor het geven van de gemeentelijke visie op herindelen. Kortom, een kleine hype rond gemeentelijke herindeling was geboren. Dagelijks konden we de visies van de dames en heren burgemeesters volgen. De een zag wel iets in herindeling, de meerderheid vond dat de provincie zich hier niet mee moest bemoeien.

Ook als statenfractie van ChristenUnie/ SGP hebben we ons natuurlijk gebogen over dit heikele onderwerp. Onze lijn is helder.Wij vinden dat het nooit zo kan zijn dat er door de provincie van bovenop een gedwongen herindeling kan worden opgelegd. Het initiatief moet komen vanuit de gemeenten zelf.

Natuurlijk kan het wel zo zijn dat de provincie constateert dat een bepaalde gemeente op bepaalde beleidsterreinen niet zo functioneert zoals het zou moeten. Maar dat mag nooit een reden zijn om een gemeentelijke herindeling op te leggen.

Als een aantal gemeenten besluit bij de uitvoering van bepaalde taken samen op te trekken, moet dat gestimuleerd worden. In Fryslan zijn hiervan al diverse voorbeelden.

Kortom, de statenfractie van Christen- Unie/SGP pleit voor handhaving van de bestaande 3 I gemeenten in Fryslan. De gemeente is van oudsher al de bestuurslaag die het dichtste bij de burger staat. Grotere gemeenten zullen leiden tot een nog grotere kloof tussen burger en overheid.

Gemeenten moeten taken natuurlijk wel naar behoren kunnen uitvoeren.

Daarvoor is intergemeentelijke samenwerking een uitstekend middel. Alleen doen, wat je alleen kunt doen, samen oppakken, wat samen opgepakt moet worden!

Zoutwinning en bodemdaling

Een ander punt van aandacht is het probleem van de bodemdaling in Noordwest Fryslan. In dit gebied, dat ruwweg ligt tussen deA3l (Harlingen-Leeuwarden) en de Waddenzee, is sprake van een bodemdaling tot wel 35 centimeter. In de grond zit hier veel zout, wat gewonnen wordt door Frisia Zout uit Harlingen. Bewoners in dit gebied maken zich grote zorgen over de bodemdaling en bij diverse panden is sprake van scheuren in woningen. Het actiecomité 'Laat het zout maar zitten' heeft erg veel zorg over de daling en de daarmee gepaard gaande waardedaling van panden.Volgens het actiecomité komt de bodemdaling voor het grootste gedeelte door de zoutwinning van Frisia. Nu hebben de Friese Staten op dit gebied niet zo heel veel bevoegdheden. Het is eigenlijk een zaak van het ministerie van Economische Zaken en dan met name van de dienst Staatstoezicht op de Mijnen. Gedeputeerde Staten hebben adviesbevoegdheid. Maar de uiteindelijke beslissing tot zoutwinning wordt niet in Fryslan genomen.

Ondanks de bodemdaling gaf GS toch een positief advies aan het ministerie. Frisia kon doorgaan met zoutwinning.

Als de bodem met meer dan 35 centimeter zou dalen, dan zou Frisia stoppen met het winnen van zout.

Het advies van GS leidde tot veel commotie in de streek. Dit advies kv^am op de agenda van de statencommissie en tijdens een door honderden belangstellenden bijgewoonde vergadering bespraken we dit advies. Bij de statenfracties waren grote twijfels over de juistheid van het advies.Volgens ons liet dit advies veel ruimte tot twijfel. De staten besloten vervolgens zelf een onderzoek In te stellen naar de gevolgen van de bodemdaling In het noordwesten van Fryslan. Dit onderzoek Is gedaan door Alterra ultWageningen.

Een commissie uit de staten, onder wie ondergetekende, heeft dit onderzoek begeleid.Van te voren konden er vragen worden Ingediend, waarop Alterra vervolgens een antwoord op probeerde te formuleren. Nu Is er in de afgelopen jaren al erg veel onderzoek verricht naar de gevolgen en de oorzaken van de bodemdaling. Maar een samenhangend onderzoek ontbrak nog.

Alle stakeholders hebben meegewerkt aan het onderzoek. Het betrof het actiecomité, Frisia Zout.Wetterskip Fryslan, de diverse gemeenten en de provincie. Onlangs Is het eindrapport van Alterra gepubliceerd. De grootste verrassing was dat de zoutwinning wel bijdraagt aan de bodemdaling, maar niet In die mate die verwacht was. Een grote tegenvaller dus voor het actiecomité 'Laat het zout maar zitten'.Veel Inwoners van het gebied hadden dit niet verwacht. Vroegere peilverlagingen door voormalige waterschappen hebben veel meer invloed gehad.

Het rapport van Alterra zal in de statenvergadering van D.V. 15 maart besproken worden. Het belooft een interessante politieke discussie te worden. Met name omdat een aantal fracties in de Friese staten eigenlijk op voorhand de kant van het actiecomité had gekozen!

Evaluatie dualisme

Wat in ieder geval een heftige discussie opriep In de Friese staten was de evaluatie van het dualisme. Onder leiding van Commissaris van de Koningin NIjpels had een commissie het dualisme geëvalueerd. Nu was er In 2003 direct een commissie uit de staten geformeerd, ook onder leiding van de CdK, die het dualisme zou evalueren. Hierin zaten alleen statenleden.

Tijdens een informele bijeenkomst tussen de fractievoorzitters en gedeputeerde staten formeerde de CdK Ineens een clubje, bestaande uit hemzelf als voorzitter, twee gedeputeerden, twee topambtenaren en zowaar mochten er ook nog vier statenleden aanschuiven, dat het dualisme moest evalueren.

Dit besluit Is nooit ergens geformaliseerd en van het begin af aan heeft onze vertegenwoordiger In deze commissie hier tegen gewaarschuwd. Zonder succes overigens.

De zaterdag voor het debat in de staten over het rapport van de commissie, liet de CdK zich aan een journalist van Omroep Fryslan ontvallen dat het dualisme eigenlijk niet leuk was en dat het ook mislukt was.

Voor onze fractie mocht Ik over dit onderwerp het woord voeren. Allereerst ben ik ingegaan op het gebrek aan politieke legitimiteit van de genoemde commissie. Aan de hand van opgediepte verslagen bleek heel duidelijk dat de regie volledig in handen was van Nijpels. Daarnaast is er bij de overgrote meerderheid van de Friese statenleden irritatie over het optreden van het presidium. Het presidium bestaat uit de fractievoorzitters van de tien in de staten vertegenwoordigde partijen. Mijn voorstel was om het presidium te laten bestaan uit de commissievoorzitters, de CdK en de vice-voorzitter van de staten. Dit haalde het niet. Het was wel opvallend dat in het rapport waarover we debatteerden geen voorstellen stonden ter verbetering van het presidium.

Mijn bijdrage besloot Ik als volgt: Wat is het toppunt van dualisme? Dat de rol van voorzitter van PS, voorzitter van GS, voorzitter van het presidium, voorzitter van het boed en voorzitter van commissie duaal bestuur in handen is van 1 persoon! En die persoon vindt het dualisme ook nog helemaal niks! Tijdens de beantwoording van de commissaris liep de discussie volledig uit de hand. De CdK reageerde als door een wesp gestoken op opmerkingen die onder andere door mij en FNP-voorman Johannes Kramer waren gemaakt.Van de kant van de commissaris werden opmerkingen gemaakt, die absoluut niet door de beugel konden. Er moest een schorsing aan te pas komen om de gemoederen weer wat te doen kalmeren. Nadat de commissaris had toegegeven dat hij over de schreef was gegaan, ging het debat verder

Eind van het liedje was wel dat de CdK een motie aan zijn broek kreeg waarin stond dat hij zich In het openbaar niet meer mag uitlaten over het dualisme. Alleen het CDA steunde deze motie niet, maar in een stemverklaring kreeg Nijpels van het CDA nog veel hardere verwijten. Het CDA was lang niet altijd gelukkig met uitlatingen van hem en vond dat hij beter op moest passen.

Tot slot

De komende maanden staan de Friese Staten voor Ingrijpende beslissingen. Zo zal het nieuwe streekplan moeten worden vastgelegd. Daarnaast moet er een beslissing vallen over de zogenaamde Centrale As, een weg van Dokkum naar Drachten. De bestaande weg voldoet niet meer. Zoals zo vaak bij de aanleg van een nieuwe weg roeren voor- en tegenstanders zich hevig. Dat is hier niet anders.Voor de economische ontwikkeling van Noordoost Fryslan is deze weg van groot belang. Onze fractie vindt dan ook dat die weg er moet komen, al is het voor ons nog geen uitgemaakte zaak in welke vorm. Een ander punt van discussie blijft de gaswinning onder de Waddenzee. Onze fractie is nog steeds niet overtuigd door alle rapporten en we blijven erg kritisch over de gaswinning. De Instelling van het Waddenfonds vinden we een goede zaak, maar het Is maar de vraag wat er werkelijk overblijft voor de provincies.

Een punt wat mij wel zorgen baart. Is het grote aantal statenleden dat tussentijds opstapt. In Fryslan hebben recent weer twee statenleden laten weten per onmiddellijk op te houden. Daarnaast staat een aantal leden nog op verkiesbare plaatsen voor de gemeenteraadsverkiezingen en wil een aantal leden graag wethouder worden. Het zou zo maar kunnen dat we In mei tien nieuwe statenleden gaan verwelkomen.

De grote tijdsbelasting is vaak het argument om te stoppen. Deze ontwikkeling komt de continuïteit natuurlijk niet ten goede. Nu gaat de beloning vanaf 2007 wel omhoog, maar het aantal statenleden per provincie gaat ook dalen. Ik denk dat er dan tussentijds nog veel meer statenleden afhaken. De kloof die er sowieso al is tussen de Provinciale Staten en de bevolking zal zo niet gemakkelijk gedicht kunnen worden.

O.A. van der Caliën, Leeuwarden

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 10 maart 2006

De Banier | 24 Pagina's

Uit de provincie · Gemeentelijke herindeling

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 10 maart 2006

De Banier | 24 Pagina's

PDF Bekijken