Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Eerlijk duurt het langst

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Eerlijk duurt het langst

5 minuten leestijd

Eind oktober kreeg minister van der Hoeven van Economische Zaken een boze brief van de werkgeversorganisaties. Zij had immers verklaard dat het normbesef van de ondernemers tekort schoot. Dat was in haar ogen een van de oorzaken van de huidige kredietcrisis.

Zoals het meestal gaat, werd de ruzie weer gauw bijgelegd. De minister had het niet zo bedoeld als de ondernemersorganisaties het hadden opgepakt. Men kon ervan uitgaan dat ze volledig aan de kant van de ondernemers stond en haar verwijt over gebrek aan normbesef gold niet in het algemeen.

Recent onderzoek
Maar daarmee was het thema nog niet van tafel. en terecht. De minister wil een maatschappelijk debat over ethiek en ondernemen. Vanuit de CDA-fractie in de tweede Kamer waren haar vragen gesteld naar aanleiding van een recent onderzoek onder Nederlandse bedrijven. De resultaten daarvan vielen niet mee. Veel jongere managers zouden een moreel kompas missen. Vooral mannen streven naar een snelle carrière, een hoog inkomen en dito status, maar het ontbreekt hen aan verantwoordelijkheidsbesef en respect. Dat is niet alleen een ethisch probleem. Ook het betrokken bedrijf, ja heel de maatschappij loopt daarbij aanzienlijke risico’s. Dat laatste is wel gebleken bij de kredietcrisis. Omdat hen absurd hoge bonussen in het vooruitzicht werden gesteld, waren mensen in de financiële sector bereid om grote en onoverzienbare risico’s te nemen. Volgens de accountantsorganisatie KPMG, die het onderzoek uitvoerde, is het gebrek aan een moreel kompas vooral toe te schrijven aan het feit dat universiteiten en hogescholen te weinig aandacht besteden aan de ethische vorming van hun studenten. Het is echter de vraag of het kwaad niet dieper zit.

Cursussen en regels
Komt hier niet openbaar dat de jongere generatie, maar zij niet alleen, leeft zonder moreel houvast? Met kerk en godsdienst hebben zij niet veel. Het gaat hen vooral om hun eigen behoeftebevrediging en hun eigen geluksgevoel. De moraal is in onze tijd in hoge mate gesubjectiveerd. In Bijbelse termen geformuleerd: een ieder doet wat goed is in zijn ogen. en dat is meestal datgene waarmee de betrokkene zelf in ieder geval goed weg komt. Uiteraard kan een cursus ethische vorming als onderdeel van de opleiding geen kwaad. en datzelfde geldt van het symposium dat minister Van der Hoeven wil organiseren voor organisaties van jonge managers. een andere route is die van strengere regels, meer toezicht en harde sancties. Ook die moet bewandeld worden. Dat is zowel een taak voor de directies, ieder binnen de eigen onderneming, als voor de overheid. Het kwaad moet gestraft worden en nog beter is om allerlei preventieve maatregelen te nemen. Maar ook daar red je het uiteindelijk niet mee. Wie kwaad wil, vindt allicht een manier om zichzelf op een illegale of semilegale manier te verrijken. en veel wat niet door de beugel kan, komt nooit aan het licht. Als het besef weg is dat wij zaken doen voor het alziend oog van God en dat we niet alleen aan ons eigen belang moeten denken, maar evenzeer aan dat van onze naaste, dan is er veel verloren gegaan. Maar dat geldt niet alleen voor handelaren en managers.

Luther en Calvijn
In de vroegchristelijke kerk werden handelsactiviteiten met een kritisch oog bezien. Dat gold zeker voor de geldhandel. Daar moest een christen niet aan meedoen. Luther ging in die lijn verder. een van zijn geschriften ging speciaal over koophandel en woeker. Zeker van de buitenlandse handel gold volgens hem dat die niet bevorderlijk was voor de goede zeden. Calvijn nam die afwijzende standpunten niet zonder meer over. Maar ook hij wist ervan dat geldgierigheid een wortel is van alle kwaad. In het zakenleven zit je nu eenmaal dicht bij het vuur. Meer dan als ambtenaar of leerkracht. Als je dicht bij het vuur zit, warm je je het best. Maar je kunt je er ook lelijk aan branden. Als ondernemer kun je gemakkelijker rijk worden dan wanneer je in loondienst bent. Maar je gaat ook eerder failliet. In dat spanningsveld is de verleiding groot om een ruim geweten te ontwikkelen. Dat begint al met de belastingaangifte. Werknemers hebben nu eenmaal minder mogelijkheden om de belasting te ontduiken dan ondernemers.

Beducht voor reputatieschade
Ethische bezinning op het zaken doen is daarom geen luxe. Voor gereformeerde ondernemers net zo goed als voor anderen. Zaken zijn zaken, mag onze leus niet zijn. Gods geboden gelden ook in het zakenleven. Wie daar innerlijk van doordrongen is, beschikt over het beste morele kompas. Dat besef weerhoudt meer dan allerlei regels en controles. Bovendien geldt in het zakenleven toch ook in veel gevallen: eerlijk duurt het langst. Met eerlijk zaken doen, zodat je klanten vertrouwen in je hebben, houd je het het langste vol. Ook wanneer de conjunctuur een tijd lang tegen zit. Bedrijven zijn terecht zeer beducht voor reputatieschade. Dat het imago van de DSB Bank slecht was, heeft onmiskenbaar bijgedragen aan de snelle ineenstorting van het imperium dat Scheringa in de loop der jaren had opgebouwd. terecht wordt ook steeds meer de nadruk gelegd op maatschappelijk verantwoord ondernemen. Uiteraard moet dan ook gekeken worden naar de criteria die daarvoor worden aangelegd. Milieugezichtspunten wegen daarbij zwaar, maar behoort de zondagsrust ook tot de gehanteerde criteria? Dat is helaas niet het geval. toch is ook dat een belangrijk uitgangspunt voor wie op een verantwoorde manier zaken wil doen. De komende jaren zal dat steeds moeilijker worden.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 13 november 2009

De Banier | 24 Pagina's

Eerlijk duurt het langst

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 13 november 2009

De Banier | 24 Pagina's

PDF Bekijken