Bekijk het origineel

Dopen zegt nog niets

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Dopen zegt nog niets

6 minuten leestijd

Het is ons hier overkomen in Ujung Pandang dat een oud-zendeling op doorreis naar „zijn” veld in het vuur van zijn enthousiasme vertelde, zijn handen uitstrekkend: „En deze handen hebben duizenden gedoopt”. Toen we naar zijn handen keken, was er niets te zien.

Nu was dat niet de bedoeling. We moesten naar zijn gebied kijken hier in Oost-lndonesië, want daar was het te zien. En eigenlijk, stilletjes in ons hart, moesten we zeggen dat het daar ook niet te zien was. Ja, er is daar een kerk met duizenden leden, want zodra je gedoopt bent, door welke handen ook maar, kom je in het boek. Sta je geregistreerd. Maar een kerk met duizenden leden zegt nog niets!

Niet lang geleden ontmoette ik een dominee uit het binnenland van Sulawesi. Een zeer ijverige dominee, want sinds hij in dat gebied is gaan werken, neemt het aantal christenen zienderogen toe. Ik vond eigenlijk dat hij de mensen wat snel doopte. Zomaar, zonder onderwijs of catechisatie of een andere vorm van begeleiding, werden ze gedoopt. Wie zich aanmeldde werd zo snel mogelijk bediend. Toen ik hem daarnaar vroeg, gaf hij het volgende ontdekkende antwoord: „Ach, Pak, ik behandel ze als zuigelingen”. En omdat de Here uit de mond van kinderen en zuigelingen sterkte heeft gegrondvest, stond ik op dat moment met de mond vol tanden. Hij zei nog wel: „Die catechisatie komt daarna wel”.

In de Zendingsgebedsbrief wordt bericht dat onlangs op één zondag (blijkbaar wordt het bericht indrukwekkender als het op één zondag gebeurt) 250 volwassenen zijn gedoopt. Nu wordt aan dit bericht toegevoegd: „Laten we hiervoor danken en bidden om een goede opvang van deze nieuwe christenen in en door de gemeente”. Deze 250 volwassenen zijn dus nu christenen. Ik zet daar een vraagteken achter. Want, is dat christen-zijn door de doop bepaald? Of mag men nu christen genoemd worden? Tussen deze twee is nogal wat verschil.


De schrijver van dit artikel, drs P.K. Pilon, is docent in de kerkgeschiedenis aan de Theologische Hogeschool van Ujung Pandang, het vroegere Makassar op Celebes, dat nu Sulawesi heet.


Ik ben me bewust dat ik met een netelig probleem aan het worstelen ben. Want, wat betekent de doop, en bedoeld wordt dan vooral de volwassendoop. De doop van mensen die, zoals dat in het Indonesisch gezegd wordt, gekozen hebben voor de christelijke godsdienst. Het gaat trouwens niet zozeer om de vraag wat de doop in het algemeen betekent, want daar hebben we onze antwoorden wel op. In alle catechisatieboekjes in Nederland staat het wel. Maar de vraag wordt wat scherper als we ons gaan bezinnen op wat de doop betekent in Indonesië, want ik heb het idee dat dit laatste even anders ligt dan in onze catechisatieboekjes en dogmatieken.

Nu is het direct al mogelijk om, zeer algemeen gesproken, twee opvattingen te noemen. Er zijn mensen die zeggen: Dopen zegt alles. God maakt een nieuw begin. Zijn genade wordt over de mens gestort. De gedoopte is christen geworden en nu gaat hij de weg naar het eeuwige leven. Anderen menen: Dopen zegt niets. Het gaat, zoals bij alle andere religieuze groepen, om een soort inwijdingsritueel. Vanaf het moment dat je gedoopt bent, hoor je erbij en dat moet je dan waar gaan maken.

Hoe ligt nu de situatie in Indonesië? En dan denk ik nog steeds aan de volwassendoop van mensen die uit andere godsdiensten tot het christendom willen overgaan.

Vooropgesteld moet worden dat de motieven om tot het christendom over te gaan over het algemeen geen religieuze motieven zijn, maar vaak politieke, sociologische of economische. De kerk geeft dan een bepaalde bescherming, bepaalde voordelen enz. Het gebeurt zelden dat iemand christen wil worden uit overtuiging. Het aannemen van Jezus Christus als Verlosser is zelden het motief om christen te worden. Daarom is de doop, algemeen gesproken, niet meer dan een stempel dat van kerkelijke zijde gegeven wordt, waardoor er een naam toegevoegd kan worden aan de lijst in het boek met kerkleden. De doop is het teken dat je ergens bij hoort, in dit geval bij de kerk en daarom geeft het een magische bescherming en heeft het een magische betekenis. De gedoopte heeft zijn plaats in de kosmische orde, waar alles op zijn plaats is, gekregen. Heeft men eenmaal besloten om tot het christendom over te gaan, dan wil men ook zo snel mogelijk het teken daarvan ontvangen. Vandaar de snelheid waarmee gedoopt wordt, terwijl wij als nuchtere, westerse christenen zeggen: Kan dat niet even wachten? Maar de indonesische samenleving zegt: Nee, dat kan niet wachten!

Daarom zette ik als opschrift boven dit artikel: Dopen zegt nog niets. Ik geloof dat er ondanks de mens, ondanks zijn cultuur en adat, ondanks zijn samenlevingspatroon, in de doop zoals deze in onze christelijke kerk bediend wordt, iets heel bijzonders gebeurt. Er vindt een doorbraak plaats van Gods kant naar de mens toe en dat wordt in het teken van de doop bediend.

We hebben altijd in verband met de doop geleerd de vrijheid van de Geest, d.w.z. de Heilige Geest is niet gebonden o.a. aan onze cultuurpatronen of onze verzekerdheden. Als dan de indonesische kerken in hun situatie er toe komen om te dopen in een situatie, waar wij, mensen uit het Westen, zeggen: „moet dat nu al?” dan doet dat niets toe of af aan het mysterie van de doop. Want door die doop is er de toekomst en de ruimte waarin de overtuiging, het geloof, kan gaan groeien. Dan kan die gedoopte een waar christen worden, ook al is hij dat op dat moment van de doop nog niet. Het woordje „nog” is het woord van de hoop.

Als ik me niet vergis is zo de kerk in Indonesië gegroeid. Gegroeid doordat mensen die gedoopt waren, later in de tijd Jezus Christus gevonden hebben, nadat Jezus Christus hen al tevoren gevonden had.

Als ik me niet vergis is het mij zo gegaan, toen ik als zuigeling van een paar dagen (vader en moeder waren voor de vroegdoop) gedoopt werd. Later heb ik het verstaan.

Dopen zegt nog niets. Daarom is het gebed om opvang en begeleiding van de pas gedoopte volwassenen zo belangrijk.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 1 februari 1974

Zendingsblad van de Gereformeerde Kerken in Nederland | 24 Pagina's

Dopen zegt nog niets

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 1 februari 1974

Zendingsblad van de Gereformeerde Kerken in Nederland | 24 Pagina's

PDF Bekijken