Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

De troost der verkiezing

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

De troost der verkiezing

6 minuten leestijd

I.

In allerlei variaties kwamen twee zaken altijd weer aan de orde, namelijk de gerechtigheid Gods en de openbaring van Christus. Beide behoorde men te kennen. De kennis der ellende en de kennis der verlossing stonden steeds opnieuw centraal in zijn prediking, waarbij hij zeker het stuk der dankbaarheid niet uit het oog verloor. Hij was een Christus-prediker bij uitstek die de gerechtigheid Gods hoog in het vaandel had. Zijn diepste begeerte was dat mensen mochten worden gefundeerd op de rotssteen Christus.

(...) De Heere heeft van deze grote man die o zo klein van zichzelf dacht, gebruik willen maken. Hij was een man die door de Heere Zelf geleerd was. Om die reden was hij geliefd bij het volk dat niet alleen gereformeerd heet, maar ook van harte gereformeerd wil zijn.

Deze typering geldt wijlen ds. Leendert Vroegindeweij en zijn prediking. Ze is op deze wijze verwoord op één van de eerste bladzijden van de in 1989 verschenen prekenbundel “Zie het Lam Gods”. Dat was twintig jaar na zijn overlijden. Inmiddels zijn vele duizenden exemplaren van die bundel verkocht. Ds. Vroegindeweij sprak in zijn eenvoudige preken velen aan. En dat doet hij kennelijk nog nadat hij gestorven is.

Het is nadien bij dat ene prekenboek niet gebleven. Gelet op de toenemende vraag naar zijn geschriften kwam vorig jaar een andere bundel uit. In drie delen nog wel. Die bevat de van zijn hand verschenen artikelen waarin hij ooit de Dordtse Leerregels besprak. Hij behandelde de inhoud van dit belijdenisgeschrift gedurende vele jaren in De Waarheidsvriend, het weekblad van de Gereformeerde Bond in de Nederlandse Hervormde kerk. Wat tot dusver dus in de afleveringen van dat blad verscholen was, voor slechts weinigen bereikbaar, is nu heel wat toegankelijker geworden.

De boeken zijn fraai van uitvoering; belangrijker is evenwel dat ze inhoudelijk veel te bieden hebben. Om deze reden willen we er in een aantal artikelen eens bij stil staan de komende weken. De Leerregels van Dordt behoren immers ook tot onze Confessie. Terecht is wel eens gezegd; wat de belijdenisgeschriften betreft de meest rijpe vrucht van de kerk der Reformatie in de Lage landen. En de rijke inhoud heeft dunkt me heden niet minder actualiteit dan eertijds. Misschien komen we ook dat nog op het spoor.

Zijn weg...

Zoals al aangeduid - dominee L. Vroegindeweij overleed in 1969. Op 18 augustus van dat jaar om precies te zijn. Hij was een Flakkeeënaar van geboorte (1901). Nog is de naam Vroegindeweij met name in Middelharnis een veel voorkomende. Op Flakkee was hij ook tijdens zijn ambtelijk leven geen onbekende. Hij preekte er meermalen. Een jongen uit Middelhamis was hij oorspronkelijk en is hij ten diepste gebleven. Zijn spraak maakte hem tot het laatst toe openbaar. Zoon van de in “Menheerse” heel bekende wethouder Jan Vroegindeweij die in den lande ook wel eens een “stichtelijk woord” sprak. Weliswaar onbevoegd, maar bij velen geliefd. Samen met broer Leen werden nog drie anderen predikant: Aren, Willem en Wouter. Wie het gedenkboek “Delen of helen” (Kampen, 1978) bezit, moet het eens opslaan bij pagina 117. Daar staan ze geportretteerd: de vader met zijn vier zonen. Door-en-door Hervormd. Gedachtig aan de trouw van Gods verbond trouw gebleven aan wat gaarne “de vaderlandse kerk” werd genoemd. Maar tevens onvervalst gereformeerd, staande op de belijdenis der vaderen. Van Leendert is bekend dat hij niet kerkistisch was. Het geheel van de Gereformeerde Gezindte ging hem ter harte. Wanneer hij bij anderen geestelijk leven ontwaarde - ook buiten de eigen kerk - dan was hij dankbaar daarvoor.

Bekend is dat elk van de vier broers een bijnaam had: de geleerde, de begeerde, de bekeerde en de verkeerde. Laten we het erop houden - om ze te onderscheiden. Wie wat was, weet ik niet. Zou Leen de geleerde geweest zijn? Dan was dat omdat hij “drs.” was. Tot voor kort wisten overigens weinigen dat hij een proefschrift over Calvijn nagenoeg had klaar liggen. Toch heeft hij nooit willen promoveren, hoewel hij dat had gekund. Hij wilde liever gewoon ds. Vroegindeweij blijven. Eenvoud kenmerkte hem. Met name op de kansel. Niet dat hij een babbeltaal hanteerde. Maar wel bracht hij de grote zaken, nodig te kennen om getroost te leven en zalig te sterven, zodanig dat hij ieder aansprak en ook ieder hem begreep. Zowel geletterden als ongeletterden. Zijn hoorders verstonden dat hij sprak over dingen die door zijn eigen hart waren gegaan. En er sprong wel eens een vonk over...

Leenden begon zijn bediening in Wilnis. Daarna diende hij de hervormde gemeenten van Waddinxveen, Papendrecht, Gameren en Delft. Het is bijna 22 jaar geleden dat hij overleed. Toch wordt nog altijd over hem gesproken en geschreven.

... en zijn kerk

Hij verkondigde het Woord op de hem kenmerkende wijze: eenvoudig en onopgesmukt, waarschuwend en vertroostend. Soms sprak hij wel vier keer per zondag. Hij achtte het immers zijn roeping “te werken zolang het dag is”. Daartoe had de HEERE hem in het ambt gesteld. Het was de lust van zijn hart om mensen te bewegen de HEERE te zoeken. Dominee Vroegindeweij was een prediker die de genade Gods in Christus radicaal verkondigde, namelijk door enerzijds de mens - vroom en nier-vroom - tot de grond af te breken en anderzijds de algenoegzaamheid van Christus voor de ellendigste zondaar ruim en onvoorwaardelijk voor te stellen.

Hij verrichtte jarenlang veel publicistisch werk zowel in De Waarheidsvriend als het Gereformeerde Weekblad (uitgave Bout te Huizen). In de vijftiger en zestiger jaren - om precies te zijn: van 1954 tot 1969 - schreef hij de al aangeduide serie artikelen in De Waarheidsvriend over de Dordtse Leerregels. Het was een reeks bijdragen die door de jaren heen door velen is gewaardeerd. Waarschijnlijk niet het minst vanwege de bevindelijke toonzetting. Evenwel niet in mindering komend op de rechte bijbels- confessionele lijnen die hij trok.

Zelf herinner ik me de gedurige verschijning van deze artikelen nog goed. En heel wat keren hoorde ik het: “Wat een prachtige verklaring van de Dordtse Leerregels toch! Het ware te wensen dat deze artikelen nog eens in boekvorm verschijnen...” Zo hebben er kennelijk meer gedacht. Immers, naar ik begreep is de eerste druk vrijwel uitverkocht. Een enkel gegeven nog over de boeken: het totaal aantal pagina’s bedraagt op de kop af achthonderd. De aanschafprijs is, afgezien nog van de degelijke inhoud, zeker niet hoog: ƒ 105,-!

De samengebrachte artikelen worden gepresenteerd als een “pastorale behandeling” van de Leerregels - onder de titel “De troost der verkiezing”.

U begrijpt het al: deze titel en ondertiteling zijn terecht gekozen. Wijlen ds. Vroegindeweij gaf geen dorre en levenloze uiteenzetting, maar hij trof de toon van het hart. Het hart van het Woord Gods, het hart van de gereformeerde belijdenis en het hart van Jeruzalem. En zou dat geen pastorale en troostrijke boodschap zijn?

(wordt vervolgd)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van donderdag 19 maart 1992

Bewaar het pand | 12 Pagina's

De troost der verkiezing

Bekijk de hele uitgave van donderdag 19 maart 1992

Bewaar het pand | 12 Pagina's

PDF Bekijken