Bekijk het origineel

Impressies van een Vreemdeling bij de Terugkeer in Zijn Moederland

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Impressies van een Vreemdeling bij de Terugkeer in Zijn Moederland

7 minuten leestijd

Tegen het vallen van de avond sta ik wel eens voor ons huis in Tentena (Centraal Sulawesi of Celebes in Oost-Indonesië) en zie op naar de bergen aan de overkant van de Poso-rivier. Een diep verlangen komt in mij op om deze bergen in te trekken en met een klein groepje mensen voorgoed te verdwijnen in het oerwoud, om een vernieuwd gemeenschappelijk bestaan op te bouwen (een soort Walden à la Frederik van Eeden). Maar helaas … op de eerste en tweede juli van dit jaar bevinden we ons aan boord van een DC-10 in het luchtruim, op weg naar het moederland. Dan staan we als verdwaasden aan de grond genageld in de Schipholhal. We zijn zojuist vanuit de „gemeenschap” van Poso (waar de relatie tussen mensen bij alles voorop staat) in de „maatschappij” van het Westen (waar het behoud van materiële welvaart met behulp van Starfighters en nieuwe loonronden bij alles voorop staat) gekomen. „Ik wil dat niet …” zou je willen schreeuwen. Maar dat kun je je vrouw, kinderen en familieleden niet aandoen.

Enige dagen laten komen de internationale voetbalkampioenschappen over ons. Je kunt niet verlangen van je familie en kennissen om de televisie af te zetten. Je moet een mens blijven en het verplichte nummer van Nederland-Duitsland uitzitten. Maar wat … wat … zie ik nou? Met geopende mond staar ik naar de beeldbuis. Ik dacht dat mijn rasgenoten in het moederland tegenwoordig niet meer in goden en machten geloofden en zonder cultus en zang door het leven gingen in hope op wat tastbaar, voelbaar en bewijsbaar is. Wat een cultus in dat stadion. Wat een bezeten-zijn. Wat een enthousiasme. Wat een beleving van de dingen rondom een voetbal. Cruyff, Neeskens en Michels zijn onze bevrijders, die verborgen Messiaanse verwachtingen weer in leven roepen.

Het verlof in Nederland is nu pas echt begonnen, met een trektocht langs de huizen van onze werkgevers in Nederland, onze familieleden en vrienden. Geweldig … wat een toename van welvaart zowel bij mijn linkse als rechtse vrienden. We worden uitgenodigd voor vergaderingen, besprekingen, discussies en ontmoetingen. Van de ene verbazing val ik in de andere. Welvaart schept kennelijk niet méér geluk. Ondanks talloze vormingscentra is de menselijke communicatie slecht te noemen. De mensen nemen geen tijd voor elkaar. Er wordt niet gevochten om een relatie in stand te houden of te vernieuwen. De mensen schoppen elkaar naar de kant van de weg toe. Mensen schrijver elkaar af op basis van rationalisaties (ik ben zus maar hij of zij is zo, niks aan te doen). Echtscheidingen komen als een monster op me af. In een vergadering van predikanten zit een oudere dominee wat te drammen. Van de Poso-mensen heb ik geleerd dat ik met die man moet praten totdat we het eens worden. Maar de voorzitter hamert af, het is tijd. Na afloop zegt de voorzitter: ach, die man is binnenkort 65 jaar en dan gaat hij er uit. Daar heb je het weer: geen tijd voor elkaar hebben en maken. Je wordt uitgenodigd voor een gesprek dat niet langer mag en zal duren dan 60 minuten. Wat me opvalt is dat het uitbreken van een conflict vaak wordt voorkomen, omdat de mensen elkaar al op dood spoor hebben gezet met behulp van geliefkoosde manipulatietechnieken. Is er dan geen ruimte meer voor emotionaliteit, die wortelt in liefde voor elkaar, voor spontaneïteit, tijd en gelegenheid voor elkaar?

Je wordt agressief. Op een avond trekken we ons terug voor een balletje op popmuziek waarin we onze gevoelens kunnen uitleven. Ik wil niet berusten in echtscheidingen. Ik kan het niet hebben dat goede vrienden de Kerk verlaten hebben. Ik kan het niet verdragen dat mensen elkaar bijzetten in graven en niet met elkaar willen en kunnen praten.

We lopen door de straten en pleinen. We zitten in treinen en auto’s. We zien de duizenden in spijkerpak gekleed met verwarde en lange haren, soms fraai, soms vies. We zitten in een koffiebar. We kijken rond. De laatste hits van „Veronica” denderen door de ruimte. Heerlijk om te horen. Tezamen met mijn bargenoten staren we in een lege ruimte. Wellicht roepen kleuren flarden herinneringen op uit ons leven. Hebben we elkaar nog wat te vertellen? Ik ga naar buiten. Er is een flinke storm. Ik herinner me het lied van de week waarin we zongen dat we de Geest mogen krijgen om trouw en echt te zijn. Ik wil me zelf zijn. Ik gun dat ook aan de ander. We zullen elkaar helpen om de weg te vinden. We moeten tolerant zijn tegenover elkaar, maar ook tolerant tegenover de waarheid. We zullen met elkaar op de vuist gaan om elkaar te behouden vóór de waarheid. God … wees bij ons. Ik hoop zo te zijn als de dominee in de roman van Heinrich Böll, die nooit een beroep kreeg omdat hij kleur bekende op voor zijn omgeving ongelegen tijdstippen. Hoewel we af en toe worden opgevreten door heimwee naar ons Poso – al was het alleen maar omdat ginds niet polariserend maar synthetisch gedacht en gehandeld wordt, omdat de relatie met medemensen belangrijker is – niettemin voel ik geen afgrondige afkeer van mijn moederland. Je becritiseert je moederland omdat je er van houdt. Er liggen in onze Mederlandse samenleving geweldige uitdagingen:

Er is het sluimerend racisme in onze samenleving dat zich uit in de houding t.o.v. Ambonezen en Surinamers en gastarbeiders.

Laten we in respect voor elkaar ons toeleggen op integratie van rassen, volken en culturen. Dat is moeilijk, maar de moeite waard. Het is een inspanning van lange adem. We zullen zuchten als we met de ander meegaan, die ons prest. Maar we zullen juichen als we elkaar in broederschap gevonden hebben. Dat was voor mij de verrukking van de samenwerking met Indonesiërs.

Een volgende uitdaging is de bedreiging van het erotische. Laten we ervoor durven opkomen dat in het licht van het geloof van Israël het erotische gave èn opgave is. De relatie van man en vrouw is een afspiegeling van de relatie tussen God en Zijn volk. Daarom moeten ons driehoeksverhoudingen, partnerruil en los-vast verhoudingen als zeer onmenselijk voorkomen. In „Open en bloot’-programma’s wil ik niet als konijn, maar als mens worden aangesproken. Ik ben geen baas in eigen buik, maar God is de baas in mijn buik, omdat Hij de schepper van mijn lichaam is.

Dan worstelen we met zijn allen met de welvaartsgroei, die ten koste gaat van de derde wereld en onze energievoorziening bedreigt. Laten we niet in paniek geraken door toekomsttrauma’s of onze kop in het zand steken om de atoomstorm of hongerorkaan af te wachten. Laten we op God vertrouwen en in het licht van dit vertrouwen ons verstand gebruiken om de talloze goede suggesties, die ons zijn gedaan door Tinbergen, De Lange en Pronk uit te werken in haalbare programma’s. De mens is een zondaar. Laat hij daarom niet verkrampen in de poging een wereld met goede mensen te scheppen. Hij gaat er aan kapot. De komst van Christus heeft vernieuwing ingeleid, die inspirerend werkt. We houden het in Indonesië met elkaar uit, omdat we weten dat achter de gruwelen van bloedige revoluties, afschuwelijke hongersnoden en gemene terreur het licht van Gods Koninkrijk gloort. Daarom moeten zendingscommissies in onze kerk niet alleen naar de zendingsdagen gaan, maar ook deelnemen aan de antiKalkar-acties, protesttochten tegen opslag van kernwapens, acties voor versobering en allerhande acties die opkomen voor de humaniteit.

Tenslotte noem ik nog de bedreiging van breuken in de omgang met elkaar (huwelijk en samenleving). Laten we opnieuw leven uit de verzoening. Alleen op die basis kunnen we het met elkaar uithouden. Laten we dan op grond van deze verzoening streven naar vrijheid, gelijkheid en broederschap geïnspireerd door de Thora. Dan zullen we ontkomen aan broederschap zonder vrijheid (China), gelijkheid zonder vrijheid (Rusland), vrijheid zonder gelijkheid (het liberale Westen), broederschap zonder vrijheid (polariserende actiegroepen van links kaliber, die de inspraak hebben laten uitlopen op dictatuur).

Ds. J. Visser

Predikant van de Christelijke Kerk op Centraal Sulawesi, Indonesië – met verlof in Nederland.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van maandag 1 juli 1974

Zendingsblad der Nederlandse Hervormde Kerk | 20 Pagina's

Impressies van een Vreemdeling bij de Terugkeer in Zijn Moederland

Bekijk de hele uitgave van maandag 1 juli 1974

Zendingsblad der Nederlandse Hervormde Kerk | 20 Pagina's

PDF Bekijken