Bekijk het origineel

Dagboekfragmenten uit Salatiga

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Dagboekfragmenten uit Salatiga

7 minuten leestijd

Half juni
Ton van der Hammen dringt er op aan impressies te noteren tijdens mijn verblijf In Salatiga, waar ik de vierjaarlijkse bijeenkomst van de Indonesische Raad van Kerken moet bijwonen. Ik probeer de boot af te houden door te stellen, dat Kerkinformatie het moet hebben van z'n objectiviteit.
Maar hij kent zijn vak en haalt mij over.

29 en 30 juni, 1 juli
In gezelschap van de hervormde delegatie, Albert van den Heuvel en Lo de Liefde, reis ik naar Indonesië. We menen een overvloed van tijd te hebben en laten ons een paar uur door Jakarta rijden. Het blijkt, dat de brutalen niet alleen de halve wereld en soms de halve kerk hebben, maar In het Indonesische verkeer ook nog de hele weg.
In Salatiga word Ik opgewacht door zendingssecretaris Marten de Vries en kadervormingspredikant Wim Reinders. De assemblee blijkt al geopend te zijn door president Suharto himself. We horen een lange rede van algemeen voorzitter Abineno over het thema van de conferentie 'Jezus Christus bevrijdt en verenigt', waarin de resultaten van de theologische bezinning In Nairobi keurig op een rij zijn gezet.

3 juli
Gisteren spitste de invloedrijke 'generaal' Simatupang het thema toe op de kerk, de samenleving en de wereld. Het viel me op, dat hij de bekende opmerking van Cullmann over D-day en V-day alsvolgt parafraseerde: toen op 17 augustus 1945 onze onafhankelijkheid werd geproclameerd, waren wij wel onafhankelijk, maar we moesten nog een harde strijd voeren met de Nederiandse bezetters. Hoe denken de Indonesiërs eigenlijk over de Nederlanders? Ik hoor, dat de schoolboekjes pas kunnen worden Ingevoerd, wanneer ons koloniale bewind duidelijk aan de kaak wordt gesteld. Op de conferentie wordt het Indonesisch simultaan vertaald in het Engels en Duits; niet in het Nederlands.
Neemt men aan, dat wij, als we al geen Indonesisch spreken, ons zonder meer in het Engels of Duits kunnen verstaanbaar maken? Of is Nederland ver weg voor het huidige Indonesië, ondanks alle goede relaties tussen de kerken hier en In Nederland?
Maar Iedereen is buitengewoon vriendelijk en behulpzaam; met de ouderen kun je In het Nederlands converseren.
's Avonds worden we ontvangen door vertegenwoordigers van de G.K.J. (de Javaanse kerken, die uit onze zending zijn voortgekomen) op een etentje. De Javanen gaan niet naar de G.O.S., omdat ze er geen belang bij hebben om in Kaapstad gediscrimineerd teworden. Wat moet Ik er tegenin brengen? Betekent de G. O. S. trouwens wel zo veel voor de Indonesische kerken, die zich al jaren bij de Wereldraad van kerken thuis voelen?

6 juli
De conferentie heeft het druk: we komen bijeen in bijbelstudiegroepen, in secties en sub-secties en in forum-discussies. De jongeren en de vrouwen weren zich dapper: ze vinden, dat de vereniging der kerken wordt tegengehouden door de leiding, die goeddeels uit mannen bestaat. Van Nairobi merk ik weinig: heeft men er wel iets van gelezen, ja, heeft men de stukken van de eigen voorbereidingscommissie wel doorgenomen? Sommige predikanten steken een geweldig oratorisch vuurwerk af, waarin ze, net als in Nederland, zelf het stralende middelpunt zijn. Ik zie hen al verslag uitbrengen in hun gemeente na thuiskomst! Wat haalt zo'n assemblee uit? Nu, men ziet elkaar na jaren. En In een land, waarin de democratie op een laag pitje staat, behoeft men nu eens niet onmiddellijk ja en amen te zeggen, maar krijgt men de kans voor inspraak en invloed. En men ziet, dat eigen problemen ook die van anderen zijn; ik schrijf op: hoe ben je doorde- week een goed christen? en hoe stel je je politiek-sociaal op? en hoe sta je tegenover andere groepen in het land, die evenals de kerk de vernieuwing van de samenleving op het oog hebben?en hoe ligt de verhouding tussen eenheid en verscheidenheid in de kerk? Ik waan me in Nederland te zijn. . .

's Avonds wordt er door de leiding van de Raad van Kerken een feestje aangeboden aan de gasten uit Duitsland, Amerika en Nederiand. De vreugde slaat om In verslagenheid, wanneer het bericht binnenkomt, dat dr. Rompas, de man van 'School en Evangelie', bij een verkeersongeluk om het leven is gekomen. Enkele andere conferentiegangers zijn ernstig gewond.
Ook druppelen berichten binnen uit 'Nieuw Guinea', waar een aardbeving honderden slachtoffers heeft geëist.

7 juli
Salatiga ligt in dat deel van Java, waar onze kerken vanouds zendingswerk hebben verricht. De verleiding Is groot om de assemblee de assemblee te laten en eens rond te kijken op midden-Java. Ik ben voor die verleiding bezweken: eergisteren en vandaag zijn Marten de Vries en ik door Wim Reinders, die optreedt als chauffeur, tolk en doordouwer, overal en nergens geweest: in kerken en pastorieën, in scholen en schoolhuizen worden we na lange tochten over begaanbare en onbegaanbare wegen met de Landrover gastvrij ontvangen.

Als het me soms te machtig wordt, paalt m'n collega me met het verhaal, dat de mensen op Midden-Java voor het eerst bezoek ontvangen van een synodepraeses uit Nederland! Jammer, dat ik geen Indonesisch ken: wanneer je niet een zelfde taal spreekt, heb je minder contact dan je wenst. Diep kom Ik onder de indruk van de inzet van predikanten en ouderlingen, die de hele zondag door hun uitgestrekte gemeente trekken om te preken voor kleine groepjes in ver-afgelegen desa's. Er zal, gelet op de schamele boekenkastjes In de pastorieën, exegetisch en homiletisch wel wat aan ontbreken, maar het zaad komt op. Dus denk Ik weer eens aan de verhouding theologie en kerk.

8 juli
De middagmaaltijd wordt ons aangeboden door de G.K.I. (de aan ons verwante kerk van christenen met een Chinese achtergrond). De kikkerbilletjes smaken voortreffelijk! Omdat ik vandaag 25 jaar predikant ben, geef Ik een rondje en ontvang ik een tafelspeechje. De G.K.I. gaat wél naar de G.O.S., omdat men de Nederlanders daar niet in de steek wil laten. Nu, we kunnen in Kaapstad wel wat steun gebruiken. . .

11 juli
De assemblee vergadert al enkele dagen plenair. Nu moet men tot resultaten komen. Ondanks de verhalen in de wandelgangen blijkt er weinig te veranderen.
Waarom ook? De problemen blijven in veel opzichten dezelfde na Salatiga. Men gaat verder langs de wegen, die in de praktijk begaanbaar blijken te zijn. M.i. denkt men veel in enerzijds-anderzijds. Aan de ene kant moet de Raad van Kerken doen aan centralisatie, omdat het in dit land van belang Is, dat de kerk als eenheid spreekt en overlegt met de overheid. Aan de andere kant moet hij bedacht zijn op decentralisatie, omdat in dit grote land alleen de regio's kunnen overzien op welke manier zaken als vormingswerk en opleiding van predikanten kunnen worden aangepakt op de beste manier. Enerzijds zou er één kerk van Indonesië gesticht kunnen worden, omdat men het confessioneel wel met elkaar eens is. Anderzijds voelt men zich te zeer gebonden aan eigen stam en groep (sukuïsme) om zomaar z'n identiteit prijs te geven. De kerken doen meer dan iemand aan hulp voor gevangenen en hun familie, maar kunnen zich niet veroorloven hard te protesteren bij de overheid tegen het aangedane onrecht. De christenen accepteren de pancaslla (de vijf beginselen, waarop de Indonesische staat is gefundeerd) maar voelen zich bedreigd door het Mohammedanisme In z'n fanatieke vorm.

12 juli
Ik spreek met de Soembanese afgevaardigden en hoor veel over hun kerk. De G.K.S. zal present zijn in Kaapstad.
Al Is de assemblee nog niet helemaal klaar gekomen, 's avonds om 7 uur wordt de sluitingsdienst gehouden In de Javaanse kerk, recht tegenover de campus van de christelijke universiteit, waar zich het hele gebeuren heeft afgespeeld. Het is een dienst met preek en avondmaal. Het oude avondmaalsformulier van onze kerken wordt, keurig vertaald, neem ik aan, gelezen en de psalmen worden ook nu nietritmisch gezongen, terwijl de gezangen hier en daar kunnen zijn weggelopen uit de bundel van Johannes de Heer. Wanneer worden de Indonesische kerken gezegend met dichters uit eigen kring?

13 en 14 juli
De terugreis duurt lang, want er is een bom-melding op ons toestel. We verblijven uren in de hitte van Dubai, maar ik heb behalve van de hitte van tijd tot tijd last van kou. Ik denk aan de Laodicenzen, die blijkbaar geen koorts hadden.

Begin augustus
M'n infectie is verdwenen, maar de artsen ontraden me naar Kaapstad te gaan. Dus is er gelegenheid om bij te lezen en vakantie te houden!


(Ds. Mak, predikant te Hengelo, is praeses van de Generale Synode)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van woensdag 1 september 1976

Kerkinformatie | 24 Pagina's

Dagboekfragmenten uit Salatiga

Bekijk de hele uitgave van woensdag 1 september 1976

Kerkinformatie | 24 Pagina's

PDF Bekijken