Bekijk het origineel

toezicht

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

toezicht

7 minuten leestijd

Een ieder die in de diakonale wereld de funktie van administrerend diaken uitoefent of heeft uitgeoefend, maar ook iedere diaken, die deel uitmaakt of uitgemaakt heeft van het college van dia-kenen weet dat niet zo maar met de middelen van de diakonie mag worden omgegaan. In de ordinanties bij de kerkorde van onze kerk zijn dan ook heel duidelijk regels gesteld. Op enkele van deze bepalingen willen wij in dit artikel een moment het oog richten.

Wanneer we over toezicht schrijven verschijnt direkt ordinantie 18, de ordinantie voor het toezicht, aan de horizont. Deze ordinantie is een uitwerking van artikel XXIII van de kerkorde

„Het toezicht, hetwelk de zorg voor de goederen, administraties, archieven en financieën der kerk betreft, strekt zich uit over al haar organen.”

De ordinantie zelf kent ook een soort huishoudelijk reglement dat wij met een kerkelijke term generale regeling voor het toezicht noemen.

Doel

Met het instituut van het toezicht beoogt men o.m. te bereiken dat de onder beheer van de diakonieën staande goederen en bezittingen als een goed huisvader worden beheerd en onderhouden en dat de financiële administraties adequaat worden verzorgd.

U hebt in het hiervoorgaande zeer zeker al opgemerkt dat wij ons beperkingen opleggen. Natuurlijk is ook de kerkvoogdij onder toezicht gesteld, evenals alle organen van de kerk die op boven-ge-meentelijk niveau werkzaam zijn. Het voert evenwel te ver om ook die kanten van het toezicht op dit moment te verwerken, terwijl wij ook buiten beschouwing laten zaken als archieven, leden administraties, orgelaangelegenheden e.d.

Wij willen ons thans richten op

— de goedkeuring van de rekening;

— het toezicht op kerkelijke bezittingen.

In het januari-nummer van dit blad hebben wij aandacht gegeven aan de begroting en daarbij gesteld dat de centrale kerkeraad mede tot taak heeft op grond van duidelijk gestelde prioriteiten de begrotingen van diakonie en kerkvoogdij in relatie tot elkaar vast te stellen. Is de begroting van de diakonie — want daartoe beperken we ons — definitief, dan kan het college van diakenen binnen het kader van deze begroting zijn eigen verantwoordelijkheden nakomen.

De goedkeuring van de rekening

Is de begroting een financieel stuk waarin het te volgen beleid is neergelegd, de rekening is een verantwoording daarvan. Beide stukken naast elkaar gelegd geven aan wat de plannen waren en wat er van terecht is gekomen.

Deze twee gegevens zijn aan de orde als het toezicht-orgaan de rekening onderzoekt om daarna al of niet er zijn goedkeuring aan te hechten. Rijzen er vragen dan is er een gesprek tussen toezicht-orgaan en diakonie, dat tot doel heeft toelichting te geven door laatstbedoelde op gedane uitgaven of niet gedane uitgaven. Hierna wordt meestal de goedkeuring op de rekening van baten en lasten, alsmede de balans verleend. De colleges van toezicht zijn derhalve niet alleen controlerend, maar ook stimulerend naar een ten uitvoerbrengen van een uitgestippeld beleid.

Kan men de rekening willekeurig inrichten?

De rekening dient te zijn opgesteld conform een vastgesteld model *). Bovendien moet de rekening vergezeld gaan van een inventarislijst van onder beheer van de diakonie staande bezittingen, die uit een oogpunt van historie en kunst of om andere redenen een bijzondere waaide vertegenwoordigen of als monument worden aangemerkt. Ook voor deze lijst is een model *) aanwezig.

Indien men nu van mening is dat, als op deze wijze de rekening is verzorgd, men klaar is, dan moeten wij stellen dat men eigenlijk pas op de helft is. Er moet meer gebeuren. Er moet nog een lijst bij en wel van onroerende goederen, gebouwd of ongebouwd, met plaatsaanduiding en kadastrale omschrijving, alsmede hun verzekerde waarde en eventuele bezwaring.

Ook erfpachten, grondrechten, beklemmingen (een altijddurend en erfelijk gebruiksrecht van land tegen betaling van een onveranderlijke jaarlijkse huur en van vaste sommen bij vererving en over-dracht van het recht en bij huwelijk van de huurder), opstal, vruchtgebruik, hypotheekrechten met kadastrale omschrijving van die percelen waarop deze rusten, effecten e.d. Deze lijst wordt in kerkelijke termen gezegd: „ligger” genoemd. Het zal duidelijk zijn dat als deze ligger is ingediend, voor de toekomst volstaan kan worden met het aangeven van veranderingen. Tenslotte is nog nodig een verklaring van een registeraccountant of een daarmede vergelijkbare deskundige.

Alleen de rekening?

Tot nu toe was het de rekening die wij onder het oog hadden waarop toezicht wordt uitgeoefend, maar er is meer dat het toezicht omvat. We noemen er twee:

— het waken over de beleggingen van kapitalen en de uitzetting van kasgelden;

— het goedkeuren van daarvoor aangewezen daden van beheer.

Voor elke belegging die de diakonie wil doen is een goedkeuring nodig. Het is niet mogelijk dat men maar op langere termijn geld vastzet, het is niet mogelijk b.v. zomaar geld te lenen aan een kerk-voogdij. Hier is goedkeuring voor nodig. Nagegaan wordt dan of de belegging wel solide is, of het rentepercentage reëel geacht kan worden en hoe het staat met de liquiditeit. Dit laatste omdat het er bij de diakonie toch altijd om moet gaan dat de diakonale arbeid voortgang kan hebben. Het gaat niet alleen om de gelden zonder meer.

Naast gelden, zijn er ook heel vaak bezittingen. Ook hiervoor moet men bij het toezicht komen ingeval van verkoop, verpachting, verhuur e.d. enerzijds, maar ook koop, pacht, huur e.d. anderzijds (cf ord. 18 art. 17 en 19).

Samenvattend kunnen we stellen dat alle zaken waar financiën mee gemoeid zijn onderworpen zijn aan toezicht. Dit toezicht wil een hulp zijn om tot een optimaal rendement te komen. Hier is het op gericht. Het is niet zoals wel eens gedacht wordt de controleur.

Wie oefent toezicht uit?

Spraken we in het voorgaande over toezicht, niet aan de orde was, wie nu dit toezicht uitoefenen.

Voor alle diakonieën is dit het provinciaal college van toezicht, afdeling diakonale kamer (er is ook een kerkvoogdijkamer). De diakonale kamer bestaat uil vijf leden, die worden aangewezen dooide provinciale kerkvergadering uit de leden van de provinciale diakonale commissie.

In deze wijze van samenstellen treft het dat de provinciale diakonale commissie de begroting goedgekeurd door de kerkeraad krijgt toegezonden als beleidstuk en dat de diakonale kamer ook weer bestaande uit P.D.C.-leden (5 ervan) de toetsing doet.

Iets van de sluier van de toezichtzaken hebben we opgelicht. Geenszins is alles aan de orde geweest. Toch hebben we willen proberen enige weg te wijzen in het labyrint van het toezicht, zij het dat wij ons er van bewust zijn u niet verder gebracht te hebben dan tot de voordeur. Maar die kent u dan ook. U moet nu maar hellen. Het adres kent u nu als het om zaken gaat waar geld of goederen mee gemoeid zijn.

De provinciale colleges van toezicht, diakonale kamer, bevinden zich in:

Groningen: Praediniussingel 23, Groningen tel. 050-134036

Friesland: Emmakade 21, Leeuwarden, Postbus 108 tel. 05100-29347

Drenthe: Kastanjelaan 14, Hoogeveen tel. 05280-62141

Overijssel: Pr. Hendrikstraat 5, Zwolle tel. 05200-18117

Gelderland: Zypendaalseweg 51a, Arnhem tel. 085-233009

Utrecht: Pr. Hendriklaan 97, Utrecht tel. 030-510345

Noord-Holland: Kennemerpark 33, Alkmaar tel. 02200-18543

Zuid-Holland: Tuinlaan 18, Schiedam tel. 010-264500

Zeeland: Singelstraat 17, Postbus 27, Middelburg tel. 01180- 3412

Noord-Brabant/Limburg: Smalle Haven 1a, Eindhoven tel. 040-65201

Waalse Commissie: Thorbeckestraat 53, Delft tel. 015-123050


*) De bedoelde modellen zijn vastgesteld door het generaal college van toezicht en verkrijgbaar bij het provinciaal kerkdijk bureau in uw provincie.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van maandag 1 april 1974

Diakonia | 32 Pagina's

toezicht

Bekijk de hele uitgave van maandag 1 april 1974

Diakonia | 32 Pagina's

PDF Bekijken