Bekijk het origineel

Maar loop niet op klompen over ons heen...

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Maar loop niet op klompen over ons heen...

8 minuten leestijd

In de samenwerking met de partnerkerken overzee, zal alles moeten worden gedaan om tot een volwassen verhouding tussen de kerken te komen, waarbij niet de een macht uitoefent over de ander, maar een wederzijds dienen mogelijk is. Aldus een uitspraak van de generale synode aan het eind van haar bespreking van het zendingsrapport. En dat was dan een uitspraak, waaraan de synode bij voorbaat al gevolg had gegeven. Want in de synode zat een tien man sterke delegatie van de Indonesische kerken in een volslagen "volwassen verhouding": ze spraken mee in de discussies, gaven toelichtingen op allerlei vraagstukken en dienden op een gegeven moment ook een amendement in toen ze het met een bepaald voorstel niet eens waren.

"Bangkok"
Meteen al bij het begin van de zendingsdiscussie dook het woord "Bangkok" op en dat slaat dan op de geruchtmakende internationale zendingsconferentie die een jaar geleden in Bangkok werd gehouden. Zijn daar niet veel te scherpe dingen gezegd, zowel door mensen uit de derde wereld als door revolutionaire figuren uit het westen? En zaten wij daar nu werkelijk met onze mond vol tanden vanwege ons kolonialistische verleden?
Versmalde men in Bangkok het evangelie niet tot een sociale boodschap?
Prof. Soedarmo uit Djakarta wilde er wel iets van zeggen. Hij herinnerde aan D. T. Niles van Ceylon, die zich al jaren geleden gereserveerd opstelde tegenover de zending in zijn land.
We krijgen het evangelie — zei hij — in een westerse bloempot aangereikt, maar die pot moet aan scherven, zodat het evangelie wortel schiet in onze eigen bodem. Maar, zo waarschuwde prof. Soedarmo, zulke scherpe taal, en ook de scherpe opmerkingen uit Bangkok, hangen samen met politieke en religieuze achtergronden. Die taal, die nu uit sommige jonge kerken van Afrika en Azië komt zal uit Indonesië niet gehoord worden, meende hij. Het nederlandse kolonialisme uitte zich in Indonesië anders dan het britse in India.
Prof. Soedarmo vertelde dat hij jaren geleden eens een conferentie van zendingsmensen in Bossey (Geneve) had bijgewoond waar zo discriminerend werd gesproken dat hij weg wilde lopen. Dr. A. G. Honig had hem toen tegengehouden. Het gevolg was dat Soedarmo daar de jonge mensen kon toespreken. Vergeet niet, voegde hij eraan toe, dat wij nooit met moord en doodslag politiek zijn onderdrukt. Niet in Indonesië maar wel elders heeft het kolonialisme vaak een bittere nasmaak nagelaten.

Op vrije voeten
Prof. Soedarmo had ook een goed woord voor de zending. Een voordeel van de nederlandse zending in Indonesië was dat zij de kerken sneller op vrije voeten liet staan dan elders gebeurde. Hij voegde er aan toe: "Als er scherpe woorden worden gesproken als in Bangkok, dan gelden ze niet voor de zending die In Indonesië werkte".
Hij reageerde ook op een opmerking dat zendingsarbeiders het in Indonesië steeds moeilijker krijgen. "Ik weet niet waarop deze woorden gebaseerd zijn", zei hij. "Wij hebben voor bepaalde taken nog altijd werkers uit Nederland nodig, nnaar ook als straks die noodzaak weg is, willen we graag nóg zendingsarbeiders ontvangen. Een samenwerking die alleen op geld steunt, kan geen echte samenwerking zijn. Hopelijk kunnen dan ook mensen van ons naar u toekomen". Prof. Soedarmo erkende dat er wel eens incidentele moeilijkheden zijn geweest met bepaalde personen die naar Indonesië zijn uitgezonden. "Daarom moet u veel zorg besteden aan de vooropleiding.
De zendingswerkers die uitgezonden worden moeten niet op hollandse klompen over ons heen lopen. De Indonesiërs voelen snel of Iemand uit liefde voor de kerk gekomen is, om werkelijk te helpen, of om alleen maar buitenlandse ervaring op te doen. Allen die naar Indonesië komen, predikanten en zij, die andere taken opgedragen krijgen, moeten goed beseffen, dat ze werken voor de kerk die daar is".

Wederzijds begrip
Ook de 40-jarige rector van de christelijke universiteit in Salatiga, dr. Sutarno mengde zich in de discussie. Er is, zei hij, wederzijds begrip nodig, maar hoe komen we zover? Dat wederzijdse begrip is soms ver te zoeken. Daarom stellen de twee kerken van Midden-Java u voor een forum, een soort gespreksgroep te vormen om tot dat wederzijdse begrip te komen. Dit overlegorgaan van Indonesiërs en Nederlanders moet dan naar beide kanten "vertalend" werken.
Dr. Sutarno wilde ook nog iets zeggen over Bangkok. Hij was er niet, maar kreeg bij het lezen van de rapporten de indruk dat ze sterk emotioneel geladen zijn. "Ons probleem is nu", zei hij, "om nuchter contact te zoeken".
"Wij hebben vaak de indruk dat er binnen de westerse kerken diepe schuldgevoelens leven, waardoor theologen en anderen zich zo radicaal en revolutionair uitlaten. Wij hebben ook de indruk dat sommige westerse kerkelijke personen bewust of onbewust vreselijk bang zijn om voor niet-radicaal of niet-revolutionair door te gaan. Het gaat er echter niet om of we revolutionair of niet-revolutionair zijn, maar in hoeverre we gehoorzaam zijn aan Jezus".

Eén zijn
Aan de andere kant zag dr. Sutarno voor de theologen van de derde wereld "een grote verleiding om harde kritiek te uiten tegenover westerse kerken. Dat is psychologisch verklaarbaar, maar het is de vraag of we daarmee onze contacten dienen. Onze samenwerking is gebaseerd op het besef dat we één zijn in Christus".
Dr. Sutarno was niet helemaal gelukkig met veelgebruikte termen als "samenwerking" en "partnerschap". Hij vroeg zich af of het niet beter is te spreken van "solidariteit". Als één lid ziek is, zijn alle leden ziek. Als één lid gelukkig is kunnen allen gelukkig zijn".
"Daarom zullen we moeten zoeken naar de ware wederzijdse assistentie. Daarbij moet degene die geeft niet verwachten dat hij iets terugkrijgt. En degene die ontvangt moet daar altijd iets tegenover willen stellen".

Meer overleg
Aan de orde kwamen ook zakelijke kwesties, zoals de herstructurering van de zending. De Indonesische kerken hadden die altijd gezien als een interne aangelegenheid van de nederlandse kerk. "Wij hadden gehoord dat de vroegere structuur weinig efficiënt was", zei prof. Soedarmo.
Naderhand bleek dat de kerken op Midden-Java toch wel te maken kregen met de gevolgen. Er bestonden van oudsher regionale akkoorden tussen zendende kerken in Nederland en groepen kerken in Indonesië. Ineens golden andere regels, die ook wel financiële gevolgen bleken te hebben.
Op de synode van Solo — die volkomen begrip had voor de noodzaak van de nederlandse herstructurering — werd erover geklaagd dat er niet voldoende contact was geweest.
Prof. Soedarmo stelde de synode voor in het besluit dat spreekt over de missionaire samenwerking de voorwaarde op te nemen dat de nederlandse zendingsmensen eerst zulen spreken met de kerken van Midden-Java. Hij voegde eraan toe: "We moeten samen die gevolgen onder ogen zien. Wij in Indonesië moeten niet alleen maar gezien worden als uitvoerders van nederlandse besluiten".
Aangezien op de agenda van de bezoekende delegatie reeds een gesprek stond over deze materie, verzocht de synode het Centraal Orgaan voor de zending in een later stadium verslag uit te brengen.

Gastcolleges
Verder besloot de synode zowel aan de Theologische Hogeschool in Kampen en aan de theologische faculteit van de Vrije Universiteit in Amsterdam te verzoeken: "in heel de theologische opleiding zoveel als mogelijk is aandacht te schenken aan het missionaire perspectief van de bijbelse boodschap en tevens aan te dringen als de gelegenheid zich voordoet theologen uit de derde wereld te vragen aan beide inrichtingen gastcolleges te komen geven".

Geen versmalling
Wat intussen de kern raakte was, dat in de besluitvorming de synode aan het Centraal Orgaan van de zending de opdracht gaf om "zich blijvend te bezinnen op het wezen van de zendingsopdracht en daarbij er in het bijzonder op bedacht te zijn dat:
- de verkondiging van Gods vergeving en Gods bevrijding (verlossing) van de gehele mens, in al zijn verbanden, tot zijn recht komt;
- de opdracht niet versmald wordt tot enerzijds individuele heilsprediking en filantropie, of anderzijds tot louter sociaal-politiek activisme".
En daarmee was tevens het antwoord op de vragen over "Bangkok" gegeven.


Bezoek uit Pakistan

Niet alleen tien Indonesiërs woonden de synode bij, maar ook de pakistaanse mevrouw Khair Ullah. Ze bracht de groeten over van haar kerk, de Verenigde Kerk van Pakistan, waarvan de leden nog altijd wat moeite hebben met de nieuwe eenheid.
Pakistan is een islamitische staat, maar de verbondenheid aan de islam was niet sterk genoeg om de nationale eenheid te bewaren. Bangladesh (Oost-Pakistan) scheidde zich af en het gevolg is nu dat de positie van de islam zich in West-Pakistan heeft versterkt. In 1972 werden de scholen genationaliseerd en op alle scholen is onderwijs in de islam verplicht.
Een groot probleem voor de christelijke kerk, die slechts één procent van de bevolking omvat, is dat zoveel jonge christen-academici zich In het buitenland vestigen. In eigen land vinden ze haast geen werk.
In de pakistaanse situatie is het noodzakelijk dat de christelijke toerusting plaats vindt in het gezin. Daarom is het kerkelijk vrouwenwerk zozeer van belang.
Verder moet het zondagsschoolwerk versterkt worden dat een belangrijke taak heeft bij het godsdienstonderwijs. Hoewel de kerk weinig groei vertoont kon mevrouw Khair Ullah toch ervan getuigen dat in haar gemeente twee volwassen islamieten zich in het afgelopen jaar lieten dopen.


Fotobijschriften:
Ds. Edi Trimodoroempoko uit Solo spreekt de generale synode in Lunteren toe. Ds. Edi was meermalen voorzitter van de synode van de kerken van Midden-Java.

Indonesiërs bezochten de synode in Lunteren.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 1 december 1973

Kerkinformatie | 19 Pagina's

Maar loop niet op klompen over ons heen...

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 1 december 1973

Kerkinformatie | 19 Pagina's

PDF Bekijken