Bekijk het origineel

Nieuwe regels rondom huwelijk en gemeenschap van goederen (2)

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Nieuwe regels rondom huwelijk en gemeenschap van goederen (2)

7 minuten leestijd

Moderne tijd

Notaris mr. A.J. van Driel heeft de nieuwe regels helder uiteengezet. Ze zijn een weerspiegeling van de voortgaande secularisatie van de postmoderne samenleving. Zij laten zien dat het individualisme meer en meer doorslaat. Zelfs binnen de huwelijkswetgeving wordt ervan uitgegaan dat het twee individuen zijn die samen een relatie aangaan en in stand houden, zolang beide ‘partners’ daar een goed gevoel bij hebben. De nieuwe regeling zorgt ervoor dat het door een partner eerder vergaarde of tijdens de relatie opgebouwde bezit wordt afgeschermd van wat samen wordt opgebouwd. – Dat echtgenoten tegenwoordig partners in plaats van echtelieden genoemd worden, is ook een signaal! – Onder andere VVD en D’66 doordrenken en overspoelen de maatschappij met hun liberale opvattingen en krijgen vervolgens de gelegenheid om dat als regering wettelijke vorm te geven. Wat er werkelijk speelt in de hele maatschappij aan machten en krachten laat het boek De seksuele revolutie van Gabriele Kuby zien (De Blauwe Tijger, Groningen 2017).

Tijd van het Oude Testament

Het grondbezit

We kunnen niet eenvoudig stellen dat trouwen in algehele gemeenschap van goederen Bijbels is. De wet algehele gemeenschap van goederen bestaat pas sinds 1838. Het graafschap Holland had daarvoor wel een soortgelijke regeling. In het Oude Testament is er een geheel ander, een door de Heere bepaald systeem van eigendom en bezit. De HEERE is de eigenlijke Koning van Israël en de HEERE is de Eigenaar van alle land. De HEERE deelt het door het lot toe aan de twaalf stammen en vervolgens aan de leden van die stammen. Het toegewezen deel mocht niet vervreemd worden of buiten de familie geraken. Als iemand sterft zonder mannelijke erfgenamen gaat het land over op de dochters (Num. 27:7, 8). Deze moeten dan trouwen binnen hun stam, opdat haar deel niet naar een andere stam overgaat (Num. 36:9-11). Als de eigenaar kinderloos sterft vervalt de erfenis aan zijn broers, zijn ooms of de naaste verwante (Num. 27:9-11). De leviraatswet wil dat een kinderloze weduwe gehuwd wordt door haar zwager om op deze wijze voor de overleden broer een kind te verwekken, maar ook om vervreemding van het familiebezit te voorkomen. Als een eigenaar vanwege schuld een oplossing moet zoeken, kan hij zijn land als zodanig niet verkopen. Hij verkoopt de opbrengst, terwijl bij het jubeljaar zijn bezit weer moet terugkeren.

Huwelijk en echtscheiding in Oude Testament

Jongens en meisjes werden op jonge leeftijd uitgehuwd. Dit kan bijvoorbeeld uitgerekend worden bij de koningen. In het boek Koningen wordt van iedere koning van Juda meestal de leeftijd genoemd bij zijn troonsbestijging, de duur van zijn regering en de leeftijd van zijn zoon die hem opvolgt (meestal de oudste). Zo kan berekend worden dat Jojachin 16 jaar was toen hij trouwde en Amon en Josia al toen zij 14 jaar waren. Dat maakt tegelijk duidelijk waarom de ouders een beslissende stem hebben bij het huwelijk. Er wordt een huwelijksaanzoek gedaan aan de ouders van het meisje en daarna wordt er over de voorwaarden onderhandeld. Hierbij gaat het vooral om het bedrag van de ‘mohar’, de bruidsschat. We kunnen echter niet stellen dat de gevoelens van de jongen of het meisje niet meededen. Waren dochters die erfden verplicht binnen de stam te trouwen (zie boven), andere dochters konden buiten de stam trouwen. Ver-schillende koningen trouwden soms, vanwege politieke reden, zelfs met een buitenlandse vrouw. Dit was niet alleen een risico voor de etnische zuiverheid maar ook voor de godsdienst en werd daarom door de wet verboden (Ex. 34:15, 16; Deut. 7:3, 4). Als zodanig is het huwelijk ook in het Oude Testament van meet af een verbond voor het leven. In verband met de vrouw wordt het huwelijk ‘het verbond van haar God genoemd’ (Spr. 2:17) en zij ‘de vrouw van uw verbond’ (Mal. 2:14). God haat het verlaten (Mal. 2:16). Als Mozes de ongeordende situatie na de uittocht uit Egypte wil indammen, dan beveelt hij de mannen die toch hun vrouw verstoten aan haar een scheidbrief te geven, zodat zij niet van overspel beschuldigd kan worden (Deut. 24:1).

De Heere Jezus geeft aan dat dit geen van God gegeven wettige mogelijkheid is, maar enkel vanwege de hardheid van het hart is toegestaan (Matth. 19:8). Zo kan ik ook tegen iemand die ondanks alle waarschuwingen gaat scheiden, zeggen: ‘Als je het toch doet, dan moet je het wel eerlijk doen’. Dat bevat van mijn zijde geen enkele toestemming, maar wel regulering als iemand koste wat kost toch tegen Gods geboden in doorzet. De scheidbrief gaf de verstoten vrouw toestemming om opnieuw te trouwen. ‘Het is waarschijnlijk dat de gehuwde vrouw, zo niet het vruchtgebruik, dan toch minstens de eigendom behield van een gedeelte van de mohar (bruidsschat, RvK) en van datgene wat zij van haar ouders gekregen had (vgl. Joz. 15:19; Richt. 1:15).’ Hoewel er rijke weduwen voorkomen, kwam het vaker voor dat weduwen, vooral als zij nog kinderen te verzorgen hadden, in moeilijke omstandig-heden leefden. Vandaar dat de weduwen en de wezen aanbevolen worden aan de naastenliefde van Israël. God Zelf is hun Beschermer (Ps. 146:9). Het is een kort overzicht om duidelijk te maken dat er in het Oude Testament geen trouwen in algehele gemeenschap van goederen is.

Huwelijk in het Nieuwe Testament en daarna

Ten tijde van het Nieuwe Testament schijnt de situatie enigszins anders te zijn. We lezen bijvoorbeeld van rijke vrouwen die Jezus dienen van haar goederen (Luk. 8:3). Zeker buiten Israël komen we ondernemende en welgestelde vrouwen tegen. Denk onder andere aan Lydia die vanuit Azië purper importeert naar Griekenland. Het principe van het vaderlijk erfdeel dat niet buiten het familieverband terecht mag komen, geldt niet buiten Israël. In en door Christus wordt zowel de positie van de man als die van vrouw op het door God bedoelde niveau gebracht. Het geheim is nu dat zij elkaar onderdanig hebben te zijn in de vreze Gods (Ef. 5:21, 22). Man en vrouw zijn gelijkwaardig, al zijn ze niet gelijk. De man is het hoofd van de vrouw (Ef. 5:23). Dit is geen hiërarchische categorie binnen een bedrijf of op een afdeling. Paulus gebruikt een anatomisch beeld. Helaas is dat ook in kerkelijke kringen tijden misverstaan. Paulus gaat uit van de eenheid van man en vrouw als één lichaam, waarbij de man het hoofd en de vrouw de romp is. Zij zijn de twee helften die tot elkaar terugkeren en zo samen compleet zijn.

Vanuit dit geheim is het voor mij geheel in overeenstemming met de Schrift dat man en vrouw huwen in algehele gemeenschap van goederen. Dit is de regel. En er moeten goede redenen zijn om hier een uitzondering op toe te laten die de regel bevestigt. Christenen hebben in het huwelijk te treden met het geheim van Efeze 5. En als dat werkelijk oprecht gebeurt, hoeven wij ook niet te trouwen met de angstige vraag die onze tijd kenmerkt (‘hoelang zal ons huwelijk standhouden?’) of zelfs als gegeven vooraf aanvaarden (‘geen enkel huwelijk is levenslang’). Jonge stellen mogen verzekerd zijn, als zij gaan trouwen in en leven vanuit het geheim van Efeze 5, dat zij van Godswege de garantie hebben dat hun huwelijk een eeuwig verbond zal zijn dat alleen door de Heere Zelf op Zijn tijd door de dood ontbonden wordt en tevens dat hun liefdesband steeds intenser wordt.

Wordt vervolgd

Apeldoorn, dr. R. van Kooten

Voetnoot

1. R. de Vaux, Hoe het oude Israël leefde. De instellingen van het Oude Testament, Roermond 1961, 80.

2. 1 Kon. 17:8-15; 2 Kon. 4:1-7; Mark. 12:41-44; Luk. 21:1-4.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van donderdag 14 februari 2019

Kerkblad | 24 Pagina's

Nieuwe regels rondom huwelijk en gemeenschap van goederen (2)

Bekijk de hele uitgave van donderdag 14 februari 2019

Kerkblad | 24 Pagina's

PDF Bekijken