Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Praktische beginselen (II)

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Praktische beginselen (II)

5 minuten leestijd

MAATSCHAPPELIJKE DISCUSSIES OVER HET AL DAN NIET HANDHAVEN VAN DEFORMULE "BIJ DE GRATIE GOD"; POLITIEKE DISCUSSIES OVER DE BETEKENISVANDE EED; DE VRAAG OF DE LOYALITEIT IN HET GEDING IS ALS ER SPRAKE IS VAN EENTWEEDE NATIONALITEIT. GEZIEN HET MAATSCHAPPELIJKE DEBAT GAAT HET OMWEZENLIJKE ZAKEN. HET PROGRAM VAN BEGINSELEN BESTEEDT IN IEDER GEVALVANAF DE EERSTE VERSIE AANDACHT AAN DE GENOEMDE ZAKEN. HET VERBINDTDE OVERHEID ALS GoDS DIENARESSE MET DE ROEPING DE EED TE EISEN. WATBETEKENT DE FORMULE "BIJ DE GRATIE GoDS"? HOE KIJKT DE STAATKUNDIGGEREFORMEERDE PARTIJ AAN TEGEN DE EED?

Bij de gratie Gods

"Wij Beatrix, bij de gratie Gods Koningin der Nederlanden, Prinses van Oranje- Nassau, enz., enz., enz.". Die aanhef is nog steeds te vinden boven koninl< lijl< e besluiten en wetten die in het Staatsblad gepubliceerd worden. In de Grondwet van 1983 komt de formule "bij de gratie Gods" niet meer voor Pogingen om die 'ormule uit de aanhef van wetten te laten verdwijnen zijn gestrand.

"Bij de gratie Gods" is van oorsprong een bijvoegsel voor een vorstelijke titel. Het duidde in het verleden op de soevereiniteit van een vorst die geen hogere menselijke macht boven zich erkende. Een dergelijke vorst regeerde volgens de leer van het "goddelijk recht" en ontleende zijn macht niet aan een opdracht van het volk, maar rechtstreeks van God. Bij de gratie Gods" betekent: vanwege •J door Gods goedertierenheid en is een vertaling van de Latijnse woorden "Dei gratia".

In de Nederlandse situatie is de oorspronkelijke betekenis niet meer van coepassing. De wil van het volk is in de "•egering van doorslaggevende betekenis. Het zal duidelijk zijn dat de SGP vast wil houden aan de formule met de oorspronkelijke betekenis. De Koningin regeert bij de gratie Gods. Datzelfde geldt trouwens voor de overheid in haar geheel. Er is geen macht dan van God! De macht van de overheid ontleent zij niet aan het volk, maar aan God. Daarom typeert het Program van Beginselen de overheid als dienaresse van God. Een overheid vanwege of door Gods goedertierenheid.

Mag zij de eed eisen?

Is het terecht dat die overheid de eed vraagt? Het antwoord van de SGP is ondubbelzinnig: ja! De overheid móet zelfs de eed eisen.Waarom? In de eerste plaats behoort het eisen van de eed tot het karakter van de overheid. Zij regeert bij de gratie Gods en is gebonden aan Zijn wetten. Met het geven van de mogelijkheid de belofte af te leggen tast de overheid haar eigen karakter als dienaresse Gods aan. In de tweede plaats is de overheid in de positie de eed te eisen van haar onderdanen.Trouw en waarheid laten bevestigen, bevordert recht en gerechtigheid in een land en behoedt een land voor chaos. In de derde plaats Is de eis van de eed naar Gods Woord. "Gij zult den MEERE uw God vrezen en Hem dienen, en gij zult bij Zijn naam zweren" (Deut. 6: 13). Het gebruik van de eed is in Gods Woord gegrond en ook door de bijbelheiligen gepraktiseerd. De eed was onder Israël zelfs een deel van de godsdienst. Wat naar het Woord is, mag de overheid eisen.

Karakter en doel van de eed

De Heidelbergse Catechismus houdt ons voor dat een rechte eed zweren betekent: "God aanroepen." In de kanttekening op Jes. 48: 1 staat, dat een rechtmatige eed is: "God tot een Getuige aanroepen." Jeremia spreekt tot de HEERE: "Maar, o HEERE der heirscharen, Gij rechtvaardige Rechter, Die de nieren en het hart proeft". De diepste schuilhoeken van het hart zijn voor God niet verborgen. De Heere is de Kenner der harten. God is Waarheid. "Alle mensen zijn uit zichzelven leugenaars en ijdeler dan de ijdelheid zelve", zegt de Nederlandse Geloofsbelijdenis (art. 7). Om de waarheid te bevestigen kunnen en mogen wij alleen de God der Waarheid tot Getuige aanroepen. Het is zinloos in plaats van de Schepper, schepselen tot getuige aan te roepen. De waarheid is niet in het schepsel, maar in God.Het rechte eedzweren, indien dat van ons gevraagd wordt, is bedoeld om de waarheid te bevestigen. Een rechte eed is een publiek getuigenis. Een rechte eed is het erkennen van God als dé Waarheid. Een rechte eed is tot Gods eer Alleen zo'n eed Is tot voordeel van de naaste. Gods eer wordt gediend met de waarheid en de naaste dienen wij ook alleen met de waarheid.

Heiligheid van de eed

Het afkeuren van het gebruik van de eed is dopers. Een valse eed is verwerpelijk. Een lichtzinnige eed moeten we vermijden. Met het oog daarop sprak Christus de woorden uit Matth. 5: 34-37, "Maar Ik zeg u: Zweert ganselijk niet, noch bij den hemel, omdat hij is de troon Gods, (...) Maar laat zijn uw woord ja, ja; neen, neen; wat boven deze is, dat is uit den boze" (zie ook Jak. 5: 12).

De heiligheid van de eed moet zwaar wegen als de overheid de eed eist van burgers in het algemeen en bestuurders en vertegenwoordigers in het bijzonder. Wat betekent dat in de praktijk?

drs. P.A. Zevenbergen

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 4 april 2008

De Banier | 32 Pagina's

Praktische beginselen (II)

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 4 april 2008

De Banier | 32 Pagina's

PDF Bekijken