Bekijk het origineel

'We zijn rijk met u geweest'

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

'We zijn rijk met u geweest'

Bij het overlijden van G. M. A. Laernoes

5 minuten leestijd

De oude dominee Kruyswijk, P. N. dus, kan de dingen altijd eigen-aardig zeggen, zodat je ze niet licht vergeet En nu ik ga schrijven over de heer G. M. A. Laernoes, die op 83-jarige leeftijd is overieden, schieten me de woorden te binnen die dominee Kruyswijk senior in 1965 sprak bij het afscheid van de toen zeventig-jarige heer Laernoes als directeur van het algemeen kerkelijk bureau; 'We zijn rijk met u geweest'.
Het is, dunkt me, niet overdreven, deze zin te citeren bij het verscheiden van de heer Laernoes. Welbeschouwd was het een gok... een beetje tenminste... toen in 1946 besloten werd een algemeen keri^elijk bureau in te stellen en de heer Laernoes met de leiding ervan te belasten. Zeker, de broeders (zusters kwamen er destijds nog niet aan te pas) kenden de heer Laernoes als een man die stevig meeliep in het kerkelijk leven en het was natuuriijk ook aantrekkelijk, dat hij in diverse deputaatschappen getoond had het geld niet over de balk te gooien, maar je zette alles toch wel op één kaart. Immers, wil zo'n bureau iets voorstellen, dan hangt het welslagen af van degene die de zaak opzet en draaiende moet houden. Welnu, het algemeen kerkelijk bureau is een vertrouwd begrip geworden. De heer Laernoes zelf eveneens, dank zij zijn niet weg te vlakken persoonlijkheid.
De persoonlijke aanpak van de heer Laernoes heeft meegebracht dat het algemeen kerkelijk bureau nimmer een bureaucratisch apparaat is geworden, maar het karakter ontving van een dienstverienend instituut. Ik genoot er altijd van als ik meemaakte, hoe hij een jeugdig predikant, die de verfijningen van het kerkelijk bedrijf nog niet kende, vaderiijk bejegende; of hoe hij een verschrikte scriba, die opeens een dominee voor de komende zondag moest zoeken, gerust stelde. Ik nam ook met enige bewondering waar, hoe de heer Laernoes zich volstrekt onafhankelijk opstelde tegenover gerenommeerde kerkeheren, hen èn zichzelf in waarde latend. Dat het synodebureau, zoals het algemeen kerkelijk bureau tegenwoordig heet, nog steeds zo'n goede plaats in de kerken bezit, is goeddeels te danken aan de doeltreffende manier waarop de heer Laernoes het zijn plaats gegeven heeft.
Het meest opmerkelijke van de heer Laernoes heb ik gevonden dat hij voluit directeur was, hoewel hij zich niet als zodanig gedroeg en er ook niet zo uitzag. Toch kon en wilde niemand om hem heen. Hoe kwam dat? Ik denk dat dominee Kunst, die op het al genoemde afscheid in 1965 het woord voerde als synodevoorzitter, het antwoord op deze vraag geleverd heeft toen hij opmerkte dat de heer Laernoes het klaarspeelde overal zijn wat omvangrijke neus in te steken, zonder ooit bemoeizuchtig te zijn. Ik zei al dat de heer Laernoes zijn waarde kende; hij kende ook zijn plaats en in deze gelukkige combinatie ligt het geheim van zijn... wat ik nu maar noem... succes. Hij heeft altijd zorgvuldig de mogelijkheden èn de grenzen van zijn funktie in het oog gehouden. Daarom liepen hij en 'zijn' bureau geen builen op.
Ik zou ook nog iets willen zeggen over zijn houding tegenover de mensen aan de synodale perstafel. De heer Laernoes was niet aardig in de doordeweekse zin van het woord, maar hij was hulpvaardig en je kon op hem aan. Als hij je wat langer kende, schonk hij je graag zijn vertrouwen en werd hij vertrouwelijk. Bij dit laatste geldt dat hij, hoewel soms op 't eerste horen wat los in de mond, nooit over de schreef ging en hoe kleurrijk zijn anecdotes ook konden zijn, ze bleven steeds discreet. Zijn hart sprak vooral, zo heb ik het althans ervaren, als het ging over zijn contacten met Hongaarse vluchtelingen.
'We zijn rijk met u geweest', zei dominee Kruyswijk, en ik hoop duidelijk gemaakt te hebben, dat dit geen gelegenheidsfrase was. Ik zou tot slot nog iets uit de levensloop van de heer Laernoes naar voren willen brengen, Hij begon zijn carrière bij het onderwijs, als onderwijzer aan een christelijke lagere school in zijn geboortestad Vlissingen. Dat was in 1914. Tien jaar nadien vertrok hij naar het voormalige Nederiands-Oost Indië; in Semarang werd hij hoofd van de eerste Hollands- Javaanse school. In zijn Indische periode, waarvan ook zijn vriendschap met de vlootpredikant J. H. Sillevis Smitt dateerde, bewoog hij zich tevens op kerkelijk terrein. Huiselijke omstandigheden leidden ertoe, dat hij in 1936 terugkeerde naar ons land. Hij ging in Amersfoort voor de klas staan.
In de bezettingsjaren deed de heer Laernoes mee aan het verzet en dit leverde hem een halfjaar gevangenschap op. Na de bevrijding trad hij in Utrecht op als directeur van de gevangenis en als waarnemend hoofd van de toenmalige politieke recherche. De zorgvuldige manier waarop hij daarnaast tijd en aandacht schonk aan organisatorisch kerkelijk leven, voerde hem naar de directeurszetel van het in 1946 opgerichte algemeen keri<elijk bureau. Deze functie betekende vooral niet dat de heer Laernoes zijn lidmaatschap van diverse deputaatschappen neeriegde, en op menige synode heeft hij voor de emigratie- deputaten en voor het deputaatschap dat zich bezighield met de Hongaarse studenten en vluchtelingen, het woord gevoerd. Hij was jarenlang secretaris-penningmeester van de stichting 'Landelijke Samenwerking' (emeritaatsgelden) en voorts een der oprichters van de Stichting Steun Kerkbouw. In 1954 werd hij ridder in de orde van Oranje Nassau en later bij zijn afscheid, officier.


De heer Klei is kerkredacteur van het dagblad Trouw.


Fotobijschrift
Bij de opening van het Dienstencentrum behoorde de heer Laernoes tot de eregasten. Hier is hij in gesprek met synode-praeses ds. C. Mak.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van woensdag 1 november 1978

Kerkinformatie | 24 Pagina's

'We zijn rijk met u geweest'

Bekijk de hele uitgave van woensdag 1 november 1978

Kerkinformatie | 24 Pagina's

PDF Bekijken