Bekijk het origineel

Kroniek

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Kroniek

11 minuten leestijd


Binnen en buiten

“Kerkelijke gemeenten blijken het moeilijk te vinden zich buiten de eigen kring te presenteren. Gevolg is vaak dat ze zich niet presenteren en zo het beeld bevestigen dat ze een plekje innemen in de marge van de lokale samenleving. Maar doen deze kerkelijke gemeenten op die manier zichzelf en de samenleving niet ernstig tekort?”

Aldus Evert Mathies in het blad “De Kerkvoogdij”. Een uitspraak waar ik het van harte mee eens ben. Alleen zou ik naast de woorden “buiten de eigen kring” ook nog wel de woorden “binnen de eigen kring” willen zetten. Bovendien: wat is die eigen kring? Is dat het veelal slinkende en vergrijzende groepje vaste kerkgangers? De mensen die het kerkelijk bedrijf financieel proberen te dragen?

Het lijkt me dat die tegenstelling tussen “binnen” en “buiten” niet helemaal terecht is. Er zijn niet alleen tal van vloeiende overgangen, maar het lijkt me ook fout om in de presentatie, in de publiciteit, in de PR van de kerk en het kerkelijk werk zo’n sterk onderscheid te maken.

Dat wordt dan binnen de kerk wat aansomberen om naar buiten toe — in missionair en diakonaal werk — met een vrolijke, vooruitstrevende en tolerante aanpak te komen!

Wat we “binnen” tonen moet ook buiten toonbaar zijn. Wat we “buiten” zeggen en doen moet ook binnen acceptabel zijn.


Neem het kerkblad

Ik hoop dat er in uw gemeente een goed kerkblad bestaat. Dat hoeft er echt niet “duur” uit te zien. Wel goed verzorgd. Zowel wat de vorm betreft als inhoudelijk. Geen brij van letters dus. Niet drie keer hetzelfde verhaal door drie verschillende mensen geschreven. Geen verslagen van vergaderingen, waarvan je na lezing nog niet weet waar het nu precies over ging en wat er al of niet besloten is.

Gelukkig zie ik steeds meer kerkbladen verschijnen, waarin aan deze aspecten duidelijk aandacht wordt besteed. ’t Vraagt tijd en inzet en een grote bevoegdheid van de eindredacteur. Ook om bijv. te verkorten of zelfs te schrappen. Hij/zij zal er ook alert op moeten zijn dat regelmatig alle kerkelijke aspecten aan de orde komen: het pastoraat, het financieel beheer, ouderen- en jongerenwerk, de eredienst, de zending, het diakonaat en-

En de diakonie?

Voor het eerst viel het woord diakonaat. In dit verband niet zelden een ondergeschoven kind. Schuld van de redactie? Of laat de diakonie het afweten? Bert van Schaik schreef onlangs terecht in dit blad (januari pag. 3): “Laat je horen”.

Er zijn bladen waarin dat ook regelmatig, soms in ieder nummer, gebeurt. Maar hoe vaak beperkt een rubriek als “Van de diakonie” zich niet tot een opsomming van collecteopbrengsten. Is het een wonder dat gemeenteleden dan nog altijd de indruk hebben dat diakenen slechts collectanten zijn? Natuurlijk is het goed om over de collecten te schrijven, maar over iedere — en zeker de gerichte - collecte is toch méér te vertellen? Wat doet die instelling waar we geld voor vragen en waarom willen we daaraan bijdragen. Er is materiaal genoeg voorhanden. Vraag erom.

Nog heel wat te doen

In kerken en kerkelijke gebouwen kom ik nogal eens. Ik schiet dan direct af op de lectuurtafel of het rekje met papier aan de muur. Dat ik zelden ‘Diakonia’ tegenkom is begrijpelijk. Dat is primair een blad voor diakenen. Maar er zijn zoveel andere publikaties bij de landelijke bureaus voorhanden. Ik zie ze te weinig daar waar ze horen en waarvoor ze gemaakt zijn.

Opnieuw: deze bladen, folders en brochures zijn niet alleen van belang voor de incrowd, voor de eigen kring, maar ook voor degenen die toevallig eens langs komen.

Buiten en binnen, het zijn vloeiende grenzen. Door de eeuwen heen was het de diaken die daar ergens stond tussen het heilige en het wereldse. In de oude kerk op de trappen van het koor, met zijn gezicht naar het volk. Ook nu is het de diaken die méér dan andere ambtsdragers zich beweegt op het vlak tussen kerk en wereld. En dan is er nog heel wat te doen. Ook, nee juist in deze tijd.

Beweging

Een korte en heldere omschrijving van “diakonaat” zou kunnen luiden: de wijze waarop een kerkelijke gemeente in de wereld staat. Of misschien beter: zich beweegt in de samenleving. Want het diakonaat heeft altijd te maken met twee doelgroepen: de kerkelijke gemeente èn de wereld. En daarbij gaat het om de relatie tussen die twee.

Als het goed is, brengen hun verhalen een beweging op gang. Een diakonale beweging: de bijbelse verhalen over gerechtigheid en barmhartigheid brengen mensen in en rondom de kerk in beweging om in de samenleving, samen met mensen in knelsituaties, iets te doen aan hun situatie en aan de oorzaken daarvan. En tegelijkertijd kunnen (de verhalen van) mensen in knelsituaties in de kerk gehoord worden, om zodoende een gemeente te behoeden voor een al te grote mate van alleen “naar binnen” gericht te zijn.

(Gelezen bij Sjon Donkers in “Blauwdruk”.)

Purmerend: de wijk in

“Vanouds is de diakonie de plek in de kerk waar daadwerkelijk hulp verleend wordt. Dat kan van alles zijn: geldelijke steun (stille hulp), een keer een klusje doen, mensen helpen met het invullen van formulieren, meegaan naar de dokter enz. Omdat onze gemeente in Purmerend groot is, bleek het moeilijk te zijn om als diakonie contact met alle gemeenteleden te onderhouden”. Dat schrijven de diakenen in het blad “Karavaan”. Vandaar dat met ingang van dit jaar het wijkdiakonaat van start Is gegaan. Ik lees dan ook verder:

“In elke wijk komt een wijkdiaken of een diakonaal medewerk(st)er. Die is ook lid van het wijkteam, waarin alle pastoraal-wijkbezoekers, de ouderling en de dominee verenigd zijn. Hier krijgt de wijkdiaken zijn tips door, bijv. waar praktische hulp nodig Is. De wijkdiaken bezoekt zo iemand en probeert daarna assistentie in te schakelen. Het gaat daarbij om een ‘helpende hand’, dat zijn mensen, die best een keer wat doen willen.”

“Bij kerk-zijn hoort dat je bij elkaar betrokken bent, niet alleen door met elkaar te praten, maar ook door als dat moet voor elkaar bij te springen”.


Naar de ander gaan…

Mevrouw Paula Irik — ook medewerkster van “Diakonia” — is onlangs benoemd bij het arbeidspastoraat van DISK in Amsterdam. Maarten Baltusen (van Horizon) interviewde haar. Een paar uitspraken van ds Irik geef ik hier door.

“Ik lig wel wakker van de tweedeling in de samenleving, hier en wereldwijd. Ik begrijp niet hoe mensen die kunnen accepteren. Het lijkt erop dat de markt over ons regeert en de gesettelde burger ons mensbeeld bepaalt. Dat zijn ketterijen die wij moeten ontmythologiseren. Niet de markt, maar de mensen die het slecht hebben zijn de norm.

Kerken moeten daar iets tegen doen. In het werelddiakonaat gebeurt dat bijv. door de actie rond de zuivere koffie, maar ook binnen ons eigen land mogen we armoede niet accepteren. Gelukkig zie ik dat ook gebeuren. Niet alleen in leerhuizen over moderne armoede, maar heel concreet dat mensen geraakt worden, aanspreekbaar zijn op acties. Mensen veranderen namelijk door naar anderen te kijken.”

“Wat dat betreft heb ik een groot vertrouwen in de zwoegsters en draafsters in de kerk. In mensen die zich door de ander en hun nood laten raken en aan de slag gaan zonder zich af te vragen of het wel mag en of het welk kan. Die mensen heb je echter ook in besturen en beleidsorganen nodig.”

En tenslotte: De kerken zijn juist plekken die de hoop levend kunnen houden, die kunnen investeren in de lange adem. Als arbeidspastor wil ik een deel van die beweging zijn: met de opdracht om steeds naar de ander te gaan.


Door te weinig voorlichting

Meer dan de helft van de huishoudens, die recht hebben op bijzondere bijstand, maakt daar geen gebruik van! Dat bleek uit een promotie-onderzoek van de heer W. van Oorschot, docent aan de Universiteit Brabant. Ook ontdekte hij dat binnen de onderzochte groepen (in Rotterdam en Nijmegen) 8 tot 26% van de huurders, die recht op huursubsidie hebben, daarvan geen gebruik maakt. In de praktijk betekent dat een gevoelig koopkrachtverlies, bij ouderen soms oplopend tot 10%.

Oorzaak? Te weinig voorlichting. Men is van de mogelijkheden niet op de hoogte. Vandaar dat — ik baseer me op gegevens van de ANBO — alleen al aan bijzondere bijstand zo’n 70 miljoen blijft liggen.

Voor iedereen die met de betreffende groepen in aanraking komt, is het goed om op de mogelijkheden te letten. Goede voorlichting kan belangrijke structurele hulp betekenen.

Diakonaal jaar

Uit het laatste verslag van het Sociaal Diakonaal Jaar blijkt dat het aantal deelnemende jongeren is gestegen. De meesten kwamen uit hervormde en gereformeerde gezinnen. De gemiddelde leeftijd is 18–20 jaar en het bejaarden- en gehandicaptenwerk heeft de voorkeur. Drie nieuwe instellingen hebben zich voor de nieuwe periode gemeld: Transwijk, Roose-velthuis en de Nassau-Odijckhof. Voor de “pot goede doelen” stelden de deelnemers ruim ƒ 7.000,- van hun loon beschikbaar.


Regenten

Het samenstellen van een jaarverslag is een tijdrovend en vaak vervelend werk. Iedereen ziet er tegenop, schuift de zaak voor zich uit en begint dan tenslotte maar met het gemakkeiijkste: de samenstelling van het college, de commissie, het bestuur, de mutaties en hier of daar een pluim.

Ik vraag me af of dat wel juist is. Of het niet een overblijfsel is uit een periode dat min of meer vooraanstaande dames en heren in stijlvolle bestuurs- of regentenkamers bijeen kwamen om hun licht op het reilen en zeilen van de instelling of de organisatie te laten schijnen. Ik heb zelfs nog meegemaakt dat na een half uur de directie erbij mocht komen. Oók dat je als “bestuurder” achteraan de tafel begon, om stilaan op te schuiven!

Dat is gelukkig allemaal anders geworden. Van een echte regentenmentaliteit is weinig meer overgebleven. Behalve in het jaarverslag. Daar staan ze nog altijd voorop, de regenten. Eerst wij en dan het werk. Zou het niet veel beter zijn om voortaan met het werk en de werkers te beginnen. Met datgene waarvoor we er eigenlijk zijn. Dan stapt de lezer (want daar schrijf je toch voor?) zo de voordeur binnen en staat-ie midden in de actualiteit.

En het bestuur? Dat komt helemaal achteraan. Bescheiden als altijd. Onmisbaar als immer.


De doelstelling is: het vanuit een diakonale visie bevorderen en begeleiden van vormen van vrijwillige dienstverlening, waarbij jongeren zich gedurende een jaar inzetten voor de naaste die hulp nodig heeft.

Inlichtingen: Diakonaal Jaar, Nieuwegracht 98, Utrecht (030 316935).

Kort

— Het Roosevelthuis houdt op zaterdag 22 april een open huis voor diakenen. Aanmelding telefonisch (03438 15214).

— De C/G, de Interkerkelijke Commissie Integratie Gehandicapten heeft een handig vouwblad uitgegeven met doelstelling en werkwijze. In de commissie werken de diakonale organen van de Chr. Geref. Kerken, de Evang. Lutherse Kerk, de Geref. Kerken, de Ned. Hervormde Kerk en de Remonstrantse Broederschap samen. Inlichtingen: CIG, Postbus 453 te Veenendaal (08385 22827).

— Zonder anderen tekort te doen, mag het toch wel eens gezegd worden dat in ieder nummer van “Hervormd Amersfoort” de diakonale rubriek “Even bijpraten” verschijnt. Met praktische berichten voor de eigen gemeente. Overigens, wat is HA tegenwoordig naar vorm en inhoud een prima blad!

— Steeds meer mensen met problemen bellen de SOS telefonische hulpdiensten. Uit het laatste jaarverslag blijkt dat er in één jaar 200.000 gesprekken waren. Dat zijn 550 telefoontjes per dag. Relatieproblemen en depressies vormen de hoofdmoot. De dienst is zeven dagen per week dag en nacht bereikbaar. Dankzij de inzet van zo’n 100 beroepskrachten en 1600 vrijwilligers.

P.W.A. de Wit


Dit is de dag die Gij hebt gemaakt: vreugde als zonlicht over ons mensen.

Toegang tot leven, bestand tegen het donker, tegen de vernielende dood.

Deze dag staat uw Zoon ons voor ogen, uw Eerste, uw Liefste!

Zijn opstanding vieren wij als een belofte voor ieder.

Waar vragen het winnen, waar twijfel en ongeloof ons op afstand houden, dring dan door tot ons hart met uw levenwekkende Geest.

Overtuig ons ervan dat de schepping mag herademen, dat uw liefde voor ons zich door de nacht niet laat weerhouden.

Wek ons en zet ons op onze voeten, om Hem, Jezus Messias.

(Uit: Zo lang wij adem halen, uitg. Meinema)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 1 april 1995

Diakonia | 24 Pagina's

Kroniek

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 1 april 1995

Diakonia | 24 Pagina's

PDF Bekijken