Bekijk het origineel

Nieuw accent op moratorium

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Nieuw accent op moratorium

5 minuten leestijd

In juli kwamen bijna 4000 deelnemers, waarnemers, gasten en journalisten bijeen voor het Internationale Congres voor Wereldevangelisatie. Hoewel evangelisatie het hoofdonderwerp was, werd de zending niet vergeten. Bijna twintig procent van de aanwezigen was op de een of andere manier betrokken bij zendingsorganisaties of werkzaam in zendingsdienst. De zending van de kerken in de Derde Wereld was eveneens goed vertegenwoordigd.

Het opmerkelijkste feit van het Internationale Congres voor Wereldevangelisatie was dat enkele specifieke zendingsproblemen rondom taak en plaats van de westerse zending in de Derde Wereld, eigenlijk meer aandacht kregen dan de evangelisa-tieproblematiek. Het woord dat op een ogenblik op ieders lippen lag was het woord „moratorium”.

In de wereld van boekhouders en accountants betekent dat woord een soort failliet, uitstel van betaling. In zendjngskringen betekent dit het terugtrekken van zendingswerkers om de nationale kerk de gelegenheid te geven een eigen weg te vinden en een eigen vorm te zoeken voor hun christelijk geloof. Althans deze betekenis werd eraan gegeven tot het ter sprake kwam in Lausanne.

Hoewel hij zelf het woord niet heeft gebruikt werd de gedachte van een moratorium het eerst gelanceerd door de keniase predikant John Gatu, die nu de nieuwe voorzitter is van de Panafrikaanse Conferentie van Kerken. Hij sprak enkele jaren geleden op een zendingsconferentie in de amerikaanse stad Milwaukee en vroeg daar de Amerikanen om een tijd lang geen zendingswerkers en geld te sturen. Journalisten hebben toen in hun verslagen het eerst het woord „moratorium” gebruikt. Dit is later overgenomen door de zendingsconferentie van Bangkok en dit jaar door de Conferentie van Afrikaanse Kerken in Lusaka.

De algemene gedachte in Lausanne was aanvankelijk dat de nadruk lag op het aspect van „Zendelingen, ga naar huis”. Al spoedig bleek echter dat daarmee de zaak niet kon worden afgedaan.

De gedachte kwam weer terug toen John Gatu sprak in de dagelijkse bijeenkomst van de deelnemers uit Oost-Afrika. Hij zei dat het tijd werd dat de kerken van Afrika zelf in staat gesteld werden om hun eigen weg te vinden. Ze mochten niet in zulke grote mate afhankelijk zijn van buitenlandse hulp. Afrika is niet zo arm als velen denken, zei hij. Wij hebben wel het geld en de mensen, maar we gebruiken hen niet, omdat het soms gemakkelijker is om hulp te aanvaarden.

Die uitspraak brak de tongen los. Spoedig was het duidelijk dat Gatu niet alleen met weerstand moest rekenen van westerse zijde, maar evengoed van zijn eigen mensen.

De bijbelvertaler John Mpaaye, van de stam der Massai, tekende verzet aan. Ik werk voor mijn volk dat nog maar heel onlangs bereikt is met het evangelie, mijn volk heeft nog niet de mensen en mogelijkheden om op eigen benen te staan.

De bekende Oegandese bisschop Festo Kivengere (van wie ten onrechte werd gezegd dat hij enige maanden geleden zou zijn vermoord door Amin) zei dat het woord ook in Afrika ergerlijk was misbruikt. Voor sommigen die geen buitenlanders boven zich willen hebben, betekent het alleen maar dat alle zendelingen weg moeten. Als we deze indruk wekken dan konden onze regeringen wel eens de deuren gaan sluiten voor buitenlandse hulp. Het is waar dat sommigen nog altijd met een lepel gevoed moeten worden, terwijl ze al veel zelfstandiger hadden kunnen zijn, maar dat is niet alleen de schuld van de blanken.

De emeritus aartsbisschop van Oeganda, Erica Sabiti zei: Ik wil een riem onder het hart steken van de blanken onder ons. Zonder hun hulp zouden wij nu niet zijn wat wij zijn.

Aan het eind van het urenlange gesprekzei Gatu: Laat het woord „moratorium” maar vallen, vergeet het, maar schenk aandacht aan waar het mij om gaat, het activeren van de plaatselijke kerken in Afrika en van de individuele christenen. Zij moeten hun verantwoordelijkheid gaan verstaan en we moeten wegen vinden om hen uit te dagen, te leren om zelfstandiger te worden. In een later gesprek met mij zei hij: De zending heeft geweldig veel voor ons Afrikanen betekend, maar heeft ook wel enige problemen geschapen. We zijn al een hele stap verder. Van een moeder-dochter verhouding zijn we nu tot zusterkerken geworden, maar te vaak zijn we nog het jongere zusje dat beschermd moet worden.

De afrikaanse kerken, vervolgde hij, moeten in staat gesteld worden zichzelf te zijn. Dat kan het beste gebeuren als de hulp tijdelijk gestaakt wordt, maar dat mag nimmer gebeuren tenzij na wederzijds overleg. Het gaat mij niet om een eenzijdig verbreken van onze contacten. We moeten samen gaan overleggen op welke wijze we het beste ons doel bereiken kunnen. Afrika kan veel meer zelf doen.

Gatu erkende dat hij wel eens gesproken heeft over een, periode van vijf jaar, later ging hij denken aan drie jaar, nu wil hij helemaal geen tijd meer noemen. Nu legt hij ook alle nadruk op onderling overleg. En het doel moet altijd zijn om naderhand tot een geheel nieuwe verhouding en samenwerking te komen.

Gatu heeft niet tevergeefs gesproken. In een persoonlijk gesprek erkende Billy Graham tegenover hem dat hij zijn bedoeling helemaal verkeerd had begrepen. En het werd duidelijk dat de zogenoemde evangelische christenen — de term omvat eigenlijk een groep mensen die, traditioneel vasthoudend aan de oude leeruitspraken van de kerk, getuigend in de wereld willen staan — gewonnen waren voor deze nieuwe definitie van het woord „moratorium”. Ten aanzien van zending werd uitgesproken in de slotverslagen dat de kerk overzee zelf doel en richting moet kunnen bepalen, dat zendingswerkers in dienst van de nationale kerk moeten staan. Voor ons zijn dat geen geweldig nieuwe uitspraken, maar voor de vele geloofszendingen, die hier vertegenwoordigd waren, betekent dit toch beslist een nieuwe koers.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zondag 1 september 1974

Zendingsblad van de Gereformeerde Kerken in Nederland | 24 Pagina's

Nieuw accent op moratorium

Bekijk de hele uitgave van zondag 1 september 1974

Zendingsblad van de Gereformeerde Kerken in Nederland | 24 Pagina's

PDF Bekijken