Bekijk het origineel

eigen thuis in tehuis

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

eigen thuis in tehuis

6 minuten leestijd

Een dezer dagen werd het nieuwe bejaardentehuis Patria aan de Nassaulaan in Baarn betrokken. Een gezellig, niet al te groot tehuis. 80 bedden, modern, midden in een oude villawijk van de „ „Groene Lusthof” in het Kernland gelegen.

Nu, zuit U zeggen, is dat nu zo iets bijzonders, zo iets dat nu eens extra aandacht verdient in Diakonia? Het is een verschijnsel dat vrijwel iedere week in ons instellingen-rijke Nederland plaats vindt. En dan nog wel met maar 80 bedden en niet een tehuis voor 200 of 300 gasten. Dan, in dat laatste geval, mag je pretenderen in de pers-kolommen een plaats te krijgen.

Toch meen ik, dat de opening van zulk een tehuis als Patria vermelding verdient, vanwege zijn eigen stijl.

De achtergrond.

De bewoners zijn n.l. indertijd uit Indonesië en uit West-Irian gerepatrieerde landgenoten, die typisch oosters georiënteerd zijn in sociaal en geestelijk denken en voor wie de aparte fijne sfeer in dit tehuis bepalend is voor hun wel-bevinden. De wijze waarop men met elkaar omgaat, op de echte indische toer, de wijze waarop men de kerkelijk-geestelijke gemeenschap samen beleeft, is — zonder dat dit scherp onder woorden te brengen is — geheel anders dan men dit aantreft in andere nederlandse instellingen.

De bewoners van het nieuwe „Patria” zijn afkomstig van twee verouderde tehuizen: „Patria I” en „Bavo”, die in 1958 in noodgeval snel tot bejaardentehuizen omgevormd moesten worden om een aantal onverwacht uit Indonesië komende ouderen onderdak te verschaffen.

Het getal oudere repatrianten, die in dat jaar om politieke redenen moesten vertrekken uit het land van geboorte was zo groot en de opnemingsbehoefte zo evident, dat meer van die noodoplossingen gezocht moesten worden. Zo werden binnen een drie-kwart jaar ongeveer twaalf van deze tehuizen gesticht, mede op instigatie en met grote medewerking en financiële bijdragen van het Rijk. Onder het toeziend oog van het toenmalige Ministerie van Maatschappelijk Werk werden door particuliere initiatieven o.m. het verpleegtehuis „Zandhove” in Zwollerkerspel, „Dennenrust” bij Renkum, „Bavo” en „Patria I en II” in Baarn van de grond gebracht, terwijl twee jaar tevoren in Zeist „Spathodea” was geopend, alle instellingen voor protestantse gerepatrieerde bejaarden.

In de beleidssfeer is het alleen maar toe te juichen, dat men zich bij ideeën over welzijnsbeleving door bejaarde gerepatrieerden hier te lande niet alleen heeft laten leiden door de gedachte, dat deze ouderen zich allen maar onverkort zullen moeten aanpassen in onze nederlandse bejaardentehuizen.

Ontmenselijking.

Deze integratie-theorie is hard en onmenselijk èn, laat ik het U maar eens heel duidelijk zeggen, weer eens te meer een bewijs, dat wij in onze bejaardenzorg hard bezig zijn deze te ontmenselijken. Ik krijg sterk de indruk, als ik al die wellustige brede beschrijvingen lees van nieuw te openen of geopende of op stapel staande bejaardentehuizen met de kwalificaties „hervormd” of „protestants” ervoor of vult U maar wal anders in, dat wij op de foute toer zitten. Maar dan ook volledig fout als wij alleen maar instituten kweken om er oudere mensen „op verantwoorde wijze” in op te bergen en uit het gezicht te zetten en wij de gave missen om deze instituten, deze grote samenscholingen van mensen uil één leeftijdsklasse, echt leefbaar te maken en leefbaar te houden.

De andere kant van de veralgemenisering.

Een van de overwegingen om voor oudere uit Indonesië overgekomen landgenoten eigen bejaardentehuizen blijvend in te richten, is geweest de eigen sfeer die men vanuit een oosters land niet een gans ander leefklimaat heeft meegenomen, een eigen sfeer, die men deze mensen niet mag ontnemen dan op het gevaar af hen ongelukkig te maken.

Zo voortredenerende en uitgaande van de grondgedachte dat de tehuizen er alleen moeten zijn voor het geluk van de bewoners — niet als status-symbool of om vol-ijverige bestuurders bevrediging aan hun bestuurslust te geven — zou het voor meer alzonderlijke groeperingen in de samenleving, al naar de behoefte, die er eerst duidelijk aanwezig moet zijn, denkbaar moeten zijn, dat men eigen tehuizen bouwt.

Dit gaat wel in tegen de nu alles en allen beheersende gedachte, dat wij vooral in Nederland moeten veralgemeniseren en verzakelijken, want dat is zo goed en zo nuttig, zo efficiënt en gaat U maar door met het bedenken van allerhande kwalificaties.

„Veralgemeniseren” kan ook een volksziekte worden en leiden tot uniforme, karakterloze instituties, waarmee een veel groter gevaar van massificatie en ontmenselijking wordt binnengehaald, dan nu reeds in de boezem van vele tehuizen is ingebouwd.

Ik ben zelf een hele tijd voorstander geweest van algemene instellingen; ik heb in de laatste tijd ervaren, dat dit streven alleen dan goed en zuiver is en menselijkaanvaardbare resultaten afwerpt, als de individuele mens, die in die instellingen moet leven, daar geen schade van ondervindt aan zijn welzijnsbeleving en aan zijn ziel. Ik weet wel, dat er meer voor nodig is dan alleen het creëren van tehuizen voor afzonderlijke ethische en geestelijke groeperingen. Bijvoorbeeld de afstemming en attitude-bepaling van allen, die in die tehuizen voor ouderen mogen werken, beroepskrachten én bestuurders, is mede een heel belangrijke fundamentele zaak.

Om het welzijn van de bewoners.

Gerichtheid op de, soms bijzondere, groep ouderen, stedebouwkundige- en verkeerstechnische bepaaldheden, ligging, situering alsmede de kwaliteit en menselijke instelling van directie en overig personeel en tenslotte het uitbannen van een autoritaire houding van bestuurders, directies en personeel tegenover de verzorgden, zijn even zovele cardinale aandachtspunten voor allen die de plannen maken en deze uitwerken.

In dit artikel — laat men mij wel verstaan — heb ik geen betoog willen houden tegen zakelijkheid en economisch verantwoord gebruik van goederen en diensten. Uiteraard niet, want hetgeen ons toevertrouwd is, in welke vorm ook en onder welke verantwoordelijkheid, hebben wij als zorgvuldige en getrouwe (lees eerlijke) beheerders te beheren. Maar zakelijkheid, strakheid van organisatie en een economisch inzicht mag nooit, nooit ten koste gaan van het uiteindelijke doel waarvoor wij onze diensten en goederen ter beschikking stellen aan mensen.

De gevaren dreigen b.v. het meest bij al te grote instellingen, tehuizen van 150 en meer bedden, bij te overmatige verzakelijking van de beheersvoering, de zucht naar „veralgemenisering” tegen beter weten in en tegen de behoeften van de regio. En door niet het belang, het welzijn van de bewoners bovenaan te stellen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van maandag 1 oktober 1973

Diakonia | 48 Pagina's

eigen thuis in tehuis

Bekijk de hele uitgave van maandag 1 oktober 1973

Diakonia | 48 Pagina's

PDF Bekijken