Bekijk het origineel

Praktische beginselen (9)

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Praktische beginselen (9)

5 minuten leestijd

ALS MINISTER VAN FINANCIEN STEMMEN VÓÓR SUBSIDIE TEN BEHOEVE VAN DE OLYMPISCHE SPELEN. ALS ANTIREVOLUTIONAIR TEGEN. DAT AMBIVALENTE STEMGEDRAG VAN DR. H. COLIJN HAALDE DS. P. ZANDT AAN IN ZIJN BESPREKING VAN HET PROGRAM VAN BEGINSELEN. STEMGEDRAG ALS GEVOLG VAN HET STEL­ LEN VAN DE VERKEERDE NORM. WAAR IS DE OVERHEID AAN GEBONDEN? AAN GODS WOORD EN WET EN/OF AAN DE AFWEGING IN DE CONSCIËNTIES VAN OVERHEIDSPERSONEN? ARTIKEL 3 VAN HET PROGRAM VAN BEGINSELEN GEEFT DE ONVERANDERLIJKE NORM VAN GoDS WoORD AAN.

Context van dit artikel

Artikel 3 staat aan het begin van het hoofdstuk "Overheid, mens en maatschappij". Het eerste hoofdstuk stelde de algemene beginselen van de SGP en haar doelstelling centraal. Hoofdstuk 2 behandelt de visie op de overheid (art. 3-4) en in de tv/eede plaats de taak van de overheid als gevolg van de bijbelse mens- en maatschappijvisie (art. 5-7). De overheid is niet een intermenselijk instituut. De mens is niet een wezen zonder verticale verhouding. Beide, zowel de overheid, als de mens, komen in dit hoofdstuk naar voren in hun verantwoordelijkheid tegenover God. Dat is bepalend voor de vraag hoe de overheid moet functioneren. Daarmee is de mens getekend als een verantwoordelijk schepsel tegenover zijn naaste.

In de huidige vorm is artikel 3 niet terug te vinden in het eerste Program van Beginselen. Het dateert uit 1989. Diverse aspecten vanuit het eerste Program van Beginselen zijn wel opgenomen. Het oude artikel 4 wijst op Gods oordeel waaraan ook de overheid onderworpen is. Het begrip "gratie Gods" komt in het oude artikel 3 voor De roeping van de overheid de eed te eisen is vertolkt in het oude artikel 4. De formulering "dienaresse Gods" als duiding voor de overheid zoeken we tevergeefs in het eerste Program van Beginselen. De expliciete verwijzing naar artikel 36 van de Nederlandse Geloofsbelijdenis in de versie van 1958 kan een verklaring zijn voor het feit dat "dienaresse Gods" een gangbaar begrip is geworden in de formulering van onze beginselen.

Dienaresse

De SGP hecht aan de typering van de overheid als "dienaresse Gods", een bijbelse typering. Paulus schrijft: "Want zij is Gods dienares, u ten goede.(...)" (Rom. 13: 4).Wat moeten we onder die typering verstaan? Als wij in debatten de overheid "Gods dienaresse" noemen, moeten wij wel weten wat er onder verstaan moet worden. De kanttekening op de woorden "Gods dienares" geeft een heldere omschrijving: "Dat is, van God gesteld, om als een instrument Gods u te dienen." De overheid is dus een instrument in Gods hand. Zij is er om het goede voor haar onderdanen te zoeken. De overheid, ongeachte de staatkundige vormgeving, is een instrument in Gods hand. De overheid heeft een dienend karakter Dat is Gods goedheid. Zij wórdt niet dienaresse Gods door zich te houden aan Gods Woord en Wet. Zij is dienaresse Gods en dat overheidskarakter impliceert dat zij zich moet houden aan Gods Woord en Wet. Het Program van Beginselen spreekt over "haar ambt". Het gaat om een openbare functie die de overheid uitoefent.

Onderworpen

In haar ambt dient zij onvoorwaardelijk onderworpen te zijn aan Gods Woord en Wet. De absolute binding van de overheid aan Gods Woord en Wet komt in dit artikel niet zonder reden nadrukkelijk aan de orde. Dr. Kuyper koos in zijn beginselprogram (1878) voor een ander uitgangspunt.Volgens hem was de overheid niet onvoorwaardelijk en rechtstreeks gebonden aan Gods Woord en Wet. De overheidspersonen zijn gebon­

den aan Gods Woord en Wet in zoverre zij die belijdt in de consciëntie. Daarmee is de overheid gebonden aan een veranderlijke norm, namelijk het geweten van individuele personen. Gewetens zijn niet betrouwbaar. Gewetens zijn soms boos en verkeerd."Alle dingen zijn wel rein den reinen, maar den bevlekten en ongelovigen is geen ding rein, maar beide hun verstand en geweten zijn bevlekt" (Tit 1: 15). Het geweten dient genormeerd te zijn aan Gods Woord en Wet. Daarom spreekt dit artikel over de binding daaraan zonder enige voorwaarde. De overheid is onvoorwaardelijk onderworpen aan Gods Woord en Wet. Het artikel wijst op de onvoorwaardelijke gehoorzaamheid.

Verantwoording

Het dragen van verantwoordelijkheid houdt in dat verantwoording moet worden afgelegd. Dat geldt ook bij het dragen van regeringsverantwoordelijkheid o van bestuurlijke verantwoordelijkheden. De regering moet zich verantwoorden in het parlement. Gedeputeerde Staten doen dat in de Staten. Een college van Burgemeester en Wethouders legt verantwoording af aan de gemeenteraad. Dat is een breed geaccepteerd beginsel. De SGP wijst op grond van Gods Woord nog op een ander beginsel. Overheidspersonen zullen rekenschap moeten geven hoe zij de bestuurlijke verantwoordelijkheden hebben waargenomen. Geen verantwoording aan mensen, maar verantwoording afleggen aan de Koning der Koningen. Immers, de Heere laat ons weten: "Want wij allen moeten geopenbaaro worden voor den rechterstoel van Christus, opdat een iegelijk wegdrage, hetgeen door het lichaam geschiedt, naardat hij gedaan heeft, hetzij goed, hetzij kwaad" (2 Kon 5: 10). De enige norm die in dat gericht geldt, is Gods Woord en Wet. Daar wijst met nadruk artikel 3 ons op.

drs. P.A. Zevenbergen

Binnenkort worden regionale voor- ; lichtingsbijeenkomsten georganiseerd I over het Program van Beginselen. i Zie verder op pag. 22.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 8 februari 2008

De Banier | 24 Pagina's

Praktische beginselen (9)

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 8 februari 2008

De Banier | 24 Pagina's

PDF Bekijken