Bekijk het origineel

De Russen En De Wereldraad Van Kerken

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

De Russen En De Wereldraad Van Kerken

4 minuten leestijd

De Wereldraad van Kerken is een organisatie, waartoe niet-rooms-katholieke kerken uit aller heren landen behoren. Ook kerken uit communistische landen. In 1961 is de Russische Orthodoxe Kerk (ROK) toegetreden tot de Wereldraad en dat heeft allerlei gevolgen gehad.

Ten eerste hebben Orthodoxe kerken, in tegenstelling tot de Wereldraad als geheel, weinig interesse in sociale vraagstukken.

Ten tweede is samenwerking met de staat altijd een vanzelfsprekendheid geweest voor Orthodoxe kerken, die èn volkskerken èn staatskerken waren.

Vooral dat laatste is een heel kritiek punt in het geval van de ROK. Want deze kerk die volgens de letter van de grondwet gescheiden is van de staat, is in werkelijkheid een staatskerk, die geen buitenlandse relaties kan aangaan zonder toestemming van de Sowjetregering en als ze toestemming heeft, in die relaties de inzichten van de Sowjetregering moet vertegenwoordigen.

Voor dr. J. A. Hebly te Utrecht, adjunct-directeur van het Interuniversitair Instituut voor Missiologie en Oecumenica, was dit alles aanleiding om de geschiedenis van de contacten tussen de ROK en de Wereldraad diepgaand te bestuderen. De resultaten van zijn onderzoek heeft hij neergelegd in een boekje „The Russians and The World Council of Churches„.

De schrijver begint met het eerste oecumenische contact dat de ROK na de hevige vervolgingen van de dertiger jaren had: een bezoek van de Anglicaanse aartsbisschop van York in 1943. De indrukken van de aartsbisschop en zijn gezelschap komen vrijwel geheel overeen met die van een delegatie van de Australische Anglicaanse kerk in 1976: beide groepen bezoekers waren verbaasd over het grootse welkom, waartoe de regering de ROK in staat stelde en waaraan zij zelf deelnam met erewachten van Rode Gardisten, recepties en dergelijke. De tegenstelling tussen de pomp en praal waarmee de kerkleiding buitenlandse bezoekers mag omgeven en de machteloosheid van deze zelfde kerkleiding tegenover de staats-politiek van verstikking van het kerkelijk leven maakt duidelijk, door welke overwegingen de staat zich laat leiden: de kerk moet aan bezoekers de indruk geven, dat er godsdienstvrijheid is en haar situatie moet in een gunstig licht gesteld worden. Verder geloven de Sowjetleiders dat de kerk ook in de propaganda in het buitenland een belangrijke functie kan hebben. Desondanks heeft het tot 1961 geduurd vóór de Sowjetregering groen licht gaf voor de toetreding van de ROK tot de Wereldraad.

Wat zijn haar mogelijkheden?

In 1948 wees een congres van bijna alle Oosters-Orthodoxe kerken dat in Moskou werd gehouden, ieder contact met de oecumenische beweging van de hand. Hebly laat zien dat deze afwijzing zorgvuldig was voorbereid door de ROK en dat deze hiervoor confessionele argumenten naar voren bracht, die naar de toen geldende Orthodoxe opvattingen zeer zwaar wogen. Tegelijk echter werd zo dit ook door het Kremlin gewenste resultaat als een op zuiver geestelijke gronden door de kerken in vrijheid genomen besluit gepresenteerd. In de loop van de vijftiger jaren echter werden de oecumenische contacten van de ROK veelvuldiger.

In deze ontwikkeling weerspiegelt zich niet alleen de politiek van het Kremlin, maar ook de langzaam veranderende houding van de ROK tegenover de oecumene en de Wereldraad.

Vanaf 1958 komt een nieuwe, zij het ditmaal onbloedige, kerkvervolging op gang. Toch vroeg de ROK juist in 1961, een jaar waarin de „administratieve„ kerkvervolging een hoogtepunt bereikte, onverwacht snel het lidmaatschap van de Wereldraad van Kerken aan.

Met toestemming èn op wens van de regering, dat staat vast. Wat waren de overwegingen van de regering? Welke redenen had de kerk, om nu lid te willen worden? Wat zijn de consequenties voor de Wereldraad van het lidmaatschap van de Russische kerk? Waar spreekt deze kerk zelf en waar geeft zij de inzichten van haar regering weer? Wat is haar positie in de Sowjetunie, wat zijn haar mogelijkheden? Hoe probeert zij te overleven? Waarom protesteert de Wereldraad niet openlijk tegen de onderdrukking van de kerken in de Sowjetunie? Op al deze uiterst actuele vragen tracht de schrijver in de laatste twee hoofdstukken een antwoord te geven.

Het boekje is in een rustig-objectiverende stijl geschreven, maar laat zich toch lezen als een interessante historische roman. Vele belangrijke documenten uit het archief van de Wereldraad zijn in de tekst opgenomen, zodat men zelf mee kan denken over de verklaring van de feiten en nergens het gevoel krijgt, in pro- of anticommunistische richting gemanipuleerd te worden.

Dr. J. A. Hebly: The Russians and the World Council of Churches.

Uitgave: Christian Journals Ltd., Belfast-Ottowa, 1978.

Prijs: ƒ 10,—. Verkrijgbaar bij uitgeverij Kok in Kampen en bij de boekhandel.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van donderdag 1 februari 1979

Het Diakonaat | 36 Pagina's

De Russen En De Wereldraad Van Kerken

Bekijk de hele uitgave van donderdag 1 februari 1979

Het Diakonaat | 36 Pagina's

PDF Bekijken