Bekijk het origineel

Helpende hand bij menselijk omgaan met elkaar

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Helpende hand bij menselijk omgaan met elkaar

7 minuten leestijd

"We verraden beslist geen geheim wanneer we stellen dat er in onze kerken heel verschillend wordt gedacht over intieme relaties binnen en buiten het huwelijk." Zo begint een onlangs verschenen pastorale handreiking. Daarin bladerend kom je gesprekjes tegen van een moeder met haar 'hokkende' dochter, van een vader met zijn homofiele zoon, van een vrouw met haar gescheiden vriendin. De hete hangijzers worden besproken, "bespreekbaar" gemaakt. En dat ten dienste van hen die In zorg verkeren over hun eigen relaties of die van anderen.Je nieuwsgierigheid wordt gewekt als je bemerkt, dat de tekst van deze handreiking eerst in grote lijnen door de synode is besproken. Deputaten van de sectie Pastoraat blijken de zaak anders aangepakt te hebben dan in gereformeerde kring gebruikelijk is als het om zogeheten ethische vragen gaat. Het resultaat is een handreiking die niet zozeer op de normen ("zo hóórt het onder ons") als wel op de kwaliteit van relaties de nadruk legt. Naar het waarom en hoe vroegen we de samensteller van "Menselijk omgaan met elkaar", prof. dr. G. L. Goedhart te Ekeren bij Antwerpen.

Hij zegt: Het waarom hebben we natuurlijk verwoord in de handreiking. Wij menen, dat een christelijke levenshouding toch op z'n minst is: menselijk met elkaar omgaan. En wij vermoeden, dat het daaraan onder christenen nogal eens ontbreekt. Als sommige gereformeerden dan onmiddelijk vragen: maar is dat christelijke dan niet méér dan het menselijke, het humane, dan zeg ik: ja, dat zal best, maar laten we over dat meerdere maar even zwijgen, zolang we niet met dat gewoon menselijke uit de voeten kunnen. De vraagstelling of een bepaalde houding niet humanistisch is deugt niet. Alsof iets té menselijk kan zijn! Het gaat God toch om de mens?

Hoe kwam het eigenlijk tot de studie van deze zaken en hoe is het proces verlopen dat uiteindelijk leidde tot het kiezen van die invalshoek?

Dat had met verschillende ontwikkelingen te maken. Allereerst was het deputaatschap Pastoraat ontstaan uit een deputaatschap dat zich met ethische kwesties bezighield. Een nota over Kerkelijk spreken over goed en kwaad (Kerkinformatie special, februari 1977, nummer 67, red.) betekende het keerpunt. De conclusie was datje je niet even snel met een probleem van het christelijk handelen kon bezighouden om dan als kerk te komen met richtlijnen. Vandaar die verschuiving van zaken (ethische kwesties) naar mensen (pastoraat). Ook kwamen concrete relatievragen bij ons ter tafel, bijvoorbeeld toen de synode besloot niet mee te werken aan het plan van het huwelijksbemiddelingsbureau waarbij zij zijdelings betrokken is, om ook voor mensen te gaan bemiddelen die geen huwelijk willen aangaan. Het huwelijk, het z.g. samenleven, de relatie ouders/kinderen — bij al die zaken bekroop ons het gevoel dat de voorvragen niet ter sprake kwamen. De simpele vraag hoe mensen met elkaar moeten omgaan.

Hoe moet dat dan? Staat dat juist in de handreiking?

4Ik hoop het. Een aardig signaal vond ik de bespreking van de 'ruwe tekst' in de synode. In diverse gespreksgroepjes werd spontaan de vraag gesteld: hoe gaan we in de synode met elkaar om; deugt onze manier van vergaderen eigenlijk wel? Nou, dan heeft zo'n boekje toch minstens de tongen los gemaakt over menselijke relaties. Want de handreiking heeft echt niet alleen betrekking op persoonlijke relaties. Het heeft ook te maken met het beleid van kerkelijke vergaderingen. Als je vraagt: hoe?, dan is het kortste antwoord: de dialoog. Wij pleiten niet voor het uit de weg gaan van conflicten, wel voor het in de vorm van een dialoog omgaan met conflicten. Waar het in de dialoog om gaat is dat twee (of meer) mensen zó eikaars gesprekspartners worden dat ze beiden (allen) komen tot een dieper verstaan van zichzelf (!) én de ander.

En dat ontbreekt er nog wel eens aan onder christenen, zegt u ergens in de handreiking

Ja. Wat je veel ziet — ik maak dat dikwijls mee in trainingen als ik een rollenspel laat doen — is dat mensen zich terugtrekken op vertrouwde stellingen. Ze kunnen zich niet verplaatsen in de ander. Ik vraag dan aan de één: zeg nu eens wat de ander volgens jou bedoelt. Als dat gezegd is, vraag ik de ander: herken je jezelf daarin? Vaak is het antwoord heel stellig: nee. Dan vertelt de ander wat er niet van klopt. Vervolgens ga ik weer terug naar de eerste, die het verwoorden van de mening van de ander nog eens opnieuw mag proberen. Zo gaat dat soms wel enkele keren heen en weer, en dat werkt vaak zeer verhelderend. Dit langs elkaar heen praten hoor je in de kerk vaak gebeuren.

De pastorale handreiking bevat voor een gereformeerd kerkelijk geschrift opvallend weinig verwijzingen naar bijbelteksten.

Dat komt allereerst omdat we in deze handreiking nu juist constateren dat we elkaar vaak té gemakkelijk met teksten om de oren slaan. IVlaar het komt ook doordat we ons werk gewoon nog niet af hebben. Dit moest éérst maar eens gezegd worden. Maar we zijn al druk bezig de bijbelse noties te be schrijven over normen voor het menselijk omgaan. Dat wordt waarschijnlijk de tweede publikatie, waarin we ook willen wijzen op de normen die hun invloed uitoefenen op de kijk van de gemeente op vragen van huwelijk, sexualiteit en samenleving. Vooral die bijbelse noties, dat valt niet mee. Na "Menselijk omgaan ..." kunnen we niet meer een stap terug doen en komen met een normatief verhaal (waarin van regels wordt uitgegaan) waardoor deze relationele bena dering teniet gedaan zou worden. Eigenlijk komen we al heel snel bij de grondvragen in de theologie terecht. Hoe ga je met de Schriftgegevens om?

Een pastorale handreiking — dat wil toch ook zeggen een helpende hand voor bijvoorbeeld de ouderling in zijn bezoekwerk in de wijk. En dan rijst de vraag: zit aan het gesprek dat die ouderling voert toch niet een extra dimensie ... ?

Het "ambtelijk tegenover", ja. Ik denk dat we te veel vergeten dat ambtelijk gezag niet anders dan dienend gezag kan zijn. Kan je de ander niet het beste beginnen te dienen door 100% menselijk met hem of haar om te gaan? En als je dan in een gesprek de bijbel wilt laten spreken, dan doe je dat toch echt samen, in dialoog? Zo van: wat heb ik er in gevonden en wat heb jij er uit gehaald en als dat van elkaar verschilt, hoe komt dat dan? Daarom denk ik dat dit boekje ook voluit betrekking heeft op het gesprek in het huisbezoek.


Prof. dr. G. L. Goedhart te Ekeren (België) is hoogleraar in de praktische theologie en de pastorale psychologie aan de Protestarrtse theologische faculteit te Brussel. Verder is hij toerustingspredikant van de Verenigde Protestantse Kerk van België. Toen hij nog predikant in Nederland was — hij diende achtereenvolgens de kerken van Valkenswaard en Nijmegen — kreeg hij bekendheid door zijn proefschrift over de vrijwillige in het individuele pastoraat en door het boekje "Het gesprek besproken".

De in onze kerken tot stand gekomen handreiking "Menselijk omgaan met elkaar" is in een brochurereeks verschenen. die wordt uitgegeven door het Toerustingscentrum (Leusden) en de Centrale voor Vormingswerk/Hervormde Vrouwendierjst. Bij deze laatste instelling (postbus 1100. 3970 BC Driebergen, tel. 03438- 18334) is het boekje verkrijgbaar voor / 3,95 per stuk. Omdat het vooral geschreven is voor gebruik in groepen, zijn aan elk hoofdstukje suggesties voor gesprek en verwerking toegevoegd.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 1 augustus 1980

Kerkinformatie | 24 Pagina's

Helpende hand bij menselijk omgaan met elkaar

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 1 augustus 1980

Kerkinformatie | 24 Pagina's

PDF Bekijken