Bekijk het origineel

Bad Bentheim blij dat synode in voetspoor van De Cock treedt

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Bad Bentheim blij dat synode in voetspoor van De Cock treedt

6 minuten leestijd

"De Oud Gereformeerde Gemeente alhier is in 't Jaar 1840 den 7 Mij door den Leeraar H. de Cock uit Nederiand gestigt ten Huize van B. Sanvord." Zo staat het letteriijk in het "Kerkelijk Handboek" van de evangelisch-altreformierte (gereformeerde) kerk te Bentheim. Opgetekend in het jaar 1861 door ds. J. B. Sundag. De sobere mededelingen die uit de stukken van het plaatselijke archief op te diepen zijn laten een merkwaardig tafereel zien.

De afgescheidenen uit het zuidelijke gedeelte van de Graafschap Bentheim komen in een boerenschuur, enkele kilometers buiten de stad Bentheim, samen. Het is reeds avond en buiten is het donker De vergadering die gehouden wordt is door de wet verboden. Het wachten is op de dominee uit Nederland. Een rijtuig zal hem, als hij in Frenswegen bij Nordhorn (stiekem) de grens gepasseerd heeft, naar de vergaderplaats brengen. En als dan de gast uit het noorden de boerderij bereikt heeft staat hem heel wat te doen. In een nachtelijke eredienst wordt de tweede afgescheiden gemeente in de Graafschap geïnstitueerd. (De eerste was 1838 Uelsen geweest.) Ouderlingen en diakenen worden gekozen, een voorganger — die later zijn opleiding in Nederiand zou aanvullen — wordt benoemd, kinderen worden gedoopt, het avondmaal wordt gevierd. Voor het licht van die nieuwe dag aanbreekt is de vergadering weer uiteen en ds. de Cock weer op dezelfde manier vertrokken als hij gekomen was.

Sluiproute volgend jaar onnodig

Als in mei 1981 de 70 Nederlandse afgevaardigden naar de generale synode, de adviseurs en anderen die bij het werk van de synode betrokken zijn, in Bentheim samenkomen, zullen zij niet via een sluipweg de grens over gaan. Niet dat er geen sluipwegen meer zouden zijn of dat zij na 1840 nooit meer gebruikt werden: een eeuw na de reis van de Cock hebben anderen via die wegen een kans moeten zoeken hun leven te behouden! Daarbij vergeleken was het avontuur van de Cock en de nachtelijke vergadering kinderspel. Maar wat gaat er 1981 in Bentheim gebeuren? 6 In een brief die de keri<eraad van Bentheim van het moderamen van de generale synode van Delft ontving staat het te lezen. Breed moderamen en moderamen hebben besloten de kerk van Bentheim aan te wijzen als samenroepende kerk voor de eerstvolgende generale synode van de Gereformeerde Kerken in Nederiand. Namens deT^eri< van Bentheim en de Synode der Evangelisch-altreformierte Kirche — die zich heel nauw bij dit komende gebeuren betrokken voelt — mag ik een woord van dank zeggen aan het adres van het moderamen en aan de hele synode van Delft, die van dit besluit in april met spontaan applaus kennis genomen heeft. Wij zijn er gewoon blij mee, maar hopen er overigens wel bescheiden bij te blijven. Wij zien hier een kans, de banden met de kerken in Nederland te verstevigen. En natuuriijk hopen wij, dat van die komende synode een goed gerucht zal uitgaan. En omdat het de eerste keer is dat de synode buiten Nederiand wordt samengeroepen, is er reden genoeg om eens iets over die gemeente van Bentheim te vertellen. Voor wat de Evangelisch-altreformierte Kirche in het algemeen en haar binding aan de Gereformeerde Kerken in Nederiand betreft, kan ik wijzen op het aprilnummer van Kerkinformatie. Bentheim: stadje aan de E8 en de spooriijn Amsterdam-Hannover; gebouwd op zandsteen, steen die in vroegere eeuwen via Vecht en IJssel in o.a. Kampen, Amsterdam en Den Haag belandde om tot kerken en paleizen verwerkt te worden; het stadsbeeld beheerst door een machtig kasteel; ingebed in prachtige bossen; badplaats (vandaar sinds kort de correcte naam: Bad Bentheim); gezonde bedrijven en opkomend toerisme; eeuwenlang — zoals de gehele Graafschap — beheerst door het vorstenhuis van Bentheim en Steinfurt,... en vier kerken: een rooms-katholieke, een lutherse, een hervormde en dus ook een gereformeerde.

De gereformeerde kerk

Het ontstaan is boven aangeduid. Ik zal u niet met een verhaal over de geschiedenis van onze kleine gemeente vermoeien. Alleen dit: natuuriijk vergaderen wij niet meer (behalve een enkele keer als kerkeraad) tijdens nachtelijke uren. En ook niet meer in een boerenschuur. In 1848 ontvingen ook de afgescheidenen het recht op vrije vergaderingen en openbare erediensten. En na een wisselvallige geschiedenis beschikken de ruim 760 leden van onze kerk over een vrij beschaafd kerkelijk centrum. Nadat er lange jaren van contacten met de andere plaatselijke kerken niet of nauwelijks sprake kon zijn, is in die situatie vooral na de tweede wereldoorlog verandering gekomen. De contacten bestaan thans uit een jaariijkse cursus over een gezamenlijk vastgesteld thema (wij noemen het: Oekumenische Seminar), bijbelweken, gezamenlijke vrijdagavonddiensten in de lijdensweken. Vooral in de relatie tot de hervormde kerk zijn wij op weg om vanuit een soort concurrentiepositie, die er in het verieden bestond, tot een nauwere samenwerking te komen. Zo is het dan ook mogelijk, dat wij voor de bidstond voorafgaand aan de openingszitting van de generale synode van Bentheim van het gebouw van de hervonride kerk gebruik zullen maken. De hervormde keri<eraad heeft het spontaan ter beschikking gesteld.

Zegen en zorgen

Als ik u iets noem van de bedrijvigheid in en van de gemeente wil ik geenszins het beeld van een ideale gemeente oproepen. Haast alle jongeren vanaf een leeftijd van 10-11 jaar af nemen deel aan de catechese en doen als ze 18 è 19 zijn belijdenis; goede opkomst in beide diensten op zondag; geen grote moeite om kandidaten voor ambten te vinden; er draaien jeugdclubs en een jeugdvereniging, gesprekskringen en verenigingen, koren en kindemevendienstgroepen . . . er gebeurt wel wat, zelfs heel wat. Maar de Graafschap Bentheim is toch niet wat men wel eens heeft willen beweren: een "keri<elijk natuurreservaat". Wel is het besef van de aanwezigheid van de kerk bij de bevolking in deze streek vrij sterk. De sociale controle heeft ook in kerkelijk opzicht lange tijd gefunctioneerd en doet het in sommige dorpen nog steeds. Maar wij kennen óók de vragen en uitdagingen: secularisatie, evangelisatie, diakonaat, uitdieping van de oecumenische contacten, het omgaan met een vrij grote groep turicse moslims in en om Bentheim, opvang van ergens in Duitsland studerende jongeren, zorg om het milieu, dienstweigeren . .. En dan nog een dominee die sinds enkele jaren regelmatig naar Leusden en Lunteren reist omdat hij één van de vertegenwoordigers in de synode is. Maar voor dit laatste is natuuriijk een oplossing te vinden: je niet weer laten afvaardigen naar de volgende synode. Dat had ik ook al bedacht. Maar anderen vonden er nog iets anders op: de synode naar je toe halen. Welnu, dat gaat dan hopelijk in mei 1981 gebeuren. Wij zullen als kerk van Bentheim en als Evangelisch-altreformierte Kirche ons best doen voor een goede start.

Ds. E. F. Alberts is lid van de synode van Delft en predikant van de Evangelisch-altreformierte gemeente van Bad Bentheim

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van maandag 1 september 1980

Kerkinformatie | 24 Pagina's

Bad Bentheim blij dat synode in voetspoor van De Cock treedt

Bekijk de hele uitgave van maandag 1 september 1980

Kerkinformatie | 24 Pagina's

PDF Bekijken