Bekijk het origineel

Een gemeente zonder gehandicapte bestaat ook in Nederland niet

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Een gemeente zonder gehandicapte bestaat ook in Nederland niet

7 minuten leestijd

"Als we ons in de volle eenheid van alle mensen tot de gemeenschap van onze Heer rekenen, stellen we daarmee duidelijk vast dat niemand daarvan uitgesloten mag zijn, hoe zwaar de handicap ook is. Geen lichamelijke, geestelijke of zintuiglijke belemmering, ongeacht welke aard en gradatie, mag als voorwendsel gehanteerd worden om die mensen uit te sluiten. Een gemeente zonder gehandicapte bestaat niet. Daar waar gehandicapten ontbreken is een gemeente gehandicapt."

Conferentie in DDR
Zo luidde de conclusie van een vijftal dagen durende bezinning op het thema "Leven en getuigen van gehandicapten in de christelijke gemeente" tijdens een congres dat plaats vond in Bad Saarow in Oost-Duitsland. De organisatie was verzorgd door de Wereldraad van Kerken in samenwerking met de "Innere Mission und Hilfswerk in der D.D.R.". De conferentie telde 36 deelnemers uit 15 verschillende landen (o.a. Polen, Hongarije, Frankrijk, Zwitseriand, Joegoslavië, Amerika, D.D.R., Italië, Engeland, Zweden).
De Nederiandse delegatie bestond uit mevrouw P. E. van den Berg en de heer J. van Luit van het Algemeen Diakonaal Bureau, de heer P. A. I. Hart van de Generale Diakonale Raad en de heer N. Geleijnse, direkteur van de Hoge Burch.
De conferentie werd in de D.D.R. gehouden omdat daar een belangrijk stuk diakonaal werk met gehandicapten gebeurt, waardoor de kerk een niet weg te denken rol op zich heeft genomen. Toch is het erg moeilijk om het werk uit te voeren, want het ontbreekt aan geld, vergunningen en materialen. Des te meer was de Nederiandse delegatie diep onder de indruk van de inzet, het geloof en de hoop waarmee dit diakonale werk tot stand komt. Men wordt beschaamd als men ziet dat er in ons eigen land nauwelijks belemmeringen bestaan ten aanzien van de zofg voor gehandicapten.
De Nederiandse delegatie gaf tegen deze achtergronden slechts bescheiden informatie over het werk ten behoeve van gehandicapten in Nederiand. Bij de inventarisatie uit de verschillende landen kwam naar voren dat de meeste landen veel voor maar weinig met gehandicapten doen.

Etikettering
Wè spreken — ook binnen kerkelijke verbanden — graag van bepaalde groepen die soms de aandacht van ons allemaal vragen.
Dat geldt ook ten aanzien van "de gehandicapten", zonder ons te realiseren dat er geen standaarduitvoering van "de gehandicapte" bestaat. De "gehandicapte" is een mens, die in zijn functioneren bepaalde beperkingen ervaart, door welke oorzaak ook. Veelal plakken wij de persoon in kwestie al snel een etiket op door hem een waarde-oordeel te geven. Het woord "minder-valide" is hiervan nog een duidelijk bewijs. Het is maar een naam die aan jou als gehandicapte gegeven wordt, maar het is niet leuk op deze manier bestempeld te worden, het kan zelfs heel veel pijn doen.
Ook realiseren we ons in het algemeen onvoldoende dat geestelijk en lichamelijk gehandicapten niet altijd "over één kam" geschoren kunnen worden. Beiden hebben veelal een bepaalde mate van hulp en verzorging nodig, maar het verschil in benadering moet soms groot zijn. Immers, iemand die zijn benen niet gebruiken kan, is best in staat om te denken.
Voor de vertolking van de boodschap van onze Heer verdient het zeker aanbeveling om apart catechetisch onderricht te geven. In Nederiand worden er speciale keri<diensten voor doven of geestelijk gehandicapten gehouden. De vraag is: doen wij dat om practische redenen, min of meer uit gemakzucht of omdat de andere kerkgangers zich stoten aan of geen raad weten met iemand die niet helemaal gezond is. Het is een bekend gegeven dat we op de televisie-reclame alleen maar aantrekkelijke personen zien, mensen, die wat je noemt, recht van lijf en leden zijn.
Daardoor ontstaat er een verkeerd beeld van de mens. En, heeft God dan de gehandicapte mens geschapen opdat de anderen zien welk voorrecht zij genieten om wel gezond te zijn?
Dat was een van de vragen die aan de orde kwam op het congres. Juist ten aanzien van de mentaliteitsverbetering zou de kerk een belangrijke rol kunnen vervullen.

Medelijden is niet mee-lijden
We hebben de neiging om bij het zien van iemand met een handicap gauw te zeggen: "Wat zielig hè?", "Jij bent ongelukkig", of iets in die geest. En daar laten we het dan bij. De gehandicapte — en ook ouders van een gehandicapt kind — hebben niet veel aan dit medelijden. Nee, erger nog, ze voelen zich gekwetst. Want deze vorm van medelijden is niet mee-lijden. Het schept zelfs afstand en de niet-gehandicapte persoon is het contact met de gehandicapte persoon dan ook weer snel vergeten. Wel bevestigt het het patroon van paternalistische hulp en de gehandicapte voelt zich weer de mindere, de afhankelijke.
Daartegen verzet hij zich. Terecht, want in de christelijke gemeenschap dienen alle mensen op dezelfde wijze gerespecteerd te worden, ongeacht of men een handicap heeft of niet.
Daarom is de christelijke gemeenschap de plaats waar goedkoop medelijden omgezet moet worden in een houding van "wees blij met de blijden en bedroefd met de bedroefden" (Rom. 12:15).
Het feit dat gehandicapten min of meer afhankelijk zijn van anderen, betekent evenmin dat ervan uitgegaan mag worden dat zij aftijd "de ontvangers" zijn en nooit "de gevers".
Heeft u op deze manier wel eens met een blinde of een anderszins gehandicapte man of vrouw in uw gemeente gesproken?

Straf van God of de hemel verdienen?
Natuuriijk kwam tijdens het congres de vraag ter tafel: Is het hebben van een handicap of een gehandicapt kind een straf van God?
Hoeveel gemeenteleden zijn er in uw eigen kerk die zich dat afvragen of bijna heel zeker weten dat dit het geval is?
God geeft ons ook de wetenschap, de ontwikkeling van de techniek, waardoor je je bijvoorbeeld kunt verplaatsen in een elektrische rolstoel of in een aangepaste auto. Een andere vraag in dit verband is ook; Krijg je kruis naar kracht of kracht naar kruis? Ouders hebben er veel verdriet van als ze een kind krijgen dat niet helemaal gezond is, ze raken vaak geïsoleerd, ook binnen de kerkelijke gemeenschap. Ze moeten vechten voor zoveel dingen die voor ouders van gezonde kinderen zo gewoon en vanzelfsprekend zijn. Datzelfde geldt ook vaak ten aanzien van de volwassen gehandicapte mensen.
Wat mij persoonlijk erg trof, was de eeriijk gemeende uitspraak van iemand op het congres, die zelf nauw betrokken is bij een instituut voor geestelijk gehandicapten; het is toch mooi dat we ons voor deze mensen kunnen inzetten, er moet geholpen worden en daarmee kunnen we de hemel verdienen.
Op mijn beurt denk ik dan; stel je voor dat ze er niet waren, wat dan...?

Ontoegankelijke kerk
Tijdens het congres kwam ook aan het licht dat het voorkomt dat personen met een geestelijke handicap niet toegelaten worden tot het Avondmaal. Wanneer zij gedoopt zijn, mogen zij echter niet buiten de gemeenschap gesloten worden, aldus het congres.
Daarnaast leert de ervaring dat veel kerkgebouwen in praktische zin ontoegankelijk zijn, in het bijzonder voor rolstoelgebruikers. In een gunstige situatie mag je via een achterdeur (dus weer anders dan de overige kerkgangers) naar binnen. Hierdoor mis je een stuk sociaal contact, de gemeenschap. Ook kun je lang niet overal samen met de andere gemeenteleden met een rolstoel naar de tafel voor het Avondmaal. Je kunt dan wel een aparte bediening krijgen, maar toch...
Het toegankelijk maken van de kerkgebouwen is een voorwaarde om deel te hebben aan de gemeenschap van onze Heer. Weet u hoeveel treden uw kerkingang heeft? Belangrijker is echter de mentaliteit, ook die van de gemeenteleden, de predikant, de ouderling, de diaken en zelfs de koster. Eén van de deelnemers op het congres vertelde dat de koster het te lastig vond de toegankelijke achterdeur bij een kerk open te doen voor een rolstoelgebruiker. Als binnen de kerk deze moeite al te veel is, wat willen we dan van de niet kerkelijken in onze samenleving verwachten?

Tenslotte
Momenteel wordt gewerkt aan de vertaling van de conclusies van het congres, die gebruikt kunnen worden bij de discussie over dit onderwerp. Het Algemeen Diakonaal Bureau stelt deze graag beschikbaar.
Mocht u nadere inlichtingen willen hebben, dan kunt u hiervoor terecht bij de heer J. van Luit van het Algemeen Diakonaal Bureau en ondergetekende.


Mevr P. E. van den Berg is secretaresse bij de afdeling publiciteit van het Algemeen Diakonaal Bureau in Leusden.


Fotobijschrift
Gedachtenwisseling tijdens de conferentie

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 1 augustus 1978

Kerkinformatie | 24 Pagina's

Een gemeente zonder gehandicapte bestaat ook in Nederland niet

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 1 augustus 1978

Kerkinformatie | 24 Pagina's

PDF Bekijken