Bekijk het origineel

Diakonaat in groningen: vernieuwing en bezinning

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Diakonaat in groningen: vernieuwing en bezinning

7 minuten leestijd

Een citaat uit het jaarverslag 1971 1972 van de Hervormde Stichting voor Diakonaal Maatschappelijk Werk in de provincie Groningen:

Het is opmerkelijk hoe in een provincie met het op één na hoogste percentage onkerkelijken (volkstellingen 1947 en 1960) vanuit de soms innerlijk verdeelde en in aantal kleiner wordende her vormde gemeenten telkens opnieuw impulsen zijn uitgegaan, die de leefbaarheid van de samenleving trachtten te bevorderen.

De paar jaar, waarin wij ons op dit terrein waagden, getuigden niet van grote kerkelijke bloei, eerder van het tegendeel. Toch bleek het in die situatie mogelijk om mensen op basis van hun geloofsovertuiging en hun band met de Hervormde Kerk te motiveren voor een daadwerkelijke, belangeloze inzet voor het heil van medemensen. En dat niet alleen: juist in contacten naar buiten bleek ons telkens weer dat wie zich namens deze kerk presenteerde, daar buiten vertrouwen kon winnen soms in een mate, die ons geheel ongerecht vaardigd leek in verhouding tot wat de kerk te bieden had. Werkgevers en werknemers, vakbonden en aktie comité’s, bestuurders en revolutionairen waren bereid met ons te praten over wat hen wezenlijk bewoog, en dat om niet veel meer dan dat wij ons presenteerden namens een kerk, die toch in de ogen van onze gesprekspartners vroeger in zoveel opzichten verstek had laten gaan.

Verwarrend

Wat is er met het Groninger diakonaat aan de hand? Wie - als de schrijver van dit artikel er van buitenaf tegenaan kijkt, stuit op een verwarrend beeld.

De kerk, of laten we liever zeggen: de kerkelijke organisatie, heeft het moeilijk in het Groninger land. Allerlei factoren spelen daarbij een rol. De ontkerkelijking, in het jaarverslag al genoemd. Het feit dat er in verhouding veel oudere gemeenteleden zijn. Het wegtrekken van de bevolking uit de dorpen. De economische problemen waar Groningen mee heeft te kampen. De inflatie. Het verdwijnen van het rendement van bezittingen, die vroeger voor een groot deel het inkomen van de kerkelijke gemeenten uitmaakten. En de omstandigheid dat dóór die bezittingen in vroeger jaren de offervaardigheid van gemeenteleden niet bepaald werd gestimuleerd.

Industrie in Oost Groningen : de fabriek van Free en Co. in Oude Pekela. Foto persbureau D. van der Veen, Groningen, afgestaan door het Nieuwsblad van het Noorden.

Dit alles werkt natuurlijk door in het diakonaat. Want het diakonaat kan er alleen maar zijn vanuit de gemeente; en er is een diakonale verantwoordelijk heid voor het functioneren van de gemeente als geheel. Als we drs. P. A. C. Douwes, de directeur van de Hervormde Stichting, naar die mede verantwoordelijkheid vragen, horen we niets over de zgn, overheveling van diakonale gelden, die wel eens te zeer als dè navelstreng tussen diakonie en totale gemeente wordt gezien. De diakenen in Groningen houden het kerkelijk leven op een andere manier overeind. En die andere manier is — schrikt u niet—: het pastoraat.

Huisbezoek

Uit contacten van de Provinciale Diakonale Commissie en de plaatselijke diakonieën is namelijk gebleken dat in heel veel gemeenten diakenen op huisbezoek gaan. Vaak is dat begonnen als een noodmaatregel. Alle ambtsdragers en dus ook de diakenen moesten worden ingezet om het leven van de eigen kerkelijke gemeente in stand te houden.

Maar juist dit niet-diakonale werk opent volgens drs. Douwes nieuwe perspectieven. Niet alleen omdat de op huisbezoek gaande diaken (die in feite op het ouderlingenpad is) met noodsituaties kan worden geconfronteerd. Het contact, dat op deze wijze met gemeenteleden wordt gelegd, is ook in andere zin diakonaal vruchtbaar: nieuwe vormen van diakonaat kunnen ontstaan. Het werkt inspirerend op het diakonaat van de hele gemeente.

Dit is allemaal sterk naar voren gekomen bij de bezoeken, die P.D.C.-leden nu al enkele jaren regelmatig afleggen bij de diakonieën in Groningen. Deze vorm van contact wordt zowel door de leden van de P.D.C. als door de diakenen zeer gewaardeerd.

Verschuivingen

De verschuivingen in het diakonaat zijn in onze meest noordoostelijke provincie wel zeer duidelijk waarneembaar. In de maatschappelijke dienstverlening bijvoorbeeld. De vorming van algemene regionale stichtingen heeft in vrijwel de gehele provincie haar beslag gekregen. De diakonale taak is daarmee echter niet ten einde. De classis Winschoten heeft een diakonale commissie, die het hervormde ‘grondvlak’ voor de dienstverlening probeert te aktiveren. Ook in andere streken tracht men het contact tussen diakonieën en besturen te onderhouden. De provinciale Hervormde Stichting stimuleert dit contact zoveel mogelijk.

Er zijn andere zaken, waarbij de provinciale stichting is betrokken: het werk van instellingen op het gebied van revalidatie, zwakzinnigenzorg, sociaal pedagogische zorg, kinderbescherming, levens en gezinsvragen enzovoort. Dat speelt zich allemaal op provinciaal niveau af en stuk voor stuk zijn die instellingen in ‘stad’ Groningen gevestigd. De plaatselijke diakonieën op het ‘land’ hebben er in de praktijk maar weinig mee te maken.

Waar de diakonieën wèl mee te maken hebben, zijn de zorgen van de mensen om hen heen. Dat zijn vaak heel gewone dingen, waar geen professionele hulpverlener naar om ziet en die geen computer registreert.

In de G.D.R. nota over ‘diakonaat en psycho sociale problematiek’ vonden de Groningse diakenen ondanks de moeilijke titel veel herkenningspunten terug. Een hartverwarmende provinciale diakonale conferentiedag werd aan deze zaken gewijd.

Nieuwe vormen van diakonaal werk zijn verder te vinden in de bemoeienis van diakonieën met o.m. jeugdwerk en samenlevingsopbouw en daarbij weer in het bijzonder het werk in het raak vlak van kerk en industrie.

Broeder

Over het laatste tenslotte nog enkele — markante — feiten. Al in 1968 hield de classis Winschoten zich intensief bezig met de werkloosheidsproblemen, die in Oost Groningen zulke ernstige vormen aannamen. Het moderamen van de synode kwam op bezoek om zich door de classis hierover te laten informeren, en uit dit contact ontstond een plan voor een benadering van vragen van kerk en samenleving in dat gebied, ‘Nieuwe Kerkpaden’. Dit plan, dat met hulp van de provinciale Hervormde Stichting tot stand kwam, bepleitte voorzieningen op het gebied van samenlevingsopbouw, vormingswerk, industriepastoraat en jeugdwerk. Voorjaar 1971 werd het als definitief werkplan door de classis aanvaard.

Bij verrassing deed zich toen meteen een mogelijkheid voor om een deel van het plan te realiseren. Broeder Arnold Bosdriesz, een rooms-katholiek pastor, bood zich aan voor industriepastoraat op interkerkelijke basis. Sinds 1972 doet hij dit werk in opdracht van Her vormden, Gereformeerden en Rooms-Katholieken in de streek.

‘Niet het behalen van eclatante successen, maar het winnen van vertrouwen was het eerste doel’ (jaarverslag 1973 provinciale Hervormde Stichting). Een stuurgroep begeleidt het werk van de industriepastor, een provinciale werkgroep Dienst in de Industriële Samenleving vanwege de Kerken voert het financiële beheer. Van beide berust, het secretariaat bij de Hervormde Stichting. Het ligt nu in de bedoeling het werk meer op te nemen in het gewone gemeentewerk in de industriële kernen.

Tenslotte

De Provinciale Diakonale Commissie en de Stichting als het uitvoeringsorgaan van de P.D.C. proberen dit diakonaat op nieuwe wegen zo goed mogelijk te begeleiden. Dat is allemaal niet eenvoudig, als we bedenken dat er momenteel slechts één stafmedewerker actief is in het Groningse, en dat is directeur Douwes. Na de pensionering van de maat schappelijk werk adviseur werd geen opvolger aangetrokken en een ander staflid is al geruime tijd ziek. Drs. Douwes — sinds 1960 in Groningen residerend — is vol lof over het werk, dat zijn secretaresse mevrouw Lohmann als rots in de branding van het Gronings diakonaat verzet. En verwonderlijk is dat niet.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van donderdag 1 mei 1975

Diakonia | 32 Pagina's

Diakonaat in groningen: vernieuwing en bezinning

Bekijk de hele uitgave van donderdag 1 mei 1975

Diakonia | 32 Pagina's

PDF Bekijken