Bekijk het origineel

Eindelijk bevestiging uit Zuid-Afrika

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Eindelijk bevestiging uit Zuid-Afrika

8 minuten leestijd

Juist hadden we de Engelse tekst van het besluit van de Moderatuur van de Nederduitse Gereformeerde Kerk in Suid-Afrika inzake het verbreken van de banden met onze kerken uit het aprilnummer van 'DRC Africa News'(dat we op 7 juli ontvingen) vertaald, toen we op 10 juli een schrijven van de moderatuur zelf ontvingen met de authentieke tekst van de verklaring in het Afrikaans. Het is die tekst die we hieronder afdrukken:
In terme van die volmag deur die Breë Moderatuur in hierdie saak aan hom verieen, lewer die Moderatuur van die Algemene Sinode van die Nederduitse Gereformeerde Kerk soos volg kommentaar oor die besluit van die Gereformeerde Kerken Nederiand insake steun aan die specialefonds van die "PCR" van die Wereldraad van Kerke;
Ons is diep teleurgesteld en ook geskok deur hierdie besluit. Hoe 'n kerk wat voorgee dat hy nie geweld goedkeur nie, nogtans 'n fonds ter ondersteuning van terrorisme aktief kan steun, is vir ons onbegryplik. Die verskoning dat die bydraes wat deur die kerk ge-inisieer word slegs vir humanitére doeleindes deur die sogenaamde vryheidsbewegings aangewend moet word, is so klaarblyklik naief dat dit nie ernstig opgeneem kan word nie. Hierdie saak is in amptelike samesprekinge met afgevaardigdes van die Gereformeerde Kerken Nederiand tot vervelens toe beklemtoon.
Daarby meen ons dat die Sinode van die Gereformeerde Kerken Nederiand gedurende die afgelope jare maar baie traag en selfs halfhartig was om die nodige standpunt in te neem met die oog op die leerstellige dwalinge in die boesem van die kerk. Hierdie dwalinge was vir ons steeds 'n oorsaak van groot onsteltenis.
In die lig van hierdie omstandighede oordeel die moderatuur dat die besluit van die Algemene Sinode van die Nederduitse Gereformeerde Kerk van 1974 nou in werking tree.
Die toepaslike gedeelte van genoemde besluit lui soos volg:
"Die Sinode besluit
1. Dat indien die Sinode van die Gereformeerde Kerken Nederiand nie binne afsienbare tyd die ernstige leerstellige dwalinge uit hulle midde d.m.v. leertug verwyder nie en
2. Indien hulle besluit insake die steun aan terrorisme op ons grense nie later as die eerste sitting van die volgende sinode herroep word nie, word die bande tussen die Nederduitse Gereformeerde Kerk en die Gereformeerde Kerken Nederiand as verbreek beskou."
Hierdie verloop van sake gaan ons diep ter harte, want die verbreking van die verbintenis met 'n kerk waarmee ons die nouste bande gehad het en waaruit ons kerk, teologies gesproke, die afgelope eeu gevoed is, is vir ons inderdaad 'n saak van groot hartseer.
Hierdie verwikkelinge het, ons insiens, onvermydelik geword as gevolg van die koers wat die kerkleiding in die Gereformeerde Kerken Nederiand gedurende die afgelope jare ingeslaan het Ons weet dat hierdie koers nie slegs deur ons nie, maar ook deur baie lidmate van genoemde kerk betreur en afgekeur word.
Al heeft het dan drie maanden geduurd alvorens wij als meest betrokkene de verklaring van de moderatuur zelf ontvingen, de N.G. Kerk heeft dan nu gereageerd op ons schrijven van 14 april j.l. In de drukte om de stukken voor hun Algemene Synode gereed te krijgen 'het daar blijkbaar een ernstig verzuim plaatsgevind, waarover ons ons verskoning wil aanbied' schrijft men. Dat men reeds een besluit nam, alvorens over de officiële stukken te beschikken (door ons op 14 april j.l. verzonden), vindt de moderatuur niet zo erg, want hoewel men bij het nemen van het besluit "nog geen amptelike schrijve van u ontvang het nie, was die inhoud van die besluit soos dit tot ons oorgekom het so duidelik, dat dit ons geen andere keuse gelaat het as om aan te kondig dat ons Sinode se besluit van 1974 nou in werking tree nie", aldus de moderatuur.
Niet ieder in Zuid-Afrika denkt er echter zo over Tot nog toe heeft nog geen ander lid van de gereformeerde kerkenfamilie in Zuid- Afrika zich achter het moderatuurbesluit gestelden volgens 'DRC-News', het blad over internationale en oecumenische contacten van de N.G. Kerk, "is het hoogst onwaarschijnlijk dat dit gebeuren zal". Dat betekent echter niet dat die andere kerken zonder meer instemmen met het PCR-besluit van onze synode.
Ook binnen de N.G. Kerk zélf gaan stemmen op van theologen, die weliswaar het besluit van Lunteren onjuist en de argumentatie uittermate naïef vinden, maar die tegelijk menen daf 'de breuk vermeden had moeten worden', dat 'het besluit van de GKN geen voldoende reden is voor zo 'n breuk' of 'dat, al had de moderatuur dan carte blanche, men de zaak rustig en nauwkeurig had moeten bezien alvorens zo'n overijlde beslissing te nemen".
Afgaande op de persstemmen in "NEWS" kan het verbreken van de band met de GKN door de NGK ook nadelige gevolgen hebben voor de zgn. "Umbrella Synod" (een synode van alle Nederd. Geref kerken in Zuid-Afrika) waarover in principe overeenstemming was bereikt. De jongere kerken vinden dat zo 'n synode door moet gaan en dat de eenheid binnen de Ned. Geref kerkenfamilie door het besluit van de NGK niet noodzakelijk behoeft te worden aangetast. Maar blanke 'NGK-leiders", waaronder ds. Beukes de synodevoorzitter en dr O'Brien Geldenhuys, zijn van mening dat het diepgaande verschil van mening over de door de NGK gedane stap de eenheid wel in gevaar kan brengen. Letterlijk zegt dr Geldenhuys: "Wij zullen er ons van bewust dienen te zijn dat we een heel duidelijke keus moeten maken: willen wij intern een gesloten front vormen óf stellen wij de banden met buitenlandse kerken op hoger prijs dan onze banden met elkaar". Als de ene kerk banden verbreekt en de ander ze aanhoudt, is dat een beletsel voor de "umbrella synod" meent hij "want op zo'n synode moet er eenstemmigheid zijn over de buitenlandse betrekkingen".
Nogal opvallend is hoe men tracht het verbreken van de banden met Nederland als niet al te ernstig voor te stellen. "We worden overstroomd met verzoeken van kerken en groepen van kerken die ons willen bezoeken en met ons willen praten, zegt dr Geldenhuys. We zijn aangesloten bij de WARC (wereldbond van gereformeerde kerken) waar 145 andere kerken bijzijn aangesloten, we zijn lid van de GOS. We zijn dus allerminst geïsoleerd maar hebben nog steeds belangrijke banden met buitenlandse kerken ". Niet ieder raakt daarvan onder de indruk.
Want, zegt dr. Willem Landman, bekend theoloog uit Kaapstad: "Het argument dat het verbreken van banden in de praktijk niet zoveel betekent had dan des te meer reden moeten zijn om op de Generale Synode te wachten".


Waarom?
Op nog een punt dient gewezen. Vrijwel algemeen wordt aanbeveling tot steun aan het PCR geen voldoende reden geacht om de banden met Nederland te verbreken. Het gaat hier niet om een geloofskwestie, maar om een sociale en politieke zaak, zegt dr Ben Marais, emeritus theoloog in Pretoria.
"De NGK moet accepteren dat anderen de zaak vanuit een andere gezichtshoek bekijken". Naar verluidt worden er nu stemmen gehoord als zou het verbreken van de banden niet geschied zijn vanwege steun aan het PCR-fonds, maar vanwege de afwijkingen in de leer die in de GKN nog steeds getolereerd worden, afwijkingen bijv. t.a.v. de autoriteit en de inspiratie van de Schrift en van de verzoening met Christus.
Dat lijkt te kloppen met wat de NGK op 14 februari 1977 schreef nl. dat "net deur die PCR nie, maar veral ook deur die dwalinge binnen u kerk" de onderlinge verhoudingen geschaad zouden worden. Het PCR-fonds was toen blijkbaar niet zo belangrijk.
Maar het is moeilijk in overeenstemming te brengen met het gesprek dat in september vorig jaar in Lunteren gevoerd werd en waar gesproken werd van een groeiend begrip voor de situatie in de GKN.
Het valt ook niet te rijmen met het gesprek dat onze delegatie in januari van dit jaar in Zuid-Afrika voerde met de Moderatuur De leergeschillen kwamen daar maar even ter sprake en van grote ongerustheid viel niets te bespeuren. Van de uitspraak dat "die lug in bale opsichte gesuiwer is" werden de leerafwijkingen niet uitgezonderd. Maar volslagen onbegrijpelijk zou het besluit van de Moderatuur worden als inderdaad afwijkingen in de leer reden zouden zijn geweest tot het verbreken van de band. Dan zou men niet hebben mogen spreken over teleurstelling en geschokt zijn door het PCR-besluit; dan had men ons niet kunnen schrijven dat de inhoud daarvan zo duidelijk was dat 'dit ons geen andere keuse gelaat het'. Dan had men de werkelijke reden moeten noemen. Niemand heeft er iets anders uit gelezen dan dat de samenwerking werd opgezegd vanwege de steun aan het PCR. Alle commentaren gaan daarvan uit... en terecht.
Het besluit van de Moderatuur heeft beroering en onzekerheid teweeggebracht in de gereformeerde kerkenfamilie. Die zal nog wel voortduren tot de Algemene Sinode, die op 10 oktober in Bloemfontein bijeen komt, een uitspraak heeft gedaan over de verklaring van de Moderatuur Die uitspraak zal aan ons worden doorgestuurd, belooft men in de brief van 5 juli.
Afwachten dus. Ook voor de Zuidafrikaanse kerken. Afwachten ook of de Synode, indien zij met het besluit van de moderatuur akkoord gaat, naar een andere vorm van samenwerking met ons zal zoeken.


M. H. L. Weststrate, scriba van de generale synode

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 1 augustus 1978

Kerkinformatie | 24 Pagina's

Eindelijk bevestiging uit Zuid-Afrika

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 1 augustus 1978

Kerkinformatie | 24 Pagina's

PDF Bekijken