Bekijk het origineel

Een goede vakantie en . . . fijne diensten

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Een goede vakantie en . . . fijne diensten

15 minuten leestijd

Ook dit jaar bieden wij u — in samenwerking met Centraal Weekblad — een lijst aan van kerkdiensten in het buitenland. Evenals vorig jaar noemen wij vooral Nederlandstalige diensten van protestantse (dat is meestal: calvinistische) signatuur. Waar deze echter dun gezaaid zijn noemen w e ook de ons bekende diensten in het Duits of Engels, voor zover deze door de meeste Nederlanders beheerste talen niet de landstaal zijn (want dan is het einde zoek). Die laatste gegevens hebben we ditmaal in w a t beperkter mate opgenomen, omdat ze dikwijls oncontroleerbaar — en daardoor soms al lang achterhaald — zijn. Maar dikwijls laten deze diensten zich wel opsporen bij de toeristenbureaus ter plaatse. De meeste van onderstaande gegevens zijn nagetrokken, maar w e kunnen toch niet voor 1 0 0% instaan voor de juistheid.
Tot nu toe hadden w e het over diensten voor mensen die met de taal van het te bezoeken land niet uit de voeten kunnen. Moeten wij er nog op wijzen dat, voor wie dit wel kan, de mogelijkheden van kerkgang vaak legio zijn? Kerkgangers waar ook ter wereld zijn altijd blij met het bezoek van mede-gelovigen uit een ander land (en een andere traditie). Maar — schreef ds. H. C. Endedijk onlangs in 'Ons Kerkblad' (classes Ede en Arnhem) — ook als je de taal niet verstaat kun je er heen. 'Waarom niet op zondag naar die Franse of Zwitserse protestantse kerk?
U kunt zeggen: maar ik versta er niets van. Inderdaad, dat kan. Maar w e mogen het ook wel eens van de andere kant bekijken. Door welke oorzaak ook gaat het in de regel om zwakke en kleine kerken, soms in een omgeving, waar men de protestantse kerk amper duldt of schouderophalend voorbij gaat. Kerkmensen moeten daar vechten om geestelijk het hoofd boven water te houden. W a t is het dan geweldig dat zo'n gemeenschap gedurende de zomermaanden buitenlandse gasten in het eigen gebouw ontmoet; geweldig, dat ze weten: er wordt aan ons gedacht en straks voor ons gebeden; w e staan niet alleen in onze verstrooiing. Men kan zich niet indenken welke vreugde dat ook betekent voor de predikanten daar, die er heel wat slechter aan toe zijn dan hun Nederlandse collega's.'
Op deze pagina's hebben w e dan ook een bescheiden begin gemaakt met het inkleuren van de kerkelijke kaart van Europa. Omdat u in veel landen de gegevens gemakkelijk zelf zult kunnen vinden, hebben w e ons in dit opzicht vooral geconcentreerd op Oost-Europa.
Wij wensen u een goede vakantie met fijne contacten en goede diensten toe.


DUITSLAND
Diensten in het Nederiands; aanvangsuur Duitse tijd(l) Ahlen: Neustadtkirche, Wichernstrasse, 4e zondag van de maand om 17.00 uur. Blomberg: Prot. Mil. Clubhuis, elke zondag 9.30 uur. Son/7-Sewe/; gemeentecentrum Nachfolge Christi Kirche, Bonhoefferstrasse (eindpunt bus 22), laatste zondag van de maand 10.00 uur. Borgholzhausen: Prot. Mil. Clubhuis, elke zondag 10.00 uur. Duisburg-Ruhrort: Evangelisches Gemeindezentrum. Dr. Hammacherstrasse 4, 10.00 uur. Düsseldod: 'Haus der Kirche', Bastionstrasse 4, elke 3e zondag van de maand om 10.30 uur. Frankfurt am Main: Unterkirche, behorend tot de Gnadenkirche, Comeniusstrasse 37, elke 1 e zondag van de maand 10.00 uur, behalve in aug. en jan. Hamm: zaal Kreiskircheamt, naast de Lutherkirche, Martin Lutherstrasse; Ie, 3e (evt. 5e) zondag van de maand 18.15 uur. Hohne (Bergen-Belsen): Prot. Mil. Clubhuis, elke zondag om 10.00 uur. /feiy/en.-Trinitaskirche, Filzengraben 4 (nabij Deutsche Brücke): 's zondags 10.00 uur (behalve laatste zondag v. d. maand). Mannheim: wijkgebouw achter Trinitatiskirche, blok G 4, derde blok westelijk van marktplein (ingang onder de luifel), elke zondag 10.30 uur. München: bijgebouw Paul Gerhardtkirche, ingang Valpichlerstrasse, München-Lains, 3e zondag van de maand, 10.30 uur. Munster: Jochen Klepperhaus, Hohenzollernring 51, elke 2e en 4e zondag van de maand, 10.30 uur. Schöppingen: Prot. Mil. Clubhuis, elke zondag om 11.00 uur (Nederl. tijd!). Seeded: Prot. Mil. Clubhuis, elke zondag om 10.00 uur. Stuttgart-Hedelfingen: Evang. Kirche, Amstetterstrasse (bij Neckarhaven), 2e en 4e zondag van de maand, 10.30 uur. Wanne-Eickel: Evangelisches Gemeindehaus, Hauptstrasse 245c, elke zondag 14.45 uur.

BELGIË
Veruit de grootste protestantse kerk in België (waarin ook de gereformeerde kerken in België zijn opgegaan) is de Verenigde Protestantse Kerk. In het Vlaamse deel van België zijn gemeenten van de VPK in alle grotere plaatsen. In het Waalse deel van België zijn minder gemeenten van de VPK.

LUXEMBURG
Alleen Nederlandstalige (interkerkelijke) diensten worden genoemd. Ciervaux: van 8 juli t/m 12 aug. om 11.00 uur in de Camping Officiel. Dillingen: van 30 juni t/m 19 aug. is de witte tent in gebruik voor evangelisatie- en recreatiewerk. In deze periode zijn er elke zondag kerkdiensten om 10.00 en 19.00 uur (zangdienst). Echternach: van 8 juli t/m 12 aug. om 11.00 uur in de R.-K. kerk op de heuvel, tegenover de abdij. Esch sur Sure: van 8 juli t/m 12 aug. om 9.30 uur In de R.-K. kerk in het centrum van het dorp. Larochette: 4 juni (2e Pinksterdag) in de R.-K. kerk: afscheid ds. Pletz; van 10 juni tot begin sept. om 10.00 uur in de Evang. Heimstatte of In de gymzaal v. d. school vlakbij de Heimstatte. Luxemburg-stad: de Prot. Gemeente komt 's zondags bijeen in het kerkgebouw Avenue Gaston Diderich 35 om 10.30 uur (geen diensten tussen 12 aug. en 9 sept.) óf in de kapel van het Pensionat St. Sophie, KIrchberg, achter Centre Europeen (zie aankondiging in het zaterdagnummer van 'Luxemburger Wort'). Vianden: van 8 juli t/m 12 aug. om 9.30 uur in de R.-K. St Nicolaaskerk beneden in het dorp.

FRANKRIJK
Voor wie Frans spreekt: de diensten van de Eglise Reformée. Voor wie geen Frans, maar wel Duits spreekt, wijzen wij er op dat in Noordoost-Frankrijk (Colmar, Metz, Mulhouse) ook Duitse diensten worden gehouden. Nederiandstalige diensten: Chatillon-Coligny (Loiret): Eglise Reformée, Rue du Loing, laatste zondag v. d. maand om 10.00 uur. Parijs: Eglise Lutherienne de la Trinité, 172 Boulevard Vincent Auriol (voorheen Boulevard de la Gare) Paris 13me (metrostation Place d'ltalie), om 10.45 uur. Sens (Yonne): Temple Reformée, 24 Rue Pasteur (bij het stadhuis), 2e, 4e en evt. 5e zondag van de maand 14.30 uur (andere zondagen om 10.30 uur Franse dienst). Sainte-Cathérine-de-Fierbois (Touraine): chapelle franco-hollandaise, 2e en 4e zondag van de maand om 11.00 uur. Saint Raphael (Cöte d'Azur): Temple Protestant, 291 Avenue Maréchal Lyautey op de vijf zondagen van juli om 9.00 uur. Taizé: dagelijkse diensten in deze oecumenische gemeenschap. Vallon Pont d'Arc (Ardèche): de Eglise Reformée aldaar zorgt zo nu en dan voor Nederiandse tekst van liturgie en preek.

ZWITSERLAND
Protestantse kerken zijn er vele in Zwitseriand. Daarom volstaan we met de vermelding van Nederiandstalige diensten: Aarau, 0/fen.Taufkapelle Friedenskirche te Olten, 4e zondag v. d. maand om 9.30 uur. Basel: Ref. Kirche Kleinhüningen (tram 4 vanaf station S.B.B.): l e zondag v. d. maand om 16.00 uur. Bern (Thun): Münsterkapelle, 2e zondag v. d. maand om 20.15 uur. Davos: van tijd tot tijd oecumenische (roomskath./ reformatorische) diensten, op wisselende tijden en plaatsen; men lette op aankondigingen ter plaatse. Geneve: de Nederlandse gemeente komt bijeen in de Auditoire de Calvin, Place de la Taconnerie. Interlaken: 24 juni x/m 5 aug. iedere zondag om 18.00 uur in de Schlosskirche. Lausanne: de Nederiandse gemeente komt bijeen in de Chapelle de Béthusy, Avenue Sécretan 2. Lugano: Ev. Ret Kirche van Melide (ten zuiden van Lugano), 3e zondag van de maand om 10.30 uur; mogelijk ook op de eerste zondag van de maand (beslissing daarover was ons bij het ter perse gaan van dit blad nog niet bekend). Luzern (Zug): Ref. Kirche van Walchwil, 1 e zondag van de maand om 10.00 uur. Zurich: Kleine Flunternkirche, Gloriastrasse, 4e zondag v. d. maand om 20.15 uur (tram 6 vanaf centraal station).

SPANJE
Slechts hier en daar kleine protestantse gemeenten. Voor inlichtingen over Duitse diensten: pfarrer Henning Ehlers, Paseo de la Castellana 6, Madrid- 1, tel. 255.8045. Nederiandstalige diensten: Benidorm: Hotel Cervantes, 10.00 uur, behalve in juli, aug. en begin sept Denia: kerk Spaanse Baptistengemeente, Patricio Ferrandix 67 (nabij busstation), 1 e en 3e zondag van de maand 16.45 uur. ElAtabal: huisdienst op 2e en 4e zondag v. d. maand om 10.30 uur, Calle Biliton H 2, inl. mevr. Brack, tel. 383640-243 Fuengirola: Evang. Kerk, Edificio Maria del Carmen, Paseo de Maritino (ter hoogte van bushalte Los Boliches), 10.00 uur; in de wintermaanden tevens dienst om 10.30 uur in de katholieke kerk bij de camping. Palma (Mallorca): Templo Evangelico, Calle de Murrillo 8, Palma de Mallorca, 9.45 uur (Vm zondag na Pasen). Torremolinos: Engelse Evangelische Kerk (bij de Mansion Club), 18.00 uur.

PORTUGAL
Lissabon: in enkele kerken in de hoofdstad worden wel Duitse of Engelse diensten gehouden, doch niet in de zomermaanden.

ITALIË
Op veel plaatsen in Italië worden 's zomers protestantse kerkdiensten in de Duitse taal gehouden. Men informere bij de V W of lette op lokale informatie. Nederiandse diensten: Intra: Evang. Kerk, Corso Mameli 19, 11.00 uur dienst met dikwijls Nederi. vertaling. Ispra-Varese e.o.: Evang. Keric te Cocquio Caldana (nabij Gavirate), Via Quatro Novembre 12, 1 e en 3e zondag v. d. maand 9.30 uur (andere zondagen Duitse dienst). Voor inl. ds. J. Koole, tel. (09.39)332-781213. Ook Nederiandse diensten elders; inl. bij dhr. Mattyi, Via Golfo 12, 21020 Monvallina (Varese), tel. 0332-799605. Luino: Evang. Kerk, Via XXV Aprile 93, 9.00 uur dienst met dikwijls Nederl. vertaling. Omegna: Evang. Kerk, Via Fratelli dl Dio 64, 9.00 uur dienst met dikwijls Ned. vertaling. Rome: Duitse dienst. Via Sicilia 66A (Lutherse Kerk) 10.00 uur. Engelse dienst: Via Settembre 7 om 11.00 uur.

ZWEDEN
Stockholm: op geregelde tijden diensten in een zaal van de Nederiandse ambassade, Götgatan 16a, In het centrum van Stockholm. Inlichtingen bij de ambassade.

NOORWEGEN, DENEMARKEN, OOSTENRIJK, GRIEKENLAND
Voor zover bekend in deze landen geen Nederlandse diensten. In de hoofdsteden worden wel Duitse (en wellicht ook Engelse) diensten gehouden.

ENGELAND
Londen: voor Ned. diensten kunt u elke zondag om 11 uur terecht in de Dutch Church, Austin Friars, London-EC 2.

ISRAËL
Galilea: elke zaterdag sabbatdienst in de chr. nederzetting Nes Ammim, tussen Akko en Nahariya. Inlichtingen: 04-922566. De diensten zijn niet meer (alleen) Nederiandstalig.

INDONESIË
Jakarta: Kerkgebouw aan de Jalan Merdekka Timur 10, tegenover station Gamblr in het centrum van Jakarta; elke zondag 10.00 uur een protestantse oecumenische kerkdienst van de Nederlandstalige Chr. Gemeente.

OOST-EUROPA (ALGEMEEN)
Door het bezoeken van kerkdiensten ontstaan er vaak mogelijkheden tot contact. Het is goed, mensen in Oost-Europa er aan te herinneren, dat er onder vakantiegangers mensen zijn met een christelijke overtuiging. Vraag daarom op campings, in hotels en bij toeristenbureaus gewoon naar de plaats en tijd van kerkdiensten. U doet er wel goed aan zich tevoren te oriënteren. Dat kan onder meer door bij het Algemeen Diakonaal Bureau, postbus 2211, Leusden de informatiemap "Landen en kerken in Oost-Europa' te bestellen. Omdat voor mensen uit verschillende landen contacten met westerse toeristen bezwarend zijn, dient u in dit opzicht opdringerigheid en opvallendheid te vermijden. Spreek ook niet met anderen over gesprekken met derden.

BULGARIJE
Bulgarije is voornamelijk orthodox (82% van de 8,5 miljoen inwoners), protestanten vormen maar 0,2% van de bevolking. Enkele protestantse kerken: Sofia: Methodistenkerk (dr. Long-kerk), G. S. Rakovski 86, dienst: 10.00 uur. Ingang achter hek, onder de poort rechtdoor. Consistorie recht tegenover voordeur, kerkzaal boven (beneden rechts de gang in, trap op, achter in de gang rechts). Sofia: Baptistenkerk, Pelo Pelovski 63, diensten: 10.00 en 19.00 uur. Varna: Baptistenkerk, Georgi Dimitrov 100, diensten: 10.00 en 19.00 uur.

DUITSE DEMOCR. REPUBLIEK
De DDR-bevolking is voor 60% protestant. De meeste kerken staan in de lutherse traditie. De meeste gereformeerde kerken zijn opgegaan in een unie met lutherse kerken. Wel hebben ze nog hun eigen kerkgebouwen. Vrije gereformeerde kerken vindt men nog in Dresden (2.000 leden), Leipzig (3.000) en Pützel, bij Greifswald.

HONGARIJE
Van de 21% protestanten in Hongarije is een groot deel calvinistisch. De meesten van hen wonen In het noordoosten, waar Debrecen wel het 'calvinistische Rome' genoemd wordt (zie Kerkinformatie dec. '78, nr. 89, blz. 18). In Budapest staat de meest bekende kerk aan het Calvijnplein. In het algemeen zijn calvinistische kerken te herkennen aan een haan of veelpuntige ster op de torenspits. Lutherse kerken hebben een ster met daarop een kruis, rooms-katholieke alleen het kruis.

JOEGOSLAVIË
Ruim één derde deel van de 19 miljoen inwoners Is Servisch-othodox; protestantse groeperingen vormen nog niet 1% van de bevolking. In dit land bezitten de kerken een redelijk grote vrijheid. Calvinisten vindt men in de Volvodina (in Baranja en in Banat) in het gebied dat vroeger tot Hongarije behoorde. In het dorp Pacir (Backa) zetelt het gereformeerde kerkgenootschap. Lutherse kerken vindt men bijvoorbeeld in Novl Sad en Zagreb. In Novi Sad is ook een kleine actieve methodistengemeente. In Belgrado zijn al die kerken vertegenwoordigd.

POLEN
Polen Is een overwegend rooms-katholiek land. Bij het bezoeken van kerken — altijd open — dient u er rekening mee te houden dat een kerk voor de bevolking geen toeristische bezienswaardigheid, maar een bedehuls is.
De weinige protestantse kerken zijn te herkennen aan het opschrift 'Ewangelicki'. Het bureau van de kleine gereformeerde kerk bevindt zich in Warschau (Swierczewskiego 76a). Bielsko-Biala: kerk aan het plein Ks. Sciegiennego 8. Krakau: kerk aan de UI. Grodzka, niet ver van de koningsburcht Wawel.

ROEMENIË
Van de 21 miljoen Roemenen is 80% orthodox, 10% rooms-katholiek en 7% protestant. Boekarest: naast vele orthodoxe kerken is er een Duitse lutherse kerk aan de Strada Luterana. Vanuit het Hotel Athenee Palace (gelegen aan het plein met het paleis en het gebouw van de communistische partij) gaat men rechtsaf Vervolgens de tweede straat rechts, waar men dan aan de rechterkant de kerk aantreft. Sibiu: in de omgeving van de Strada 1. Mal staan o.m.: de Duitse Johanniskirche, dienst om 18.00 uur; de Hongaarse Gereformeerde Kerk, dienst om 10.00 uur; De Duitse Lutherse Kerk, dienst om 10.00 uur. Arad: nabij het stadhuis, BulevarduI Republicii, is de Duitse Lutherse kerk. De orthodoxe kathedraal vindt men door de Strada Cernei uit te lopen. Brasov: Aan een plein, Piata 23. August, liggen zowel de zwarte kerk (Duitse Lutherse kerk) als de orthodoxe kerk, een soort schuilkerk tegenover het stadhuis.

SOVJETUNIE
Naast naar schatting 40 miljoen Russisch-orthodoxen, telt dit land 3 miljoen protestanten en evenveel rooms-katholieken. Als men de wens te kennen geeft een kerkdienst te bezoeken, verwijst de officiële reisleider waarschijnlijk wel naar een orthodoxe kerk. Inlichtingen over protestantse kerkdiensten zijn te verkrijgen in de Moskouse kerk van de Evangelie-christenen en baptisten: Woezovski Pereoelok nr. 5.

TSJECHOSLOWAKIJE
De helft van de bevolking is rooms-katholiek, 10% protestant, 5% oud-katholiek en 3% oostersorthodox. In wat vroeger Bohemen en Moravië heette, staan in de grotere plaatsen opvallende kerkgebouwen van de Tsjechoslowaakse Kerk, die tussen de protestantse en de rooms-katholieke traditie in staat. In dezelfde streek komt de uit het werk van Johannes Hus ontstane Evangelische Kerk der Boheemse Broeders (Ceskobratrské Cirkev Evangelicka) voor. Kerkgebouwen — dikwijls aan de rand van dorpen — dragen dikwijls een kelk als symbool. De Broedergemeente (Jednota Bratrské; symbool: het lam met het kruis) en de Broederkerk (een bevindelijk-piëtistische groepering die met de Broedergemeente niets te maken heeft; Bratrské Cirkev) komen vooral in de grote steden voor. De Hongaarstalige Gereformeerde Chr. Kerk in Slowakije komt voor in het zuiden van Slowakije (met Rimavska Sobota als centrum). In het oosten enkele Slowaakstalige gemeenten. De twee kerken met 'Evangelicka' in de naam zijn lutherse kerken.


Tot op het laatste moment ontvingen wij gegevens over diensten in vakantiegebieden. Omdat wij u niets willen onthouden volgen hieronder nog enkele aanvullingen.

GRIEKENLAND
De enige evangelische kerk van importantie is de Evangelische Griekse Kerk; voorts vindt men overal Grieks Orthodoxe kerken.
Athene
Duitstalige evangelische diensten 's zondags om 9.30 uur in het kerkgebouw Odos Sina 66. Het gebouw ligt in de omgeving van de centrale pleinen Omonia en Synthagma, en is bereikbaar met de (gele) trolleybussen 1, 5 en 12.

SOVJET-UNIE
Diensten in de orthodoxe kerken worden doorgaans gehouden om 18.00 uur zaterdagavond en om 10.00 uur op zon- en feestdagen.

BELGIË
Antwerpen: L Winkelstr. 5 (10.00 uur): 1, 8 en 15 juli, 19 en 26 aug. Bexstraat 13 (10.30 uur): 1,22, 29 juli, 19 en 26 aug. Sandersusstr. 77 (10.00 uur): 1 juli en heel aug.
Brussel: Geref. Kerk, Leon Lepagestr. 35 (10.15 uur): 1, 8 en 22 juli, 5, 19 en 26 aug. Graanmarktkerk, Nieuwe Graanmarkt 8 (10.15 uur): 1,8, 15 en 29 juli en 12, 19 en 26 aug. SILO-kerk, Antwerpsesteenweg 324 - 326: 1 juli (10.00 uur), 15 en 2 9 juli en 12 aug. (10.15 uur) en 26 aug. (10.00 uur). Betlehemkerk, Walcourtstraat 99: 1 juli (10.00 uur), 2 2 juli en 5 aug. (10.15 uur) en 2 6 aug. (10.00 uur). Vrije Evangelische Maranathakerk 'Bethel', Haachtse Steenweg 403: elke zondag dienst om 10 uur.
Gent: Rabotkerk, Begijnhoflaan 25, 10,00 u, Brabantdamkerk, Brabantdam 63, 10 u. Prot. Kerk, Dongensesteenweg 100, 18 u.
Knokke: Prot. Centrum, Zoutelaan 68, 10 uur.
Maria Horebeke: Prot Keri<, Korsele 39, 10 u.
Mechelen: 1 t /m 22 juli en vanaf 19 aug.: Zandpoortvest 27, 10 uur. 1 juli t /m 12 aug.: Keizerstr. 28, 10 uur.
Oostende: Prot. Kerk, Velodroomstr. 26, 10 uur.


Fotobijschriften

Het verdient aanbeveling niet slechts naar Nederlandstalige diensten om te zien, maar als het even kan te zoeken naar de eigen kerken in de streek waar men verblijft. Omdat het vaak kleine, minderheidskerken zijn, zal bezoek uit een ander land zeer welkom zijn.


In Oost-Europa is het goed te laten merken dat naar de kerk gaan iets voor u betekent Er zijn ook wel gelegenheden daartoe, zoals hier in een Moskouse kerk, waar een buitenlandse gast — mr Leopoldo Niilus van de wereldraad — de kerkgangers toespreekt.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 1 mei 1979

Kerkinformatie | 28 Pagina's

Een goede vakantie en . . . fijne diensten

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 1 mei 1979

Kerkinformatie | 28 Pagina's

PDF Bekijken