Bekijk het origineel

Altijd bereid tot zinvol gesprek

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Altijd bereid tot zinvol gesprek

10 jaar Sekretariaat ontwikkelingssamenwerking

5 minuten leestijd

In 1968 besloot de synode om iemand te benoemen die de voorlichting over ontwikkelingssamenwerking tot taak kreeg. Begin 1969 begon drs. C. H. Koetsier met dit werk.
Kort daama verscheen de in opdracht van de synode geschreven brochure 'Gerechtigheid en Barmhartigheid. Onze verantwoordelijkheid tegenover de ontwikkelingslanden'. De goede ontvangst en de grote belangstelling voor deze brochure bezorgden de nieuwe functionaris een goede entree in de kerken.
Het was ook de tijd dat ontwikkelingssamenwerking 'in' was. Binnen de kerk omdat het bij de vergadering van de wereldraad in Uppsala het meest opzienbarende thema was geweest. Daarnaast was er een algemeen optimisme. Door overheveling van kapitaal en kennis zou de kloof tussen arm en rijk overbrugd kunnen worden. Politieke partijen bleken niet ongevoelig voorde morele druk om hier iets aan te doen. En het Nederiandse bedrijfsleven zag nieuwe kansen.
Er was het gelukkige gevoel dat we er zelf iets aan konden doen. Met eenvoudige en duidelijke acties, zoals de rietsuikeractie kon je grote groepen bereiken en mee krijgen.
Het voeden — en vaak koesteren — van de morele gevoelens werd gelukkig ook nog geholpen door een nadruk op welbegrepen eigen belang. Als je niet inclusief dacht, vanuit het besef dat het eigen belang onlosmakelijk verbonden was met het belang van de verre naaste, benadeelde je uiteindelijk jezelf.
Want als wij niet zouden geven, zouden de armen komen om te nemen.
Dit model bleek al spoedig te simpel en te idealistisch. Het was niet afgestemd op de harde economische en politieke machtsstructuren.

Verbreding en verdieping
Vanaf het begin van de jaren zeventig veranderden de theoretische en practische inzichten van groepen die zich bezig hielden met ontwikkelingssamenwerking aanzienlijk. Het bleek dat, ondanks de hulp, de kloof tussen arme en rijke landen niet kleiner, maar groter werd. Een goede ontleding of analyse van de economische en politieke systemen die hiervan de oorzaak zijn, werd onontkoombaar.
Velen ontdekten zo hoe de mechanismen waardoor armen en onderdrukten zich niet aan hun randpositie in de samenleving konden ontworstelen, ook in de Nederlandse samenleving werkzaam waren. De eigen levenswijze werd steeds kritischer bekeken.
Ontwikkelingssamenwerking begint thuis!
Ook in het werk van het secretariaat en van de Kommissie Ontwikkelingssamenwerking (KOS) kwamen deze nieuwe inzichten en benadering tot uitdrukking; bijvoorbeeld in de thema's van de landelijke werkdagen en in het meewerken met de actie voor een nieuwe levensstijl.
De synode heeft met haar uitspraken alle ruimte gelaten voor deze ontwikkeling. Zo verklaarde de synode van Dordrecht in 1972 dat zij onder 'ontwikkeling' verstond: 'het stuwen van de vernieuwing van de samenleving naar de gerechtigheid, volgens de normen vari het Koninkrijk van God'. Deze formulering die de kern van het vraagstuk raakt, maakt duidelijk dat aandacht voor de ontwikkelingssamenwerking niet iets tijdelijks of modieus is, en niet beperi^t is tot een aspect van de internationale samenleving. Het gaat om meer en het gaat dieper.
In de laatste brochure van de KOS 'Over Onderontwikkeling' is de nieuwere visie op ontwikkeling en de nadruk op het belang van een analyse van de krachten die de samenleving beheersen, duidelijk te vinden. Zo wordt er gezegd dat het de taak van de kerken is de heersende kapitalistische ideologie radicaal te ontmaskeren.
Hoe belangrijk een goede analyse is, bleek toen op verzoek van de KOS een onderzoek verricht werd naar de effecten van Nederlandse hulp aan en investeringen in Colombia (het COLEVAL-rapport). Het is de bedoeling dat de resultaten van dit onderzoek de komende tijd besproken zullen worden met het ministerie van buitenlandse zaken en met het bedrijfsleven.

Het werk
Door de stimulerende initiatieven van de vorige secretaris is er nu voor het secretariaat een veelheid van taken. Met twee fulltime en twee parttime medewerkers wordt daar nu aan gewerkt.
Mevrouw Drexhage houdt zich vooral bezig met het stimuleren en begeleiden van plaatselijke en regionale activiteit. Daariaij neemt de organisatie van de landelijke werkdagen en contactdagen — waarvoor de belangstelling nog altijd toeneemt — steeds meer tijd in beslag.
Er is een netwerk van contacten en vertegenwoordigingen ontstaan, waarin de secretaris moet meedraaien. Soms wordt er ook door niet kerkelijke groepen, zoals landen- en solidariteitscomité's die zich inzetten voor de bevrijding van de armsten in de wereld, een beroep op ons gedaan. Er wordt gelukkig nog wat verwacht van de kerk I
Ook het contact met zending en werelddiakonaat is van groot belang. Als staflid van het deputaatschap werelddiakonaat mag de secretaris vanuit de aandacht voor rechtvaardige structuren van de samenleving een kritische inbreng hebben bij de beleidsbepaling.
Soms dreigt de aandacht voor ontwikkelingssamenwerking geheel op te gaan in het werken voor veranderingen in de eigen samenleving. Dan kunnen zending en werelddiakonaat vanuit hun contacten met de derde wereld er aan herinneren dat aan de concrete nood van de armsten niet voorbij gegaan mag worden.

. . . en de gemeente.
De synode van Dordrecht verklaarde dat het van levensbelang is dat de gemeente met de taak van de ontwikkelingssamenwerking in aanraking komt. Het omgekeerde is ook waar: het is voor het secretariaat van levensbelang dat het in contact blijft met de gemeente. Vooral nu de vragen rond ontwikkelingssamenwerking niet eenvoudiger geworden zijn, maar vaak harder en onaangenamer op ons afkomen.
Kerkelijke vergaderingen en andere groepen die kennis nemen van de brochure 'Over Onderontwikkeling' zullen daarin genoeg stof vinden voor een zinvol gesprek. Als secretaris laat ik mij daar ook graag bij uitnodigen.


Drs. Schravesande, opvolger van dr C. H. Koetsier is secretaris ontwikkelingssamenwerking van onze kerken.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zondag 1 oktober 1978

Kerkinformatie | 32 Pagina's

Altijd bereid tot zinvol gesprek

Bekijk de hele uitgave van zondag 1 oktober 1978

Kerkinformatie | 32 Pagina's

PDF Bekijken