Bekijk het origineel

Hoe komen wij aan diakenen?

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Hoe komen wij aan diakenen?

9 minuten leestijd

Deze vraag zal de komende weken in vele college-vergaderingen worden gesteld. Elke twee jaar is een deel van de ambtsdragers aan de beurt om af te treden. Straks, eind december is het zover. Sommige zullen herkiesbaar zijn, maar voor vele anderen zullen opvolgers moeten worden gevonden. Vandaar deze vraag: hoe komen we aan nieuwe diakenen?

Nieuwe mensen.

In een gemeente waar het diakonaat leeft, waar — om het zo eens te zeggen — de diakonie een bloeiend bedrijf is, zal het misschien niet zo veel moeite kosten om nieuwe diakenen te vinden. Daar gaat het om werk, dat de gemeenteleden bekend is, dat hen aanspreekt bovendien.

Maar het zal moeilijker liggen in die gemeenten waar van de diakonie weinig uitgaat, waar de diakenen wel vergaderen, maar in feite nauwelijks achter de groene tafel vandaan in de gemeente komen. Hetzelfde geldt uiteraard voor die gemeenten, waar de diakenen zich nog steeds afvragen wat zij na het wegvallen van de vroegere armenzorg nu nog zouden moeten doen.

Eigenlijk zou het advies aan deze diakonieën heel eenvoudig kunnen luiden: zorgt u er nu eens voor dat u in uw college nieuwe mensen krijgt met visie, met durf ook om dingen aan te pakken die misschien niet tot het stereotype pakket van diakonale taken behoren maar die er wel op gericht zijn om mensen hoe dan ook, wie dan ook of waar dan ook een helpende hand toe te steken.

Met voldoening …

Mag ik daar toch nog eens even verder op ingaan, op gevaar af van misschien wel vervelend te worden? Ik had het genoegen vorig jaar een conferentie bij te mogen wonen ergens in de buurt van Genève, waar op uitnodiging van het secretariaat voor het diakonaat van de Wereldraad van Kerken, vertegenwoordigers van kerken uit diverse landen bijeen waren. Een diepgaand gesprek over het wezen van de kerk leidde tot de conclusie dat het diakonaat daar niet bij weg te denken is, dat het tot het wezen van de kerk zelf behoort, dat de kerk om zo te zeggen zelf diakonaat is.

Maar toen dit was uitgesproken moesten velen constateren dat in hun kerk een orgaan ontbrak om aan dit deel van het wezen van de kerk gestalte te geven, om dat tot ontplooiing te helpen brengen. Ik moet bekennen dat ik met enige voldoening toen naar voren bracht dat de reformatorische kerken in Nederland dit orgaan hebben, dat zij een diakonie kennen, diakenen als volwaardige ambtsdragers naast ouderlingen en predikanten. Maar ik moet er hier eerlijkheidshalve ook aan toevoegen, dat de vragen die mij vanuit de conferentie vervolgens werden gesteld, over het werk dat deze diakenen dan in concreto doen, wel wat moeilijker te beantwoorden waren.

Tragiek van deze tijd.

Hier ligt voor mijn gevoel een stukje tragiek van ons Hervormde diakonaat, van onze diakonieën nog meer. Andere kerken voelen de noodzaak om aan de diakonale opdracht van de kerk juist in deze tijd gestalte te geven om daarvoor een bijzonder orgaan in het leven te roepen, zij overwegen om het ambt van diaken opnieuw in te stellen … Wij in onze kerk hebben dit alles, en wij staan — dat is toch de situatie in vele gemeenten, laten we daar geen doekjes om winden — ons af te vragen of het ambt van diaken nog wel zin en inhoud heeft.

Daarover behoorde onder ons toch eigenlijk geen misverstand te bestaan! Wie durft te beweren, dat nu iedere burger van de wieg tot het graf verzorgd is, niemand meer iets voor een ander hoeft te doen. In onze tijd zijn er méér mensen die naar een ander, wel te verstaan naar een helper uitzien dan ooit en die dat juist van ons christenen verwachten. Het behoort blijkbaar tot het beeld van onze tijd dat ieder mens aan zichzelf genoeg heeft, aan zijn eigen gezin, zijn eigen werk, zijn eigen zorgen enz. Ieder moet maar voor zichzelf zorgen en anders doet de overheid dat wel. En intussen komen veel mensen om door de liefdeloosheid en door hard egoïsme.

Vooral jongere mensen.

Waar halen we nieuwe diakenen vandaan? Ik dacht dat we ze, om te beginnen, moesten zoeken onder die mensen die heel gewoon bereid zijn om iets voor een ander te doen. iets voor een ander te betekenen. Die bereid zijn de straat op te gaan, de huizen in te gaan, mensen op te zoeken en dat alles in naam van Christus, in naam van Zijn werk, van Zijn gemeente hier en nu.

En als u zulke diakenen zoekt, vergeet u dan vooral niet de jongere leden van de gemeente. Misschien hebben ze wel heel veel kritiek — en veel ervan zult u nauwelijks kunnen weerleggen — maar vaak zult u daarachter een stuk echte belangstelling voor de vragen van deze tijd en een stuk liefde van binnenuit voor de ander die hem nodig zou kunnen hebben, ontdekken.

Veel colleges van diakenen zouden dat elan van de jeugd best kunnen gebruiken. Het zou wel eens kunnen zijn dat de inbreng die de jeugd met al haar kritiek aan de opbouw van onze samenleving heeft, minstens even wezenlijk is als al datgene dat in zwaarwichtige rapporten en dito vergaderingen bijeengebracht wordt.

Ik zeg deze dingen ook, omdat ik wel eens bang ben dat met een variatie op een oude Romeinse zegswijze in de kerk dit geldt: terwijl de diakonie vergadert, komt de gemeente (en de wereld) om. Ik geloof evenzeer dat de tijd van het bouwen van grote diakonale monumenten, tehuizen zus en tehuizen zo. bezig is voorbij te gaan. Onherroepelijk. We zullen daarom moeten leren in het diakonaat minder met geld, daarentegen meer met onze handen met ons hart met inzet van heel onze persoon te werken.

Het betekent ook, dat wij diakenen nodig hebben die dit de gemeente duidelijk maken, desnoods door hun eigen voorbeeld: De diakonie als een centrum van aktiviteit binnen de gemeente en de diakenen samen het aktiekader! Als u nieuwe diakenen gaat zoeken, let u ook daarop: of u het college niet vernieuwen kunt niet zulke diakenen.

Midden in de wereld.

We zijn er nog niet. Als we spreken over de diakonie als een aktiecentrum, dan wil dit tevens zeggen, dat we diakenen nodig hebben die weet hebben van de maatschappelijke verhoudingen en problemen, met name die in de plaats, in de streek waar zij wonen. Het kan nodig zijn om vanuit de diakonie, vanuit het Evangelie, de vinger te leggen bij wonde plekken in de samenleving of om een woord van protest te laten horen als de leefbaarheid in het gedrang dreigt te komen. Hoe zal onze woonplaats, hoe zal onze streek er straks uitzien wanneer onze kinderen daarin zullen moeten wonen: is dat niet een vraag, die volkomen rechtmatig in een diakonievergadering mag worden gesteld?

Als deze vragen in uw college aan de orde komen, of als ze misschien in de kerkeraad worden gesteld, zult u over diakenen moeten kunnen beschikken, die dan het juiste woord, dat tot een juist beleid voert, weten te spreken …

Ook dit is nodig.

Nieuwe diakenen. Wilt u er bij het zoeken ook aan denken, dat in vele vormen van maatschappelijke dienstverlening de diakonie nu en straks mee zal moeten spreken en beslissen. In het algemeen maatschappelijk werk, in de opzet van de gezinsverzorging in de aanpak van heel het bejaardenwerk in uw woonplaats wordt van uw diakonie een bijdrage verwacht. U zult mee moeten spreken, overleggen en beslissen samen met anderen. Dat zal niet altijd even gemakkelijk en eenvoudig zijn. Het zal er daarbij enerzijds om gaan op te komen voor het belang van uw eigen kerkelijke gemeente met name voor allen die daarvan deel uitmaken, maar tegelijkertijd evenzeer voor het belang van de gehele samenleving waarvoor u diakonaal gezien evenzeer verantwoordelijk bent.

U zult uit uw midden mensen moeten aanwijzen om samen met anderen bestuurlijke verantwoordelijkheden op zich te nemen voor al deze takken van werk. Daar zult u wijze diakenen (vooral niet eigen-wijze!) voor nodig hebben!

Ander facet.

Er is tenslotte nog een ding waar ik graag op zou willen wijzen. Na alles wat reeds gezegd is. mogen wij niet vergeten dat er, om het zo eens uit te drukken, ook nog een dienst „binnen het heiligdom” is. In feite in heel het diakenambt een vergeten hoofdstuk. Ik zou er daarom voor willen pleiten dat u bij het zoeken naar nieuwe diakenen ook eens let op mensen, die déze dienst zouden kunnen verrichten. Ik denk aan mogelijkheden om de diaken een plaats te geven in de eredienst, niet alleen bij de inzameling der collecte (en waarom zamelen we eigenlijk alleen maar geld in?) of bij de viering van het Avondmaal (en over de wijze waarop het daar geschiedt valt ook nog heel wat te zeggen). De voorbeden zouden immers ook door een diaken kunnen worden gedaan. Was de diaken in de oud-christelijke kerk ook niet degene die de schriftlezing in de eredienst verrichtte? Als je dit alles bedenkt en daarbij dan de huidige gangbare praktijk van onze eredienst vergelijkt, dan moet toch wel worden geconstateerd, dat wij (nog steeds) een uitgesproken domineeskerk zijn!

De moeite waard.

Is het nog nodig te zeggen, dat u de nieuwe diakenen met grote zorg zult moeten kiezen? En als u meent de juiste figuur te hebben gevonden, neemt u er dan vooral rustig een avond voor om desnoods samen met een andere diaken heel dit werk met al zijn problemen maar vooral ook met al zijn kansen en mogelijkheden juist in deze tijd rustig met de betrokkene door te praten. De zaak is te belangrijk om het even aan de deur of met een telefoontje af te doen. De candidaat-diaken moet van meet af weten dat het gaat om iets dat de moeite waard is.

Natuurlijk zorgt u ervoor, dat het niet bij dit ene gesprek blijft. U dient er evenzeer voor te zorgen, dat de nieuwe diaken, eenmaal in het ambt bevestigd, verder wordt geholpen om dit ook wáár te maken. Ik moge daarom besluiten met u te wijzen op het bijzondere nummer van „Diakonia” dat begin volgend jaar zal worden uitgegeven en dat in het bijzonder dient ter introductie van de nieuwe diaken.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van woensdag 1 oktober 1969

Diakonia | 40 Pagina's

Hoe komen wij aan diakenen?

Bekijk de hele uitgave van woensdag 1 oktober 1969

Diakonia | 40 Pagina's

PDF Bekijken