Bekijk het origineel

Hervormde en gereformeerde synode samen bijeen

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Hervormde en gereformeerde synode samen bijeen

7 minuten leestijd

In de Lukaskerk te Utrecht zijn op 15 en 16 juni de generale synodes van de Nederlandse Hervormde Kerk en van de Gereformeerde Kerken in Nederland voor het eerst in een gezamenlijke vergadering bijeen geweest. De eerste dag kwam een discussiestuk "Belijden 1973", geschreven door dr H. B. Weijland, in bespreking en op de tweede dag behandelde men een door ds F. H. Landsman samengestelde nota over de organisatorische aspecten van het samengaan van hervormden en gereformeerden.

Vragen

Voor het discussiestuk van dr Weijland (zie Kerkinformatie nr 25) waren gespreksgroepen gevormd uit de beide synodes, die de volgende vragen meekregen:

1. In hoeverre is het verschil in de manier waarop het belijden in de Nederlandse Hervormde Kerk en in de Gereformeerde Kerken functioneert fundamenteel? Rechtvaardigt dit verschil institutionele gescheidenheid?

2. Hoe kan de samenhang (koinoonia) van de gemeente als Lichaam van Christus in belijdenis en dienst bewaard blijven in een tijd, die steeds meer door een pluriforme geloofsbeleving gekenmerkt wordt? Hoeveel ruimte moet men elkaar laten en welke offers mag men van elkaar vragen?

3. Waar liggen de grenzen van een reformatorisch belijdende kerk naar de kant van de andere geloofsgemeenschappen?

4. Welke kernen van belijden zullen nader bestudeerd moeten worden? Nog andere dan in de discussienota worden genoemd? Waar liggen de prioriteiten?

5. Op welke wijze kunnen onze kerken als belijdende geloofsgemeenschappen meer dan tot nu toe het geval is geweest inspireren en stimuleren tot verantwoord ethisch handelen: persoonlijk en met name ook t.a.v. de cultuur, de samenleving en de politiek?

Antwoorden

De antwoorden uit deze groepsdiscussie werden als volgt samengevat:

1. Beide kerken willen als belijdende kerk bewust in de gereformeerde traditie staan. De binding aan de historische belijdenisgeschriften heeft in de gereformeerde kerken meer aandacht en functioneert anders dan die in de hervormde kerk. Niettemin kan men opmerken, dat de beide kerken naar elkaar toegroeien in hun zorg voor een schriftuurlijk belijden. Weliswaar komen hier verschillende gezichtspunten tot uitdrukking. Binnen de gereformeerde kerken tracht men inzicht te krijgen in de wijze waarop het juridische aspect van de tucht tot zijn recht komt. Hoewel dit aspect niet ontbreekt in de kerkorde van de hervormde kerk bestaat er in deze kerk grote aarzeling om in de praktijk tot juridische tuchtoefening over te gaan.
De meningen gaan uiteen over de vraag of deze verschillen institutionele gescheidenheid rechtvaardigen. In de discussiegroepen werd over deze vraag zeer genuanceerd gesproken, terwijl ook niet-theologische factoren een rol blijken te spelen.

2. De samenhang in de gemeente wordt bepaald door de koinoonia, d.i. de gemeenschap met Christus, die het heil schenkt en oproept tot dienst. Deze koinoonia veronderstelt verschillen in de geloofsbeleving. Deze verschillen bedreigen de eenheid (koinoonia), wanneer zij leiden tot verzelfstandiging en groepsvorming. Beide kerken zullen zich nader moeten bezinnen over de grenzen waarbinnen de verscheidenheid zich kan ontplooien.

3. Het is onjuist te vragen naar de grenzen van een reformatorisch belijdende kerk naar de kant van de andere geloofsgemeenschappen. De andere kerken behoren immers met ons tot het éne volk van God onderweg.
Onze reformatorische identiteit kan van betekenis zijn voor de andere kerken wanneer wij deze creatief trachten te beleven en te verwoorden.

4. In de groepen leefde aarzeling te spreken over kernen van belijden, omdat deze kernen altijd in hun onderlinge samenhang beschouwd moeten worden.
Een belangrijke vraag is hoe voor de mens van vandaag de meest begaanbare toegangsweg tot dat belijden is te vinden. Echt belijden vooronderstelt luisteren naar elkaar en antwoord geven op de vraag: wat is mens-zijn naar Gods beeld in deze tijd? De kerken staan hier voor een gezamenlijke opdracht.

5. Een belijdende kerk zal ook spreken over maatschappelijke en politieke vragen: rechtvaardiging en heiliging behoren bij elkaar. Het evangelie dwingt tot ethische positiekeuze.

Vanuit de groepen werd aangedrongen op de concretisering van onze verantwoordelijkheid in een gezamenlijk evangelisch politiek beraad.

Organisatie
De nota van ds Landsman over de institutaire aspecten van het samengaan (eveneens gepubliceerd in Kerkinformatie nr 25) bevatte ook een ontwerp- statuut voor een gemeenschappelijke synode. De bespreking in de gezamenlijke synodevergadering resulteerde in een resolutie, waarin aan beide synoden verzocht wordt dit ontwerp te behandelen en ter zake een beslissing te nemen. In dit statuut wordt o.a. bepaald, dat minstens eenmaal in de twee jaar een gezamenlijke hervormd-gereformeerde synode zal worden gehouden en dat een gemeenschappelijke raad van deputaten moet worden benoemd, die besluiten van de gemeenschappelijke synode uitvoert.

De tekst van de in Utrecht aangenomen resolutie luidt als volgt:
De gezamenlijke vergadering van de generale synode van de Nederlandse Hervormde Kerk en van de generale synode van de Gereformeerde Kerken in Nederland, gehouden te Utrecht op 15 en 16 juni 1973 heeft kennisgenomen van het "Ontwerp-statuut voor een gemeenschappelijke synode" (volgt de tekst van het ontwerp);

overweegt, dat de strekking van dit ontwerp-statuut, namelijk met elkaar tot kerkelijke eenheid te komen, instemming verdient en dat daarom het nodige dient te worden gedaan om dit doel te verwezenlijken;

verzoekt beide synoden het ontwerpstatuut in behandeling te nemen, daarbij rekening houdend met de op de gezamenlijke vergadering gemaakte opmerkingen, met name op pastoraal, apostolair en diakonaal terrein, en met inachtneming van de in de afzonderlijke kerkgemeenschappen geldende kerkordelijke bepalingen ter zake beslissingen te nemen in gemeenschappelijk overleg.

Omdat de behandeling van het ontwerp-statuut gezien de kerkordelijke bepalingen de nodige tijd zal vergen, nam de gezamenlijke synodevergadering ook een resolutie aan, waarin aan de beide synodes wordt verzocht, de taak, die in het ontwerp-statuut aan de raad van deputaten is toegedacht, voorlopig op te dragen aan de werkgroep "Samen op weg", die ook deze eerste ontmoeting van de beide synodes heeft voorbereid.

Punten

De hervormde synodeleden ds S. Kooistra en ds S. F. van Veenen en de gereformeerde synodeleden ds Joh. C. Baumfalk en ds H. W. Melles dienden een voorstel in om bij de beide synodes aan te dringen, dat zij in ieder geval de volgende punten zouden moeten behandelen:

1. De mogelijkheid tot besluitvorming in een gezamenlijke synode (beide samenstellende delen moeten in meerderheid een voorstel accepteren).

2. De zorgvuldige en stimulerende begeleiding van de reeds geïntegreerde gemeenten.

3. De gezamenlijke verantwoordelijkheid voor experimenten in de hervormd- gereformeerde samenwerking.

4. De coördinatie (het gelijk trekken) van grenzen tussen plaatselijke gemeenten, classes en particuliere synoden (provinciale kerkvergaderingen).

5. De opzet van een gemeenschappelijk secretariaat.

6. De instelling van een commissie voor de gemeenschappelijke synode, welke opdracht krijgt om kernen van het belijden opnieuw te formuleren.
Omdat deze eerste samenkomst van beide synoden nog geen kerkrechtelijke basis kon hebben, was het formeel niet mogelijk een beslissing te nemen.
Wel kregen de indieners van het voorstel de garantie van praeses dr A. Kruyswijk, dat de beide moderamina prioriteit zullen toekennen aan deze punten, wanneer zij in hun synoden de resoluties van deze gezamenlijke synodevergadering aan de orde stellen. Overigens passen deze punten bij de "op de gezamenlijke vergadering gemaakte opmerkingen" waarvan sprake is in de resolutie.
De Kamper hoogleraar in de zendingswetenschappen, prof. dr. A. G. Honig, stelde voor in de resolutie ook duidelijk uit te spreken, dat kerkelijke eenheid geen doel op zichzelf is, maar een middel: namelijk "opdat de wereld gelove . . . " . Aan zijn verzoek werd in zoverre voldaan, dat in de resolutie aan de zojuist genoemde passus over de "gemaakte opmerkingen" werd toegevoegd "met name op pastoraal, apostolair en diakonaal terrein."


De discussiestukken van de hervormd-gereformeerde synode zijn als overdruk van Kerkinformatie nog verkrijgbaar bij het Algemeen Kerkelijk Bureau, Koningslaan 11, Utrecht, door ƒ 2,— over te maken op het gironummer van dit bureau 51 31 53; op het strookje vermelden 'Hervormd-Gereformeerde synode'. De stukken zijn met name geschikt voor behandeling in interkerkelijke gesprekskringen.


Fotobijschrift:
Kenteken van de Lukaskerk op het Utrechtse Kanaleneiland is een grote gestyleerde stemvork in beton, waarin de luidklok hangt. In deze eerste kerk, die te Utrecht werd gebouwd voor gezamenlijk gebruik van hervormden en gereformeerden, kwam de gezamenlijke hervormd-gereformeerde synode bijeen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 1 juni 1973

Kerkinformatie | 20 Pagina's

Hervormde en gereformeerde synode samen bijeen

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 1 juni 1973

Kerkinformatie | 20 Pagina's

PDF Bekijken