Bekijk het origineel

Hoe komen negen kerken aan bod in de ether?

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Hoe komen negen kerken aan bod in de ether?

5 minuten leestijd

De IKON is de omroep van de kerken.
Maar hoe komen deze kerken aan bod in de IKON-programma's? Is de representie, want daar gaat het in deze vraag om, niet het best gewaarborgd als de IKON voor de aangesloten kerken alleen kerkdiensten uitzendt, zo menen sommigen. Weinigen realiseren zich dat zo'n veriangen althans voor wat betreft de televisie grote moeilijkheden zou opleveren.
De televisie werkt met zogeheten faciliteiten: kamera's, en straalzenders, regiewagens, studio's, alles wat een uitzending technisch mogelijk maakt. Door de uitbreiding van het aantal zendgemachtigden in de laatste jaren zijn er voor deze faciliteiten steeds meer gegadigden en wordt er vaak harde strijd om gevoerd.
De gezamenlijke kerken — r.k. en protestant — hebben totaal 52 x een zogenaamde reportagefaciliteit gekregen. Met zon reportagefaciliteit kan een reportage van een kerkdienst gemaakt worden. Katholieken en protestanten hebben het aantal gedeeld: ieder 26. Dat zou op zichzelf betekenen dat er 26x een protestantse en 26x een katholieke eredienst zou kunnen worden uitgezonden.
Er is maar één mogelijkheid om iedere zondag een protestantse en een katholieke eredienst uit te zenden. Dat is door zo'n reportagefaciliteit voor twee diensten tegelijk te gebruiken. Eén wordt er direkt uitgezonden en één de zondag erna. Dat betekent echter dat van de faciliteiten die maar voor een klein aantal door de CAO van het omroeppersoneel bepaalde uren ter beschikking staan — een werkdag duurt nu eenmaal maar een vast aantal uren — optimaal gebruik moet worden gemaakt.
Dat wil bijvoorbeeld zeggen, dat er niet teveel tijd besteed moet worden aan reizen, want ook reistijd is tijd. Daarom kunnen tv-kerkdiensten alleen komen uit plaatsen binnen een bepaalde straal — 75 a 100 km — van Hilversum.
Bovendien moeten de kerkdiensten kort zijn. In de eerste plaats weer om die tijdslimiet niet te overschrijden, maar bovendien kun je het een gemeente moeilijk aandoen tweemaal achter elkaar een uur lang een kerkdienst te houden en de tweede keer even fris te zijn als de eerste. Zo is in de loop van de tijd een beperking ontstaan naar plaats en tijd voor tv-kerkdiensten — bij de radio ligt de zaak anders en worden er 's ochtends en 's middags kerkdiensten uitgezonden uit het hele land.

Maar laten we terugkeren naar de vraag, in het begin gesteld: hoe de IKON de kerken kan representeren. De IKON is een stichting uitgaande van negen kerken. In verband met de representatie moet in de eerste plaats een vraag gesteld worden aan die negen kerken. Wat verbindt deze verschillende kerken nu zo, dat het door een omroep van die kerken gepresenteerd kan worden?
In de laatste vergadering van het IKONbestuur is daar tussen bestuur en programma-makers uitvoerig over van gedachten gewisseld — om de andere keer vergadert het IKON-bestuur samen met de programma-makers om over dit soort 'inhoudelijke zaken' te spreken. Tijdens deze bespreking werd opgemerkt dat dit probleem — wat verbindt de kerken? — natuurlijk ook altijd binnen de wereldraad heeft gespeeld. Men kan uit de situatie daar twee konklusies trekken:
1. formules welke aangeven, waarin men het met elkaar eens is moeten altijd zeer kort zijn, opdat uiteenlopende tradities er zich in kunnen vinden.
2. in het praktisch samenwerken vinden kerken elkaar eerder dan in theorie op theologisch gebied.
Om dicht bij huis te blijven: niet voor niets vinden bijvoorbeeld hervormde gemeenten en gereformeerde kerken elkaar het best 'op het grondvlak' waar praktische problemen van pastoraat, catechese, enz. aan de orde van de dag zijn. Bovendien blijken interkerkelijke werkgroepen, die gestalte willen geven aan de verantwoordelijkheid welke de kerken mede willen dragen voor maatschappij en schepping, uitstekend te funktioneren.
Zo blijken kerken met elkaar te kunnen samenwerken in het IKV, in derde wereldgroepen, in de zending, in het diakonaat, ook als er theologisch nog grote verschillen zijn. Zonder dat daardoor natuurlijk de theologische kwesties op zichzelf minder belangrijk worden.

Gregoriaans. . .
De IKON moet als samenwerkingsorganisatie van de kerken representeren wat deze kerken verbindt, ook al omwille van de geloofwaardigheid van dat waar het in de kerken om gaat. Het uiteenzetten van verschillen op politiek en theologisch gebied brengt mensen niet automatisch tot elkaar. Eerder is vaak het tegendeel het geval, zo is onze ervaring. In de bovengenoemde bestuursvergadering werd Bonnhoeffer geciteerd: 'Alleen wie joden verbergt, mag gregoriaans zingen'.
Bonnhoeffer bedoelde ermee dat het gregoriaans, de eredienst niet geïsoleerd mag staan maar verbonden dient te zijn met wat er in de wereld gebeurt en gebeuren moet. En dat brengt ons weer terug naar de kerkdiensten in het begin.
Deze kerkdiensten staan immers nooit op zichzelf. Ze willen ergens toe leiden, de mensen ergens toe brengen. Waar dat toe leidt, blijkt door de week. Wat er in de week gebeurt en wat op zondag, wordt door de IKON gerepresenteerd in een programmapakket, dat zowel kerkdiensten bevat als uitzendingen, waarin de zorg en verantwoordelijkheid voor de schepping en de mensen daarin centraal staan. Het één hoort bij het ander.
Kerken werken immers het best met elkaar samen als ze bezig zijn gestalte te geven aan hun roeping die komt uit één bron, maar verwoord wordt op zeer verschillende manieren? Dat is een zinvolle representatie van waar het de kerken om gaat en wat hen verbindt.

Drs. Greven is een der directeuren van IKON.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zondag 1 mei 1977

Kerkinformatie | 32 Pagina's

Hoe komen negen kerken aan bod in de ether?

Bekijk de hele uitgave van zondag 1 mei 1977

Kerkinformatie | 32 Pagina's

PDF Bekijken