Bekijk het origineel

reorganisatie en vernieuwing in de reclassering

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

reorganisatie en vernieuwing in de reclassering

8 minuten leestijd

De reclassering is al enige jaren intensief met zichzelf bezig. Er is sprake van reorganisatie en aansluitend vernieuwing in het reclasseringswerk.

Met de ontroerende zang, zoals deze is afgedrukt op pag. 119, vierde honderd jaar geleden het Nederlands Genootschap tot zedelijke verbetering der gevangenen zijn vijftigjarig bestaan. Dat betekent dat er al honderdvijftig jaar iets in Nederland bestaat dat te vangen is onder het woordje reclassering. In 1873 begonnen als ’zedelijke verbetering’ en morele hulpverlening, en nu uitgegroeid tot een maatschappelijke hulpverlening aan ex-delinquenten.

Natuurlijk konden de oprichters van het toenmalige Genootschap niet bevroeden dat hun vrijwilligerswerk zou uitgroeien lot een speciaal beroep, uitgevoerd in de door de overheid gesubsidieerde instellingen. Want nu werken in de reclassering in Nederland ruim duizend mede-werkers in erkende reclasseringsverenigingen. Net zo min konden zij weten, dat door een groot aantal veranderingen en vernieuwingen in het strafrecht en het gevangeniswezen hun reclasseringswerk een heel ander gezicht zou krijgen. En de ontwikkelingen in menswetenschappen en maatschappijstructuren, die in zo grote mate de aard van het reclasseringswerk bepalen, zijn pas de laatste veertig jaar een woordje mee gaan spreken.

Weinig gehoord

Nu, in 1974, is de reclassering voor velen een vaag begrip dat te maken heeft met de justitie en het voorkomen van misdaad. En wie er méér van weten, bijvoorbeeld doordat zij vrijwilliger of be-langstellend lid van een reclasseringsvereniging waren, hebben de laatste jaren weinig gehoord van de reclassering. Zij vragen zich af waar ze zich nu bevindt en wat ze van plan is in de toekomst te gaan doen. Inderdaad: het wordt tijd dat de reclassering iets van zich laat horen.

De reclassering anno-nu tracht met behulp van de moderne menswetenschappen, methodes van maatschappelijk werk en door een menselijke, horizontale relatie tussen ’cliënt’ en ’hulpverlener’ de ex-delinquent weer zijn plaats in de samenleving te doen innemen. Niet door hem een plaats aan te wijzen en te eisen dat zijn ’zeden’ zich aan die enge plaats conformeren, maar door de weg terug naar de samenleving open te maken en te houden. Die weg moet leiden naar een plaats waar hij zichzelf kan zijn. Waar hij zorgeloos mee kan draaien in het maatschappelijk bestel. Dat is de theorie. En de praktijk?

Er zijn bijna dertig erkende grote en kleine particuliere instellingen die zich met reclassering bezig houden. De grootsten daarvan zijn het Nederlands Genootschap tot Reclassering, de Katholieke Reclasseringsvereniging, de Protestants Christelijke Reclasseringsvereniging, de Dr. F. S. Meyers-Vereniging (die speciaal de belangen van psychisch gestoorde delinquenten behartigt), het Leger des Heils en de Federatie van Instellingen voor Alcohol en Drugs (F.Z.A.).

Fusie

Tegen het einde van de jaren zestig zijn deze instellingen gaan praten over samenwerking. Het gescheiden werk vond men steeds meer een belemmering om het reclasseringswerk goed te doen. Ook was het, vond men, voor het zoeken naar nieuwe wegen in het reclasseringswerk nodig, dat men niet meer apart te werk ging. Zo ontstond een beraad dat zich bezig hield met de herstructurering van het werk. Uit dit beraad volgde het besluit van vier van de zes grote instellingen om een fusie aan te gaan.

Het Leger des Heils en de Federatie voor Alcohol en Drugs wilden, ieder om zijn eigen redenen, niet meedoen in de fusie. Wel staan zij positief tegenover een nauwe samenwerking. Na de fusie van de vier grote instellingen (Nederlands Genootschap of N.G.t.R., Katholieke Reclassering of K.R.V., Protestants Christelijke Reclassering of P.C.R.V. en Dr. F. S. Meyersvereniging), willen het Leger des Heils en de F.Z.A. graag met de gefuseerde instellingen verder praten óver die samenwerking.

Landelijk Bureau

Inmiddels is de fusie en reorganisatie van de vier genoemde instellingen in volle gang. En dat is ook de belangrijkste reden dat de buitenstaanders zo lang niets van de reclassering gehoord hebben. In 1971 is er een ’intentieverklaring’ aangenomen op grond waarvan de fusie tot stand komt.

De vier die samen gingen, noemen zich voorlopig de ’Samenwerkende Reclasseringsinstellingen’, zij richtten een Stichting op onder die naam en begonnen in ’s-Hertogenbosch een Landelijk Bureau. De oude landelijke reclasseringbureaus werden inmiddels opgeheven. Nog voor de zomer wordt dit bureau officieel geopend. Maar daarmee zijn de ’samenwerkende instellingen’ er nog niet. Want in bijna ieder arrondissement in Nederland hebben zij één of meer plaatselijke bureaus die ook fuseren. Landelijk is de fusie nu rond, maar in de provincies is zij in ontwikkeling. Er komen elf reclasseringsregio’s in Nederland. Sommige bestaan uit één arrondissement, anderen uit meer arrondissementen. Wanneer nu in alle plaatsen alle bureaus van K.R.V., N.G.t.R., P.G.R.V. en Meyers-Vereniging zijn samengevoegd is de fusie voltooid. Daarna richten de vier verenigingen één grote nieuwe reclasseringsvereniging op. De stichting Samenwerkende Reclasseringsinstellingen verdwijnt dan. Zij diende alleen om de fusieperiode te overbruggen. De oude verenigingen (K.R.V., N.G.t.R., P.C.R.V. en M.V.) verdwijnen dan ook. Dat zal even een droevig moment zijn. Medio 1975 is het zo ver.

Wel hem, wiens hart den naaste zoekt
Die, van de deugd verviel!
Wel hem, wiens hart zijn weelde vindt
In ’t redden van een ziel!
Wel hem, die wenscht en die bewerkt,
Dat schande wijkt voor eer,
En ’t zondelied vervangen wordt
Door ’t loflied voor den Heer!

Het kwaad verlieze
Steeds meer gebied!
De deugd begroete
Een schoon verschiet!
De vroomheid bidde
Uit iedren mond!
De liefde helpe
Bij elke wond!

Zoo kome ’t Rijk des Heeren!
’t Zal vrede en heil vermeêren,
Wijl ’t steeds het Goede wekt;
En ’t brengt een harp in ’t harte
Wijl ’t uit den doorn der smarte
De roos des vreugde trekt.

Nog veel daartoe ’t schoon Verbond,
Dat nu reeds vijftig jaar
Dat werk der heiige liefde deed
Dat werk, zoo schoon, als zwaar!
’t Ontvange rijken zegen nog
En ’t zecgne zoo nog veel!
Gods hand zette in de gouden kroon
Nog menig schoon juweel!

Regionale fusies

Op het ogenblik zijn in enkele arrondissementen de bureaus van de vier verenigingen al samengevoegd. Bijvoorbeeld in Leeuwarden, in Zutphen en in Zeeland. Daar werkt men al onder de naam: ’samenwerkende reclasseringsinstellingen, arrondissementsbureau (of: werkeenheid) Leeuwarden of Zutphen’. In andere plaatsen werkt de reclassering nog onder de oude naam (P.C.R.V., N.G.t.R.), maar men vermeldt daar dan dikwijls bij, dat men behoort tot de ’sa- menwerkende instellingen’. Het Nationaal Bureau voor Reclassering was vroeger het uitvoerend orgaan van de Vereniging van Reclasseringsinstellingen, de V.v.R.I. (deze vereniging omvat 26 re-classeringsinstellingen). Dat bureau is uit Den Haag verdwenen en is nu opgenomen in het Landelijk Bureau van de samenwerkende instellingen in Den Bosch.

Samen sterk

Waarom nu dit hele ingewikkelde fusie- gebeuren?

Het gaat niet alleen om reorganisatie maar tevens om vernieuwing van het reclasseringswerk zelf.

De instellingen zeggen duidelijk dat het niet gaat om een machtsblok te vormen binnen het terrein van de welzijnszorg. Het gaat hen er om het reclasseringswerk samen te bestuderen en te verduidelijken en om samen de plaats en de functie van de reclassering in de samenleving te bepalen. Bovendien acht men het gezamenlijk optreden gunstiger als het gaat om verdere samenwerking met andere vormen van maatschappelijk werk of andere aangrenzende terreinen van de reclassering.

In het fusiegebeuren zijn een paar garanties ingebouwd. Zo is bepaald dat de levensovertuiging door de fusie niet in het geding mag komen. De levensovertuiging van de cliënt moet altijd aansluiting kunnen vinden bij de maatschappelijk werker waarvan hij ’cliënt’ is. Ook zijn er afspraken gemaakt over het sociaal psychiatrisch reclasseringswerk, waaronder de hulp aan T.B.R.-gestelden valt. Dat werk zal, vanwege zijn speciale karakter, een aparte plaats blijven behouden. Ondanks deze en andere afspraken, leven er nog veel vragen in en rond de reclassering. Samen willen de instellingen daar nu een antwoord op vinden. Dat gaat beter dan alleen. Op het landelijk bureau in Den Bosch pakt men reeds deze problemen grondig bij de kop.

Vrijwilligers

Er zijn vragen of de hulpverlening van de reclassering wel optimaal is, of de verbinding met de justitie wel moet blijven zoals die is, of het schrijven van voorlichtingsrapporten over delinquenten voor de rechter wel moet blijven zoals het gaat. En waar de reclassering probeert de ex-delinquent een plaats in de samenleving terug te geven vragen velen zich al of de reclassering daartoe alleen met de cliënt moet werken. Is het niet zinvoller de maatschappij zodanig te beïnvloeden en te veranderen dat ook de reclassent ’gelijke kansen’ krijgt? Is ’sociale aktie’ niet minstens zo belangrijk als individuele hulpverlening? En moeten we dan niet weer de hulp van de haast vergeten vrijwilliger inroepen?

Die laatste vraag lijkt ons voor lezers van dit blad van belang. In hoeverre kan en wil de reclassering de vrijwilliger weer bij het werk betrekken? En wal verwacht men dan van die vrijwilliger? De reclassering is bezig een antwoord te vinden op die vraag. Hoe ver het daarmee staat hopen wij een volgend maal in dit blad te beschrijven.

Inlichtingen

Bij het Landelijk Bureau van de Samenwerkende Reclasseringsinstellingen kunt u terecht voor alle inlichtingen over de reclassering, de fusie, de nationale reclasseringsaktie en andere aktiviteilen van de reclassering.

Ook de zaken van de Vereniging van Reclasseringsinstellingen (V.v.R.I.) worden door dit bureau beheerd.

Den Bosch, postbus 5017, Zuiderparkweg 280, tel. (04100) 23221 of 20081.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van maandag 1 april 1974

Diakonia | 32 Pagina's

reorganisatie en vernieuwing in de reclassering

Bekijk de hele uitgave van maandag 1 april 1974

Diakonia | 32 Pagina's

PDF Bekijken