Bekijk het origineel

Londen in de problemen?

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Londen in de problemen?

7 minuten leestijd

In het dagblad "Trouw" stond onlangs een artikel "Gereformeerde kerk Londen in problemen". Voor mensen die op een afstand meeleven met deze kerk, was het een wat alarmerend artikel.
Wie het "Baken" leest, een uitgave van deze kerk, vond de gegevens van het Trouw artikel daar uitvoeriger in terug.
Op verzoek wil ik als voorzitter van het deputaatschap geestelijke verzorging buitenland er het mijne van zeggen. Laat ik beginnen met een klein stukje historie.

Historie
Voor het eerst lezen we iets over Londen in de acta van de geref synode van Amsterdam 1936. In art. 65: "Ds. Hoek rapporteert namens commissie IV inzake het verzoek om advies betreffende arbeid uitgaande van de geref kerk van Veere onder de verstrooide Nederlandse gereformeerden in de omtrek van Londen. N7. De synode besluit overeenkomstig het voorstel der commissie uit te spreken: dat zij wel met belangstelling heeft kennis genomen van de arbeid der kerk van Veere, maar voorshands geen reden vindt daaromtrent advies te geven."
Tien jaar later is er al sprake van het beroepen van een predikant voor de arbeid onder de verstrooiden in Engeland en is de verzorging van dit werk ondergebracht bij de deputaten voor de geestelijke verzorging der verstrooide gereformeerden in het buitenland. Bijlage LI ("Zwolle" 1946) behelst een uitvoerig rapport over dit werk van het pas ingestelde deputaatschap. Enkele zinnen vallen op, o.a. "Zal er in Engeland een voorpost van Nederlandsch gereformeerd kerkelijk leven blijven en groeien, dan is er een eigen predikant nodig".
"Wanneer er een predikant voor de arbeid in Engeland beroepen wordt, zal dat natuurlijk alleen kunnen met flinken geldelijken steun van de Nederlandsche kerken."
"Er zijn in verschillende plaatsen van Engeland personen van gereformeerde huize, die men zal moeten trachten vast te houden of te herwinnen."
Ook is er sprake van dat ds. Oranje uit Den Haag voor de tweede maal voor enige tijd in Engeland onder de verstrooiden zal gaan werken. Drie dingen vallen hier op: de voorpost van gereformeerd kerkelijk leven, het vasthouden (kerkelijk en geestelijk) van verstrooiden, en: 't zal geld kosten.

De G.K.L is geïnstitueerd geworden. Aanvankelijk gingen er steeds Hollandse predikanten voor twee maanden naar toe. Ik heb het in 1950 zelf ook twee maanden gedaan. Een boeiende tijd. Daarna werd er een predikant aangesteld. De eerste was ds. Kraan. Tijdens de lange treinreizen, die hij op verstrooidenbezoek maken moest, heeft hij veel kunnen lezen ter voorbereiding op zijn dissertatie over het Marxisme.
Ds. Bats, die juist afscheid nam van deze kerk, was, als ik goed tel, de vijfde in de rij.
Zal hij opgevolgd worden? Zal de kerk voortgezet worden?
Dat zijn de vragen die zich thans verhevigd voordoen en waarover de kerk van Londen met deputaten een beslissing moet gaan nemen.

Huidige situatie
Waarom worden de vragen over het al of niet voortbestaan thans met nadruk gesteld? Zonder meer zou dat bij een ontstane vacature al moeten gebeuren. De synode besloot immers dat werk, door haar f i nancieel mogelijk gemaakt, niet zonder meer, wanneer er vacatures vallen, mag worden voortgezet. Het zou nl. mogelijk zijn, dat er belangrijker nieuw werk op kwam, waar geen geld voor is.
Oud werk zonder meer continueren, terwijl het misschien lang niet zo belangrijk is als wat inmiddels is opgekomen, wordt terecht niet verantwoord geacht.
Vandaar reeds de opkomende vragen over de vervulling van de vacature en de voortzetting van het Londense werk, dat voor 95 procent vanuit Holland, door de synode betaald wordt.
Maar er zijn so wie so al genoeg redenen waarom we rond de tafel gaan zitten met de kerk van Londen, die daar volop aan mee wil doen. Waarom?
Niet alleen dus om financiële redenen, hoewel die geducht meespreken. In andere landen waar ons deputaatschap werkt, wordt nl. het grootste deel van het budget ter plekke bijeengebracht. Overigens heeft men dadelijk al gezien (zie bovenvermeld synoderapport) dat deze arbeid in Engeland de synode geld zal kosten.
Belangrijker zijn de volgende redenen. Het punt, waar bij de start van dit werk veel nadruk op viel: "een vooruitgeschoven Nederiandse gereformeerde post in dit stuk buitenland..." is nagenoeg weggevallen. Die zaak wordt in het toegenomen oecumenisch verkeer veel intenser en veelzijdiger behartigd dan door deze kleine kerk met haar eenmansbezetting.
Het "moeten trachten op te vangen en vast te houden" {cuts, e.g.), is toch eigenlijk wel vervangen door de huidige synodale opdracht "verstrooiden bijstaan zich te integreren in de locale kerken." Dat lukt in andere landen nauwelijks, maar in Engeland, als men kerkelijk wil meeleven, veel beter: de taalbarrière speelt nauwelijks meer een rol. Vroeger kwamen er tientallen verstrooide jongeren naar de kerk in Londen, alleen al vanwege het feit dat ze naar Engeland kwamen zonder iets van de engelse taal machtig te zijn. Ze zochten elkaar rondom Londens kerk op om eens weer lekker te praten en geholpen te worden.
Het aantal jongeren dat zich momenteel meldt is zo gering, dat er de laatste tijd geen jeugdwerk en catechisatie meer van de grond kon komen. Gezinnen die er indertijd waren en bleven zijn al lang geïntegreerd in de engelse kerken. Als treffend voorbeeld daarvan mag genoemd worden de fam. Van Es uit Nazeing. Van Es was jarenlang ouderling en scriba en bij de veelvuldige wisseling in de kerkeraad en gemeente het vaste punt in deze kerk.
Sinds enkele jaren heeft ook hij zich teruggetrokken. U kunt hem iedere zondag in de Church of England te Nazeing vinden en hij vervult ook daar enkele functies. Alleen maar toekijken is er bij hem niet bij.
Maar jarenlang heeft hij driekwart van zijn zondag gegeven om in de kerk van Londen aanwezig te kunnen zijn. Hij woonde niet om de hoek van het kerkgebouw. Moeilijk was het ook om een kerkeraad in stand te houden, wegens de grote mobiliteit der leden. Velen vertoeven maar voor enkele jaren in Engeland. Bovendien zijn ze lid van een kerk in b.v. Purley. Bij het opgroeien der kinderen was dat dubbel lidmaatschap niet meer vol te houden, vooral als de kinderen een hollandse preek niet meer volgen konden, In Huil zijn ook altijd kerkdiensten gehouden voor de Hollandse tuinders daar. Eenmaal per maand. Kwamen daar in de eerste tijd een honderd mensen, nu zijn het er geen twintig meer.
En het zijn de ouden die komen om nog eens een Hollandse preek te horen. That's all. De kerkgang in Londen liep ook terug van gemiddeld 70 naar nauwelijks gemiddeld 20. Al heeft men van het begin aan op dat aantal niet willen kijken, vanwege al het werk er omheen, in het geheel der negatieve factoren telt het toch wel mee.
Toen de vijfde predikant, zeven jaar geleden, beroepen werd, gebeurde dat reeds met grote aarzeling. Maar we wilden het nog eens een jaar of vier proberen. Het zou kunnen veranderen?
Dat gebeurde niet. De negatieve factoren namen toe. Ds. Bats zelf bleef bijna tot het laatst een fervente voorstander van zijn post en verdediger van de kerk van Londen. Maar deputaten hebben al lang. hun vragen en zorgen. De kerkeraad van Londen heeft daar ook alle begrip voor. Op 26 september kwam de kerkeraad, met gemeenteleden en deputaten bij een om de zaak te bezien. Als ik dit schrijf is het nog niet zo ver; over de afloop kan ik u dus nog niets melden, maar u hoort er ongetwijfeld nog meer over. Rest mij nog mee te delen dat deputaten reeds twee jaar geleden voorstelden dat hun deputaat mr. J. van Andel, vaak voor zaken in Londen, tevens kerkeraadslid worden zou.
Zulks vanwege de "link". Hij heeft met de kerkeraad veel werk verzet.

Ds. C. Gilhuis te 's Gravenhage is voorzitter van het deputaatschap geestelijke verzorging buitenland

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 1 oktober 1977

Kerkinformatie | 28 Pagina's

Londen in de problemen?

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 1 oktober 1977

Kerkinformatie | 28 Pagina's

PDF Bekijken