Bekijk het origineel

Reorganisatie kerkelijke radio- en televisiediensten

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Reorganisatie kerkelijke radio- en televisiediensten

7 minuten leestijd

Stoppen meneer!, zegt de agent tegen prof. dr. G. N. Lammens. Bandencontrole. De banden van de auto die prof. Lammens bestuurt, zijn niet helemaal in orde. Kentekenbewijs, meneer! Prof. Lammens laat zijn papieren zien. De agent neemt ze door, stuit op het beroep: "directeur convent van kerken", stopt zijn onderzoek en zegt verrast: hé, hoort u bij "Werken op zondag"?
Dit verhaal komt op de proppen, wanneer we praten met prof. Lammens als rapporteur van de deputaten voor radio- en televisie-uitzendingen van kerkdiensten. Op de eerste pagina van zijn rapport, dat op de thans zittende generale synode aan de orde zal komen, staat het besluit van de vorige synode en daarin komen de woorden "ondanks ondervonden teleurstellingen" voor.
We nemen die "ondervonden teleurstellingen" nog eens door. Daar was de kwestie van de omstreden, althans zéér verschillend beoordeelde film van Dennis Potter, "Zoon des mensen" (ook ter synode liepen de meningen hierover ver uiteen), daar was de uitdrukking "dood is dood", gebezigd door de Groningse hervormde studentendominee M. A. Krop (die inmiddels overleden is) en daar was de niet alom gewaardeerde strip "Werken op zondag" over een jong domineesechtpaar.
Verscheidene synodeleden hadden zich destijds gestoten aan wat zij ervoeren als platheden in deze reeks. Prof. Lammens wil wel toegeven dat daarvoor soms aanleiding was, maar vond en vindt dat ze geen reden vormden om de hele reeks maar te laten vallen. In elk geval bereikte je er veel meer kijkers mee dan met de normale programma- onderdelen. En wat die agent betreft, die vertelde aan prof. Lammens hoe plezierig en goed het hem deed dat in een verhaal dat van de kerk uitging, een politieman er nu eens compleet bij hoorde als gewoon mens . . . (en prof. Lammens kreeg géén bekeuring).
In het rapport dat nu op de synodetafel ligt, melden deputaten dat er in de verslagperiode geen dergelijke controversiële zaken aan de orde waren.

Maar er was toch enige deining over een uitdrukking, gebruikt in een uitzending over "München"?
Prof. Lammens: Toen er ook een brief kwam van de deputaten voor de evangelieverkondiging onder Israël? Ik zou dat geen controversieel punt willen noemen, want die zaak berustte op een misverstand over en weer en was gauw opgelost.

Er was ook iets met dr. G. H. ter Schegget...
Ter Schegget heeft eens gezegd dat het niet God was die Abraham opriep om z'n zoon te offeren. Hij deed dit op exegetische gronden. Ik deel zijn visie niet, maar men moet niet vergeten . . . en ik heb dat ook uiteengezet in de zaak-Krop . . . dat het niet aangaat gereformeerde deputaten verantwoordelijk te stellen voor uitlatingen van mensen die ambtsdrager in volle rechten zijn in een andere kerk.

Hoe beleven deputaten in het algemeen hun verantwoordelijkheid?
Ons deputaatschap is vertegenwoordigd in het bestuur van het IKOR.
Daar praten we mee, daar bepalen wij mee het beleid, daar laten we als 't nodig is onze kritiek horen, maar wie voor ogen houdt dat we hier te maken hebben met een gezelschap dat remonstranten en gereformeerde bonders èn alle kerkelijke schakeringen daartussen omvat, zal het duidelijk zijn dat niet sowieso vast staat dat alles langs welgebaande wegen gaat.

Uw deputaatschap moet aan elke synode rapporteren. Ervaart u dat als hinderlijk?
Juist niet. Het is juist heel goed dat elke synode zich in deze materie wil verdiepen. Dit is te verkiezen boven een situatie, waarin radio en televisie alleen aan de orde komen op de synode als er ongelukken gebeurd zijn. Iets anders is dat je wel merkt dat de synode niet altijd goed op de hoogte Is van ons werk. Vroeger, toen ik voor het jeugdwerk op de synode kwam, wist je: ze praten over dingen die ze kennen. Die indruk heb je niet, als het over aangelegenheden van radio en televisie gaat. Geen wonder, want je kunt van ambtsdragers die zondags meestal al twee keer naar de kerk zijn geweest, moeilijk vergen dat zij daarbovenop nog eens naar onze uitzendingen gaan luisteren of kijken. Bovendien vallen veel uitzendingen onder kerktijd. Maar het is een bezwaar als er gediscussieerd wordt over dingen, die men alleen van horen-zeggen weet.
Maar nogeens, ik ben blij dat elke synode zich de moeite wil geven zich met deze materie bezig te houden.

Maar al hebben ditmaal de programma's geen aanleiding gegeven tot felle discussies, je hoort toch vaak dat men niet algemeen gelukkig is met bijvoorbeeld een rubriek als "Kenmerk".
Het ongelukkige is dat er tegenwoordig de niet te stuiten behoefte bestaat de dingen onder te verdelen in "links" en "rechts". Als ik tegen iemand zeg dat hij best voor Chilenen en Grieken mag bidden maar toch niet de mensen in eigen omgeving moet vergeten, heet je opeens "rechts". En als ik uitleg dat ónze God de Enige is die zich naar mensen noemt... de God van Abraham, Izak en Jakob . . . en ik probeer dat toe te passen, roepen ze: dat Is "links". Wij proberen duidelijk te maken dat de kerk tegenwoordig is in deze wereld en zich betrokken wil weten in de problemen, waarover de massamedia berichten en waar de massamedia mee bezig zijn. We proberen te laten zien. Wie ons drijft en wat ons beweegt, anders blijf je in het algemeen menselijke steken.

Het is vaak zo maatschappij-kritisch, wordt beweerd ...
De kerk kan van de maatschappijcritici dit leren, dat de massamedia ons valse, gemanipuleerde behoeften aanpraten. Nog meer van dit, nog meer van dat, en tot en met in de amusementsprogramma's worden ons de vanzelfsprekendheden van de moderne maatschappij ingehamerd. Inderdaad, de mens heeft behoefte aan geborgenheid, maar als wij zeggen — en dat willen we zeggen — dat God onze toevlucht is, betekent dat niet dat we ons in een veilig hoekje opsluiten. God is een toevlucht voor hen, die de maatschappelijke consequenties van de bijbelse boodschap niet ontlopen. Wie zegt dat God zijn toevlucht is, zegt tegelijk dat de bestaande maatschappelijke orde dat niet is. Ik heb in mijn diesrede in Kampen over "Liturgie en massamedia" daarover ook wat gezegd.

Heeft u ook een oordeel over wat een televisiekerkdienst moet zijn?
De gangbare kerkdienst is naar mijn mening niet geschikt voor uitzending. Ik denk aan kleine, werkzame groepen, die niet in de kerk zitten om bekeken te worden maar die zich rechtstreeks naar de kijker richten in wat ze doen: bidden, zingen, spreken, ook over hun aanvechtingen. Morgen- en avondgebeden zijn heel geschikt, dan ben je ook niet gebonden aan een dominee als voorganger, maar kun je iemand kiezen die ervaring heeft in de omgang met het medium.

Om terug te komen op uw rapport, waarom moet het IKOM er komen?
Vroeger had je de oecumenische raad in ons land, en daar hoorde het IKOR bij. De gereformeerde kerken waren geen lid van die raad en dus niet van het IKOR. Inmiddels is de raad van kerken gekomen, waarbij onze kerken wel aangesloten zijn en nu horen wij ook thuis in wat IKOM .. . interkerkelijke overleg media . . . gaat heten. Wat mij betreft had het best IKOR mogen blijven heten, 't Liefst had ik de naam K.O.S., kerkelijke omroepstichting, gehad, naast de N.O.S., maar dat is niet doorgegaan.

Wie zitten in het IKOM?
De kerken en kerkelijke gemeenschappen die al bij het IKOR zaten, plus de gereformeerden en het leger des heils. Waarschijnlijk komen de baptisten er ook bij. De vrije evangelischen aarzelen nog.

Het Convent van Kerken verdwijnt?
Ja, en je houdt dus over de vrijgemaakte en de christelijke gereformeerden. Die zenden alleen kerkdiensten uit en gaan dit doen op eigen verantwoordelijkheid. Wel kunnen ze technische bijstand vragen en krijgen van het IKOM.

En de rooms-katholieken?
Die hebben besloten hun kerkelijke zendtijd te doen verzorgen door de KRO. Daar blijven ze bij. Overigens zal de samenwerking tussen KRO/RKK en het IKOM zo nauw mogelijk zijn, daarvoor worden ook overlegorganen in het leven geroepen.
En wat verder de stichting van het IKOM betreft: ik hoop vurig dat de synode geen amendementen heeft op de voorgestelde statuten, want die moeten dan weer de synodes van alle zeven deelnemende kerken passeren plus het IKOM-personeel vanwege de inspraak-procedure die gevolgd is. Zoiets gaat jaren kosten!

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 1 december 1973

Kerkinformatie | 19 Pagina's

Reorganisatie kerkelijke radio- en televisiediensten

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 1 december 1973

Kerkinformatie | 19 Pagina's

PDF Bekijken