Bekijk het origineel

Boekbesprekingen

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Boekbesprekingen

14 minuten leestijd

Drs. J.H. Schrijver, Korte Geloofsleer deel III, 118 blz., ƒ 23,90, Uitgave Kok Voorhoeve.

Dit is het derde en laatste deel uit de serie ‘Korte Geloofsleer’. Het bestaat uit drie hoofdstukken: 1. De pneumatologie. 2. Het geloof. 3. De eschatologie. Wat de eschatologie betreft kiest de auteur positie tegen hen die het duizendjarig rijk opvatten als een afgebakende periode in de geschiedenis waarin Jezus Christus feitelijk op aarde aanwezig is en op glorieuze wijze de wereld regeert en wijst hij ook de gedachte af van de opname van de gemeente (blz. 107). Jammer dat niet wordt vermeld wat doorgaans onder het duizendjarig rijk wordt verstaan. Niettemin ligt er een waardevol boek voor ons wat naast andere boeken gebruikt kan worden tot kennisname van de onderwerpen die behandeld worden.

Ds. C. Sonnevelt, Gods weg met Israel, Zestien bijbelstudies over Romeinen 9-11, 179 blz., ƒ 29,50, uitgave den Hertog - Houten.

De auteur heeft een vijftal preken over Romeinen 9-11 gehouden zowel in Krimpen aan den IJssel als in Veenendaal. Zaken die in de preken slechts werden aangestipt zijn verder uitgewerkt in het nu verschenen boek. Zodoende is een boek van zestien hoofdstukken ontstaan die het midden houden tussen bijbelstudies en meditaties. Aan elk hoofdstuk zijn tien gespreksvragen toegevoegd. Dit bevordert het nadenken over de aangeboden stof en vergemakkelijkt het spreken met elkaar over de stof. Zodoende is het boek geschikt om gebruikt te worden in verenigingsverband. Juist nu de staat Israel dezer dagen 50 jaar mag bestaan zou het een goede zaak zijn van de inhoud van dit keurig uitgevoerde boek kennis te nemen. We onderstrepen de woorden die de auteur in het voorwoord heeft geschreven: “God geve dat het onderzoek van Romeinen 9-11 mag leiden tot het gebed voor ‘de beminden om der vaderen wil’ tot de verkondiging van het Evangelie onder hen.” De auteur bespreekt op de blz. 143-149 Romeinen 11:26a “En alzo zal geheel Israel zalig worden.” In grote hoofdlijnen zijn er drie verklaringen. De eerste is dat onder Israel het ‘geestelijke’ Israel wordt verstaan, dat wil zeggen: de kerk, de gemeente uit Jood en heiden (zo bijv. Calvijn). Dan betekent Israel niet letterlijk Israel. Deze opvatting wijst Ds. Sonnevelt af (blz. 144). De tweede opvatting is dat men Israel ziet als het ware Israel, de eeuwen door. Dan zijn het de ware gelovigen, al de uitverkoren Joden die de eeuwen door zijn toegebracht en nog toegebracht zullen worden (zo bijv. H. Bavinck). De auteur stelt dat deze opvatting sterkere papieren heeft dan de eerste opvatting. Maar ook tegen deze opvatting zijn zaken in te brengen. De derde opvatting is dat onder Israel het werkelijke Israel verstaan moet worden, dat wil zeggen: het Joodse volk als natie, het volk in zijn totaliteit (zo bijv. de kanttekening op de Statenvertaling). Hier sluit de schrijven zich bij aan. De auteur stelt dat het woordje “alzo” soms de betekenis van “alsdan” heeft. De schrijver ziet tussen “het overblijfsel” en “geheel Israel” een tegenstelling. Hij haalt dienaangaande op blz. 148 de kanttekening aan: “D.i. niet enige weinigen, maar een zeer grote menigte en gelijk als de ganse Joodse natie.” De auteur schrijft: “Dat wil overigens niet zeggen dat alle Joden bekeerd zullen worden die dan leven. Maar wel dat het er zeer velen zullen zijn en dat Israel als volk zal worden tot een christelijke natie.” We lezen op blz. 149: “Dan zullen het er velen zijn, zovelen dat hij over Israel mag spreken alsof heel het volk zal zalig worden (Rom. 11:26). Het zal een wonderlijke tijd zijn voor Israel en voor de kerk, ja, voor de gehele wereld. Want dat Israel weer aan de beurt zal komen, betekent niet dat er dan geen heidenen meer bekeerd kunnen worden.” “Zo mag Paulus spreken over de toekomst van Israel vanuit een heerlijke verwachting: En alzo zal geheel Israel zalig worden. Hoe dit alles zal gebeuren, is ons niet bekend. Het gaat immers om een verborgenheid, een openbaring van Godswege. En als God een verborgenheid openbaart, dan is daarmee niet ieder raadsel opgelost. Zo’n verborgenheid kan nog wel geheimen bevatten die pas bij de vervulling in het licht worden gesteld. De Bijbel is geen puzzelboek, geen blauwdruk voor de toekomst. Biddend wil zij onderzocht worden en biddend zal gelet moeten worden op de tekenen des tijds. Wat Paulus zegt in Romeinen 11:25-26a zal pas echt duidelijk worden wanneer de tijd daarvoor is aangebroken. Maar dan zal blijken dat de Heere Zijn Woord waarmaakt, boven bidden en denken! Het is daarom goed niet te gaan rekenen. Een mens kan zich zo gauw vergissen. Het is ook goed om niet moedeloos te worden. Laten we ons maar houden aan het Woord des Heeren. Al lijkt het nog zo onmogelijk, dat Woord houdt stand in eeuwigheid!” Overigens kiest Ds. Sonnevelt duidelijk positie tegenover het Chiliasme: blz. 148 “Het is duidelijk dat Paulus dit niet bedoeld heeft. Het is ook een feit dat de genoemde oudvaders zich hiervan krachtig distantieerden. Nochtans zagen zij met een groot verlangen uit naar het geestelijk herstel van Israel!” Wie zich verder wil verdiepen in de aangeboden stof vindt achterin een literatuurlijst waaronder ook wordt vermeld het boek van Ds. P. den Butter getiteld “Volk tussen eeuwigheid en eenzaamheid”, Lisse 1979.

Dr. G.A. Wumkes, Het Friese Reveil in portretten, Uitgeverij de Groot Goudriaan - Kampen, 224 blz., ƒ 39,90.

De auteur die leefde van 1869-1954 heeft zich ingezet voor de Friese taal. Hij heeft de Bijbel in het Fries vertaald en preekte ook in het Fries. Het boek is uit het Fries vertaald door A.P. Bijl, met medewerking van Ds. A.D. Wumkes, zoon van de auteur. In 1904 promoveerde de auteur op een dissertatie getiteld: “De Gereformeerde Kerk in de Ommelanden tussen Eems en Lauwers (1595-1796). Een jaar later verscheen een volksuitgave van deze dissertatie. In Sneek kwam het nu voor ons liggende boek tot stand, waarvan nu de tweede druk is uitgekomen (le druk 1994). Het Reveil in Friesland wordt getekend in korte biografieën. Een verschil tussen het Friese en het Hollandse Reveil is dat het Friese Reveil een volksbeweging was en het Hollandse Reveil meer een zaak van de aristocraten. Het Friese Reveil heeft invloed gehad op kerk, school en maatschappij. Een portret uit het oorspronkelijke boek is niet opgenomen: de schets over Gaert de Boer, omdat die naar het oordeel van Ds. A.D. Wumkes daarvoor niet in aanmerking kwam. Enkele schetsen willen wij u noemen. We denken aan de predikanten J.J. Knap en J.W. Felix. Ook de vertaler van de preken van J.C. Phiipot, de evangelist Japik Nieuw-land komt in dit boek voor. Een register van persoonsnamen achterin vergemakkelijkt het gebruik van het boek. Kortom een waardevol boek. Het geeft een goed inzicht in het godsdienstige leven van de 19e eeuw in Friesland.

Drs. J.J. Grandia, Levensleiding, 128 blz., ƒ 24,90, Uitgeverij de Groot Goudriaan - Kampen. In dit lezenswaardige boek ziet de auteur verschillende vragen onder ogen zoals: Als de Heere ons leven leidt, waaraan kunnen wij dat weten? Waaruit valt op te merken wat Gods bedoeling is in ons leven ? Het vragen om een teken en het krijgen van teksten wordt aan de orde gesteld, waarbij achtereenvolgens geschreven wordt over verkeerde toepassing en goede toepassing hiervan. Ook vragen die kunnen rijzen rondom het lijden komen aan de orde. Tevens krijgt aandacht wat we mogen afleiden uit bijzondere gebeurtenissen. Ds. Moerkerken schrijft in zijn “Woord vooraf” dat de schrijver vanuit Gods Woord tracht de weg te wijzen in de moeilijke vragen rond de wil en de leiding van God in het leven van een mensenkind.

Dr. D. Martyn Lloyd-Jones, Het evangelie volgens het Oude Testament, 267 blz., ƒ 34,95, Uitgeverij J.J. Groen en Zoon, Heerenveen.

Het boek bevat een inleiding van Dr. Ian A. Murray die de achtergronden van de preken uiteenzet en de visie van Lloyd-Jones op het Oude Testament in relatie tot de krachtige oproep tot bekering en geloof belicht. Het boek zelf bevat 21 predikaties, een selectie van de preken van de auteur vanuit het Oude Testament, waarin de oproep tot bekering en geloof doorklinkt. Van de nu gepubliceerde preken zijn er 15 door de auteur met de hand uitgeschreven en 6 zijn via steno opgenomen en uitgewerkt. In de preken richt Lloyd-Jones zich met name tot hen die ongelovig zijn, twijfelen of die bewust aan de zonde vasthouden. Zo heeft dit boek van Lloyd-Jones een ander karakter dan zijn andere geschriften, waarin hij zich vooral richt op hen die geloven mogen. Lloyd-Jones achtte het preken uit het Oude Testament van wezenlijk belang in het evangelisatiewerk. Hij ijverde ervoor dat er iedere week een evangelisatiedienst werd gehouden. Er zijn best wat vraagtekens te plaatsen bij de inhoud van de preken en wat andere accenten zijn zeker niet onmogelijk. Een vraag die bij mij opkwam was: Komt het werk van de Heilige Geest niet wat weinig aan de orde? Toch is er veel wat gewaardeerd mag worden in deze preken. Liefhebbers van de geschriften van Lloyd-Jones zullen het boek zeker ter hand nemen. Tenslotte geven wij een citaat uit een preek over de melaatsheid van Naäman, blz. 135: “Let ook op het verfoeilijke en walgelijke karakter van de zonde. Melaatsheid! Iets vreselijks, iets weerzinwekkends, iets afschuwelijks. En dat was het waaraan deze man leed. De zonde is verfoeilijk, de zonde is walgelijk - zie haar zoals ze werkelijk is. Lees de krant niet zonder erbij na te denken, denk na over de dingen waarover geschreven wordt - oneerlijkheid, bedrog, hypocrisie, doortraptheid, heimelijkheid - al die dingen waartoe de zonde zich verlaagt. Is er iets wat net zo walgelijk, weerzinwekkend en verfoeilijk is als de zonde? We spreken allemaal over onze hedendaagse problemen, en daarover hebben we verdriet, maar de vraag is, wat is de oorzaak ervan? En dit is het antwoord: het is deze melaatsheid van de zonde. Voorts is de zonde, zoals melaatsheid, iets wat geen rekening met de persoon houdt. Naäman was een groot man voor het aangezicht van zijn heer, een bijzonder heldhaftig man, een zeer voorspoedig man, doch hij was melaats. Het doet er niet toe wie we zijn, noch wat we zijn, de zonde is het universele probleem. Lees de biografieën van koningen en koninginnen, van leiders en eerste ministers, lees het verslag van mensen op hun best in elke stand van het leven, u zult de zonde altijd tegenkomen. We zijn er allemaal aan onderworpen en we ondervinden wat ze is. Dat brengt ons allemaal onder een gemeenschappelijke noemer. Wat de zonde betreft is er geen succes of mislukking, we zijn allemaal mislukkelingen, we hebben allemaal deze vreselijke melaatsheid van de ziel.”

Ds. J. van Amstel, Kun je zeker zijn van je behoud?, Uitgeverij J.J. Groen en Zoon, Heerenveen, 152 blz.,

ƒ 24,95. De inhoud van dit boek is verschenen in “De Wekker” in 1996. Een goede zaak dat deze artikelen nu gebundeld voor ons liggen. Er wordt ondermeer geschreven over de bewaring van Gods kinderen door de Heere, over de gevolgen van het in zonden vallen, over het feit dat zekerheid er niet altijd is, over wat kenmerkend is voor Gods kinderen en over bevindelijk leven. In een aansprekende stijl weet de auteur op de hem eigen wijze in dit boek veel te verwoorden. Moge de wetenschap leven in het hart van Gods kinderen dat de Heere Zijn werk voor hen voleindigen zal.

Bij Uitgeverij den Hertog - Houten verscheen deel 4 uit de serie Predikanten en Oefenaars, Biografisch Woordenboek van de Kleine Kerkgeschiedenis, 251 blz., ƒ 47,95.

Het is de bedoeling dat er nog een deel in deze serie zal verschijnen. In het voorwoord van de redactie staat dat iedere auteur zelf verantwoordelijk is voor datgene wat hij aan het papier heeft toevertrouwd. Ook onder ons bekende predikanten en oefenaars zijn terug te vinden in dit boek waaronder ds. P. van der Bijl, ds. A. Bijkerk, die lange tijd in Sliedrecht heeft mogen dienen (tot 1986), Jacobus Cornelis Hooykaas (1913-1974) die in 1959 een school te Sliedrecht vestigde met de naam “Academia Theologiae Reformatae”, ds. M. van de Ketterij, ds. H. van Kooten, die ook in Werkendam heeft gestaan, oefenaar Luitjes die te Klundert heeft mogen arbeiden, ds. C. van den Oever, Gerrit Struijk (geboren te Sliedrecht) en ds. Chr. van de Woestijne (1911-1988). Niet alles wat vermeld is, had onzes inziens vermeld behoeven te worden. De drang volledig te zijn in de beschrijving van predikanten en oefenaars kan onbedoeld eraan bijdragen dat er een smet wordt geworpen op hun dienstwerk. Zo lezen we op blz. 27 over het werk van wijlen ds. P. van der Bijl dat er aan zijn dienstwerk in de gereformeerde gemeente van Drachten na een conflict in de kerkenraad op 7 november 1987 een abrupt einde kwam en over ds. Chr. van de Woestijne lezen wij van moeilijkheden als gevolg van de wijze waarop hij het pastorale werk deed. Overigens heeft dit boek veel waardevolle informatie over de zogenaamde kleine kerkgeschiedenis. Zij die hierin geïnteresseerd zijn doen er goed aan ook dit deel uit de serie aan te schaffen.

W. van der Zwaag, César Malan, Prediker van het Frans-Zwitsers Reveil, Uitgeverij De Banier - Utrecht, 399 blz., ƒ 59,50.

César Malan leefde van 1787-1864. Hij is een voorouder van ds. F. Malan. In het keurig uitgegeven boek wordt de betekenis van César Malan getekend door het Frans-Zwitserse Reveil. In 1810 werd hij als predikant bevestigd in Genève. Naar eigen zeggen verkeerde hij toen “in de diepste ontwetendheid aangaande de waarheid zoals die in Jezus Christus is” (blz. 57). In de jaren 1816 en 1817 heeft de Heere gewerkt en doorgewerkt in zijn leven (blz. 57-60). Zware zielestrijd zoals bij Luther heeft hij niet gehad (blz. 59), wel heeft hij op kerkelijk gebied veel strijd en verwikkelingen meegemaakt. Over zijn afzetting, het stichten van een kapel in de tuin van zijn eigen woning, de eigenlijke stichting der Vrije Kerk bericht ons het boek uitvoerig. Er wordt ons ook het een en ander meegedeeld uit het gezinsleven van Malan. Leed is hem niet bespaard gebleven in zijn gezin. We lezen over het sterven van een zoon van 16 jaar. Deze jongen sprak het uit op zijn sterfbed: “Ik benijd het lot van mijn broeders en zusters niet, dat verzeker ik u! Zij zijn nog midden in de wereld, m et haar verzoekingen en haar ijdelheid en ik wordt er uit getrokken door de kracht van mijn Zaligmaker! O, hoeveel gelukkiger ben ik dan zij allen!” (blz. 271-272). Het zou te ver voeren alles wat in dit boek is bijeenvergaderd in een recensie te behandelen. We willen het door wrochte werk van de auteur van harte aanbevelen.

Ds. L. Kievit, Simson, Leven verscheurd tussen hartstocht en godsvrucht, Uitgeverij J.J. Groen en Zoon, Heerenveen, 70 blz., ƒ 19,95.

Ds. L. Kievit (1918-1990) was hervormd predikant te Sehoonrewoerd, Putten, Woerden, Leiden en Gouda. Ds. L. Kievit hield een aantal preken over Simson die door de heer Meerding zijn bewerkt tot een meditatief boekje. Naast andere geschriften over Simson kan dit boekje gebruikt worden om zich te verdiepen in het leven van deze richter, wiens leven vol van tegenstrijdigheden was. Door de wijze van indeling is dit boekje ook te gebruiken als dagboekje.

Dr. Laurens W. Bilkes, Theological Ethics and Holy Scripture: the use of Scripture in the works of James M. Gustafson, R. Paul Ramsey, and Allen D. Verhey, Uitgeverij J.J. Groen en Zoon, Heerenveen, 274 blz.,

ƒ 49,95. Proefschrift ter verkrijging van de graad van doctor in de godgeleerdheid aan de Theologische Universiteit van de Christelijke Gereformeerde Kerken in Nederland te Apeldoorn. Dit proefschrift bevat een onderzoek naar de wijze waarop en de mate waarin de Schrift bepalend is voor de ethiek in de werken van een drietal Amerikaanse theologen. Het boek is geschreven in de Engelse taal. Wie deze taal niet machtig is kan terecht bij een samenvatting in het Nederlands. Wie belang stelt in ethiek doet er goed aan van de inhoud van dit proefschrift kennis te nemen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van donderdag 4 juni 1998

Bewaar het pand | 12 Pagina's

Boekbesprekingen

Bekijk de hele uitgave van donderdag 4 juni 1998

Bewaar het pand | 12 Pagina's

PDF Bekijken