Bekijk het origineel

KRINGGEBED.

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

KRINGGEBED.

Overgenomen uit het kerkblad van Werkendam

10 minuten leestijd

Al geruime tijd ligt op mijn bureau een vraag of ik iets wil schrijven over het ‘kringgebed’. Deze vraag is in het vorige winterseizoen op de lidmatenkring naar voren gekomen. Later kwam deze vraag via een andere weg naar me toe. Jongeren die een studie op een HBO of universiteit gaan volgen en tijdens het schooljaar aansluiting zoeken bij een christelijke studentenvereniging, worden vaak ook gevraagd om in een kringgebed te participeren.

Naast het onderzoeken van Gods Woord, wordt er ook gebeden en vaak gezongen. Op zichzelf genomen is hier helemaal niets mis mee. Integendeel, het is juist goed om alleen of gezamenlijk Gods Woord te bestuderen en daarover met elkaar door te spreken. Het is ook goed om dit samenzijn met gebed te openen en af te sluiten. Geldt immers niet bij alle momenten wanneer Gods Woord wordt geopend, persoonlijk of gezamenlijk, dat de Heere zelf door Zijn Geest onze harten en ogen voor Zijn Woord moet openen, opdat wij de Schriften zouden lezen overeenkomstig de wil des Heeren?! Het is ook goed wanneer tijdens dit samenzijn persoonlijke zorgen, moeiten of vreugden, of andere zaken die de mensen beweegt in het gebed aan de Heere voor te leggen. Het kan zijn dat vrienden of vriendinnen met wie wij onze dagelijkse en geestelijke moeiten en zorgen delen, deze zorgen tijdens gezamenlijke bijeenkomsten voor de Heere willen neerleggen. Wat is er beter om ook zo de vriendschap op een geestelijke wijze te onderhouden en te beoefenen?

Echter dit alles is nog geen kringgebed. In de praktijk ziet een kringgebed er als volgt uit. Tijdens het onderling samenzijn zit men doorgaans in een kring of rondom de tafel gegroepeerd. Wanneer het moment daar is dat het gebed placht te geschieden, gaat niet één namens allen in het gebed voor, maar opent de eerste van de kring het gebed en wanneer hij/zij zijn/haar gebed heeft beëindigd, wordt er geen ‘amen’ gezegd, maar valt er een korte stilte, waardoor de volgende weet dat het zijn/haar beurt is en het gebed voortzet. Op deze wijze gaat men de kring rond, totdat de laatste aan de beurt is en het gebed met ‘amen’ beëindigt. Het kan ook zijn dat iemand tijdens het kringgebed de leiding houdt en op de momenten van stilte de naam van de volgende persoon noemt, zodat hij/zij weet, dat het zijn/haar beurt is. Opnieuw sluit de laatste het gebed met ‘amen’ af.

Wat moeten we hiervan zeggen? Zo op het eerste gezicht kan het verschillenden onder ons aanspreken. Voorop gesteld dat alles met orde en stichting verloopt (de eerlijkheid gebiedt mij te zeggen dat dit vaak niet het geval is) is er niets mis mee. De nadruk op het gezamenlijk bidden, de onderlinge eenheid en band die wordt ervaren, de wijze waarop een hechte vriendschap wordt onderhouden, het zijn dingen die in deze tijd van vereenzaming en individualisering erg aanspreken. Trouwens het gaat toch uiteindelijk alleen maar om de vorm? De inhoud van het gebed is natuurlijk hetzelfde als men vanouds gewoon is en op zondag in de kerk verneemt, maar de vorm verschilt.

Wat zegt de Bijbel over ‘gebedskring’? Wie de concordantie pakt en het woord ‘kringgebed’ in de Bijbel wil opzoeken, komt er al snel achter dat dit woord niet in Gods Woord voorkomt. Eenvoudigweg omdat de Bijbel dit woord niet heeft en het verschijnsel ‘kringgebed’ in de tijd van de Bijbel ook niet voorkwam. Moeten we dan meteen de conclusie trekken dat het dan dus ook wel mag? Het staat niet in de Bijbel, het staat ook nergens dat het verboden is, dus wat is er op tegen? We hebben het uiteindelijk toch alleen maar over de vorm? Eerlijk gezegd vind ik zo’n manier van omgaan met de Bijbel en een tere zaak als het gebed erg goedkoop. Zeker, ook ik weet dat we anno 2006 met onderwerpen worden geconfronteerd, die niet in de Bijbel voorkomen en wel om een bijbelse bezinning vragen. De antwoorden op deze vragen kunnen binnen de kerk onderling verschillen. Wie denkt dan niet aan de enorme opgang van de communicatiemogelijkheden, internet, etc.? Echter met het gebed ligt dit wel even anders. Direct na de zondeval lees ik al over het publieke en gezamenlijke gebed (Gen 4:26). Het gebed is niet alleen de adem van de ziel, maar door alle tijden, culturen en plaatsen heen de taal van het hart tot de levende God. Het verbindt mensen in hun gezamenlijke omstandigheden met elkaar en verbindt hen gezamenlijk aan Gods genadetroon. De Bijbel staat boordevol van gebeden, aanwijzingen aangaande de inrichting van het gebed, het voorgaan in de gebeden, de rolverdeling van het ambtelijk gebed binnen de gemeente, enz.

Ook in de tijd van de Bijbel kwam men in onderlinge groepen en bijeenkomsten in groter en kleiner verband bijeen. Keer op keer treedt er iemand naar voren, die namens de anderen als voorspreker fungeert. Ook tijdens de dagen van en de nadagen van Pinksteren valt het op dat het gezamenlijk bidden, altijd onder leiding van een voorganger plaatsvindt. (Ik plaats hier even een kanttekening: het bidden in de gemeente en in het gezin, behoort een afspiegeling te zijn van de verhouding tussen Christus en Zijn gemeente. Hij is haar Voorbidder, zo ook de ambtsdrager en de vader en moeder die binnen het gezin het ouderambt bekleden, behoren in hun voorgaan in de gebeden dit Beeld van Christus te vertonen. Zij behoren hun kinderen in de gebeden voor te gaan.) In de Bijbel sluit het elkaar dus niet uit: het gezamenlijk gebed bij monde van één persoon. In de Bijbel vindt een gemeenschappelijk gebed altijd plaats bij monde van één persoon, die het gebed opent en afsluit. In het licht hiervan moeten we de vraag omdraaien. Wanneer in de Bijbel nu zoveel over het gebed staat (vorm en inhoud), is het dan nog nodig om eeuwen later hieraan iets toe te voegen? Heeft de Heilige Geest met betrekking tot het gebed soms nog iets vergeten? Heeft de Heere misschien iets over het hoofd gezien, namelijk een kringgebed, dat wij nu anno 2006 node missen en voor het gebedsleven en het geestelijke leven zo hard nodig hebben?

Maar goed, denkt iemand bij zichzelf, stel nu eens dat ‘het kringgebed’ een uitvinding van mensen is, wat is daar dan op tegen? Er zijn wel meer uitvindingen van mensen, die niet direct in de Bijbel zijn terug te vinden en toch een plaats in de christelijke traditie hebben gekregen. Wel ik denk dat we dit eerst maar eens gezamenlijk moeten constateren: het kringgebed is een uitvinding van mensen. Hiermee zeg ik helemaal niets over de persoonlijke genadestaat van deze mensen. Sterker nog, ik wil ook nog wel met de opmerking meegaan, dat ook kinderen des Heeren het kringgebed beoefenen. Maar dan nog blijft onze constatering staan: het kringgebed is een uitvinding van mensen, zelfs al zijn het mensen met een ander leven. Echter, juist bij dit menselijke heb ik een aantal kritische vragen. Laat ik een praktijkvoorbeeld geven om dit duidelijk te maken. Enkele jaren geleden begon een jongere uit één van onze gemeenten aan een HBO-studie op de Christelijke Hogeschool te Ede. Het is algemeen bekend dat op deze school een sterk evangelische stroming aanwezig is, die de laatste jaren alleen maar aan invloed heeft gewonnen. (De eerlijkheid gebiedt ons om te zeggen dat het kringgebed via de Evangelische Beweging in de Gereformeerde Gezindte terecht is gekomen.) Deze jongere werd door haar klasgenoten uitgenodigd om in hun studentenkring te participeren. Naast allerlei leuke activiteiten, deed men ook aan gezamenlijke bijbelstudie en was er een gebedskring in de vorm van een kringgebed. Ook zij werd geacht hieraan deel te nemen, maar ze weigerde het. In eerste instantie dacht men dat dit vanuit schroom was, maar toen men haar na verloop van tijd de vraag opnieuw stelde, weigerde ze weer. Waarom? ‘Wel’, antwoordde ze, ‘wanneer ik in de kring als vierde of vijfde aan beurt ben, zou ik dan niet mijn uiterste best doen om nog mooier en beter te bidden dan de voorgaande personen?!’ Ik denk dat deze rake en nuchtere opmerking van een jongere een schot in de roos is. Zij wilde niet meedoen, omdat ze bang voor zichzelf is. Juist de vorm van een kringgebed bood haar niet meer de bescherming, die wij allemaal tijdens ons bidden nodig hebben. Zelfbescherming voor ons hoogmoedige hart tijdens ons gezamenlijk gebed door middel van een bijbelse orde en structuur. Versta mij goed, ik sta hier niet boven. Wie heeft niet last van hoogmoed juist tijdens het openbare en publieke gebed? Welke dominee voelt zich niet gestreeld, wanneer mensen hem bedanken voor het ‘fijne gebed’ of ‘de warme en persoonlijke voorbede’? Wie zegt soms niet met een voldaan gevoel ‘amen’, wanneer het gebed ‘makkelijk’ mocht plaatsvinden. Alsof onze fijne gevoelens gelijk staan aan de werkingen van Gods Geest! Wat een hoogmoed! Wie voelt dezelfde gedachten niet boven komen, wanneer hij een ander hoort bidden? Zit heimelijk te luisteren of hij hem of haar niet kan corrigeren? Voelt zich in zijn eigen eer aangetast wanneer een ander beter en mooier kan bidden kan hij zelf? Hoogmoed! Tegen deze achtergrond stel ik dan ook dat een kringgebed schadelijk is voor mijn en uw geestelijk leven.

Echter er is nog een vraag die ik in dit verband wel aan de orde wil stellen. Vanwaar komt onder ons in deze tijd de behoefte aan een kringgebed? Heeft ons godzalig voorgeslacht het nu altijd verkeerd gedaan, toen men elkaar bij tijd en wijle opzocht om rondom de keukentafel of bij de houtkachel met elkaar over het geestelijk leven door te spreken? Ook toen werd er in de onderlinge ontmoetingen gebeden. Niet door iedereen, aangezien niet een ieder de vrijmoedigheid had om in het gebed voor te gaan, maar men deed het eenvoudig, schuchter en ootmoedig. Waarom moet de vorm van het gezamenlijk gebed nu opeens anders? Zien we het vandaag soms beter dan ons voorgeslacht?

Hoe komt het dat ik een gevoel van schuld en tekort krijg (het is me ook wel eens aangepraat), wanneer ik niet aan een kringgebed wil deelnemen, terwijl anderen dit juist als een ‘verrijking’ van hun geestelijk leven beschouwen? Op zo’n moment praten we toch niet meer over een bijzaak, als zou het alleen maar de vorm betreffen en niet de inhoud! Wie de link legt van een kringgebed naar de geestelijke gevoelens en ervaringen tijdens dit gebed, spreekt op dat moment toch echt over het hart van de bidder en de inhoud van het gebed zelf. Op dat moment gaan de wegen wel uiteen en kunnen we niet meer gezamenlijk door dezelfde deur die tot de binnenkamer leidt. Ik kan me niet aan de indruk onttrekken, dat onder andere de opkomst van het kringgebed gelijke tred houdt met een toenemende verschraling van het geestelijk leven onderons. Juist door de fixatie op het gezamenlijk beleven, het gezamenlijk ervaren en het samen delen van de godsdienstige gevoelens tijdens onderlinge ontmoetingen, wat in onze ervaringscultuur hoogtij viert en in onze gemeente en de anderen gemeenten in ons dorp opkomt, wordt de aandacht verlegd naar de vrome mens met zijn godsdienstige ervaringen en komt de bijbelse aandacht voor de noodzaak van de persoonlijke doorwerking van Gods Geest in het hart van de goddeloze met zijn arglistig hart steeds meer op de achtergrond te staan, ja gaat het ten koste van het werk van de Heilige Geest. Dit baart mij echt zorgen. Waarom blijven we niet gewoon die we moeten zijn: bijbels nuchter en eenvoudig?

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van donderdag 1 februari 2007

Bewaar het pand | 12 Pagina's

KRINGGEBED.

Bekijk de hele uitgave van donderdag 1 februari 2007

Bewaar het pand | 12 Pagina's

PDF Bekijken