Bekijk het origineel

Suriname zelfstandig, maar kerk en zending zijn niet 'klaar'

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Suriname zelfstandig, maar kerk en zending zijn niet 'klaar'

9 minuten leestijd

Een delegatie, samengesteld uit vertegenwoordigers van de Geref. Kerken, de Ned. Herv. Kerk en het Zeister Zendingsgenootschap bracht onlangs een bezoek aan Suriname. Namens de Gereformeerde Kerken ging ds. J. J. Oranje die van 1962-1972 predikant was van de Ned. Protestantse Gemeente te Sao Paolo en daarvoor (van 1940-1959) van de Gereformeerde Kerk te Djakarta. We laten zijn informatie hier volgen.

U leest zo vaak iets over Suriname in de kranten, dat u wel min of meer op de hoogte bent van de problemen die zich voordoen bij de naderende zelfstandigheid van dit vroeger koloniale gebied. Het was zeker op onze reis naar dat land niet de bedoeling al die vragen te onderzoeken en af te wegen. Onze aandacht richtte zich op het werk van kerk en zending en de mogelijkheden, die er zijn.
Daarbij kunnen we nooit vergeten, dat Suriname, zoals het nu is, geworden is door de aktiviteit van Nederlanders. Daarbij zijn hun niet geringe zonden inbegrepen. Nog altijd ligt op dat land en z'n samenleving stempel en gevolg van een slavernij, die meer dan één zwarte bladzijde in onze geschiedenis vormt.
Door de geschiedenis van dit gebiedsdeel loopt echter ook de gouden draad van het werk der Evangelische Broedergemeente, die op haar eigen manier het creolenvolk van dit land gediend heeft met de verkondiging en de dienst van het evangelie.

Indianen
De oorspronkelijke bewoners van Suriname zijn de Indianen. Ze werden voor een belangrijk deel naar het binnenland verdreven en daar wonen ze dan, niet talrijk, in dorpen van zo'n 4 à 500 mensen bijeen. Tepoe is helemaal christen.
Er zijn 370 inwoners en de kerk en school draaien volop. Deze Trio-lndianen hebben grote belangstelling voor het evangeliebrengen aan hun stamgenoten. Vandaar dat ze soms grote (voet)reizen maken naar Brazilië om daar te evangeliseren. De verspreid wonende Indianenstammen zullen zich langzaam moeten aanpassen aan de moderne mensenwereld. Het is zaak dat proces zonder schokken en grote schade te laten verlopen. Het is een apart probleem, maar misschien toch niet zo onoplosbaar. Dat de Indianen onderwijs krijgen en medisch verzorgd worden (door krachten uit Nederland) speelt daarbij een belangrijke rol. Tepoe ligt op plm. 300 km van de kust en is praktisch niet anders bereikbaar dan met een vliegtuigje. Natuurlijk spelen in de Indiaanse samenleving dezelfde dingen als in onze dorpen. Mensen zijn overal mensen. Maar de soberheid van het leven en de stijl van de omgang en niet het minst het enthousiasme voor het werk van de Heer maken diepe indruk.

Boscreolen
De slaven, die hun meesters ontvluchten, vormden in het binnenland van Suriname weer het oude stamverband, zoals ze dat in hun vaderland Afrika gewoon geweest waren. Deze boscreolen werden al in de 18e eeuw door de zendelingen van de broedergemeente bereikt en met het evangelie in aanraking gebracht. De kerk is daar gevestigd, zij het dan dat er nog vele echt antiek-heidense dorpen vlak naast christendorpen bestaan. Van de vier granmans (hoofd van de stam) is er slechts één christen. Het kerkelijk leven had lange tijd te lijden aan een gebrek aan voorgangers en leiders. Er heeft ook een ontwikkeling van vervlakking en verwereldlijking (vooral bij de jeugd) zich ingezet.

De moderne leefwijze begint ook tot het bosland door te dringen en de kerk bevindt zich in een crisis. Dat is trouwens niet alleen hier het geval. Des te opmerkelijker is de grote functie, die de dienaressen in het kerkelijk leven vervullen. Zij zijn niet alleen maar diakonaal, maar ook sociaal en godsdienstig bezig. Het zijn oudere vrouwen, die volop in de gemeentedienst staan (echte zonder beloning). Het werk van ds. John Kent, een jong en energiek theoloog, zou onmogelijk zijn als zijn kerk niet beschikte over een klein legertje van deze vrouwen.

Hindoestanen
Er zijn wel 150.000 Hindoestanen in Suriname. Gekomen als 'gastarbeiders', hebben ze zich na afloop van hun contracten, gevestigd als kleinlandbouwers of anderszins. Een klein gedeelte van deze groep is christen (pIm. 2000). De Hindoestanen hebben een eigen Indiase cultuur, waaraan ze met hand en tand vasthouden. De verhouding met de Creolen (de negers van Suriname) is gespannen, heel gespannen. De arbeid, die hoofdzakelijk door scholierenopgang (in tehuizen) voortgaat, stelt de werkers voor een moeilijke opgave. We zouden dat het best zó kunnen formuleren: hoe gebruik je de eigen cultuur in dienst van het evangelie? Het is duidelijk, dat, waar deze vragen heel sterk leven in een zo uitgesproken cultuurkring als die van de Hindoestanen, de éénwording van het kerkelijk leven met de Creoolse gemeenschap er ook niet eenvoudiger op wordt. Intussen is er een boeiend zendingswerk aan de gang, waarin ook ds. Herman Gilhuis (zoon van zendingsman dr. J.C). deelneemt.

Javanen
In het district Commewijne, waar veel Javaanse gezinnen wonen, leidt het echtpaar ds. Mingoen te Leliendaal een kindertehuis. Het is een mengsel van alle rassen, die Suriname telt.
Deze kinderen zijn vaak zonder de steun en beschutting van een eigen gezin in deze wereld.
En nu leven ze in een nieuw, een heel groot gezin samen. En de wijsheid en mildheid die nodig zijn om een grote schare van kinderen te leiden, zijn het deel van mw. en ds. Mingoen, de Javaanse predikant.
Wat een mogelijkheden voor het werk. De Javaanse kerk (onderafdeling van de Broedergemeente) groeit gestadig; hoewel er van de 50.000 Javanen nog geen 10% christen is, ligen hier de invalspoorten open naar een bloeiend christelijk leven.

Paramaribo
In de stad Paramaribo, waar zeker de helft van de nog geen half miljoen tellende bevolking van Suriname woont, is er veel werk, dat om arbeiders roept. Er is gebrek aan kader, mensen die iets kunnen. De ongunstige economische situatie, het tekort aan arbeidsplaatsen (men spreekt zelfs van 25% werkloosheid), de trek naar Nederland, waar de rijksgenoten een goede opvang krijgen, de wrijving tussen de Creolen en Hindoe's draagt er allemaal toe bij, dat de stad Paramaribo ons en de Broedergemeente met de andere kerken die daar werken voor grote vragen stelt. De komende zelfstandigheid is het onderwerp van gesprek. En aangezien de mensen ook daar geen heiligen zijn, komt er nogal wat tweedracht en konfliktstof aan de oppervlakte. Daarin moet de kerk haar woord spreken. Bovendien moet zij het evangelie zo vertalen, dat ook het jonge geslacht zich aangesproken weet. Paramaribo is een kwetsbare stad. Moge de brand van mei jl. geen voorspel zijn van de toekomst.

Comité
Het Comité van Christelijke kerken, — (het is nog maar een voorlopige organisatie, vandaar de naam Comité) — doet al van zich spreken in verscheiden zaken, die de algemene situatie betreffen.
Eerst boekte dit comité al een succes door de feestdagen van de verschillende religies goed te regelen, zodat er geen onlusten of hinder en ergernis ontstond; verder heeft dit comité zich uitgesproken over de grondwet, als basis van samenleven in de staat. Zeer behartigenswaardige dingen zijn door dit comité voorgelegd aan de verantwoordelijke regeringspersonen en volksvertegenwoordigers. De éne stem van alle kerken samen kan de Surinaamse regering niet veronachtzamen en dat wil deze regering ook bepaald niet.

Wageningen
In het uiterste Westen van dit prachtige land is het beroemde rijstveld, dat door Wageningse landbouwkundigen is gesticht en bereid. Er zijn vele plannen gemaakt en vele projecten geprobeerd, maar onder de geslaagde projecten neemt het rijstproject van Wageningen een eerste plaats in. Het boeiende van dit werk is, dat het een uitzaai heeft in de omgeving van niet meer zo kleine landbouwers, Javanen, hindoestanen en Creolen, die een bloeiend bedrijf onder de begeleiding van deskundigen hebben kunnen stichten. Nog veel grotere plannen staan op stapel. De uitvoering hangt mede af van de waterbeheersing, nodig vanwege de lange droge tijden, die het klimaat van Suriname kenmerken.
De streek van het Wageningen-project is welvarend. Het is te hopen, dat dit een beeld wordt voor de gezonde ontwikkelingen van dit land.
Zal Suriname werkelijk een aanzienlijk aantal arbeidsplaatsen meer kunnen bieden dan op dit ogenblik, dan zijn er duidelijk een paar dingen eerst te doen. De kunstwerken, die de kleinlandbouw lonen en mogelijk moeten maken, moeten kunnen worden gefinancierd. De kleinindustrie moet worden gestimuleerd en gesteund. De technische kennis moet worden doorgegeven in een onderwijssysteem, dat zich op de zelfstandigheid van Suriname instelt. Er moet duidelijkheid komen t.a.v. het taalprobleem.
En . . . Nederland moet dit land helpen zo, dat de laatste sporen van de slavernij, ook van de economische slavernij worden uitgewist.

Zending
De Broedergemeente heeft in Suriname een belangrijke plaats gekregen. Zij moet die plaats gebruiken om het evangelie in de praktijk van het mensenleven te laten gelden. Wij mogen die Broedergemeente helpen met onze energie om dat ideaal dichterbij te brengen. Er zijn belangrijke groepen, die nog niet door het evangelie zijn aangeraakt. Een gedeelte van de Creolen is of werelds of heidens.
Het grootste gedeelte van de Javanen is Moslim en van de Hindoestanen Hindoe. Suriname is dus niet een christelijk land, maar een gebied waar verschillende wereldgodsdiensten naast elkaar moeten leven.
Bovendien: Veel meer dan op Brazilië is Suriname georiënteerd op het Caraïbisch bekken. En veel nodiger is het ook, zich in te stellen op een goede samenleving met de buurlanden.
Er ligt voor de Surinamer tot welke bevolkingsgroep hij dan ook moge behoren, een geweldige en boeiende taak te wachten.
Hij moet er op kunnen rekenen, dat de mensen, die hem naar dit land hebben geroepen of gedwongen hebben gebracht, hem ook zullen bijstaan en zich niet van deze verantwoordelijkheid zullen afmaken. Zending in de zin van dienst en assistentie is en blijft voorlopig zeer nodig in het land, dat zolang een wingewest is geweest voor het Westen. Het is een gelukkig moment, dat juist nu de kerken speciaal bij haar verantwoordelijkheid ten aanzien van Suriname worden bepaald en in het werk van kerk en christelijk leven betrokken.


Fotobijschrift

Van alle gebouwen in Paramaribo spant de Nederlands Israëlitische Synagoge in monumentaliteit de kroon. Het gebouw is 140 jaar oud. Opvallend is de forse Ionische portiek.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van maandag 1 september 1975

Kerkinformatie | 16 Pagina's

Suriname zelfstandig, maar kerk en zending zijn niet 'klaar'

Bekijk de hele uitgave van maandag 1 september 1975

Kerkinformatie | 16 Pagina's

PDF Bekijken