Bekijk het origineel

Kerken steeds barmhartiger voor illegalen

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Kerken steeds barmhartiger voor illegalen

5 minuten leestijd

De Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) heeft deze zomer zeker zeven gezinnen met kinderen uit het verwijderingscentrum in Ter Apel op straat gezet. Deze uitgeprocedeerde asielzoekers zouden volgens het IND elke vorm van medewerking aan hun uitzetting hebben geweigerd, waarna de voorzieningen werden stop-gezet. Inlia noemt de handelswijze van de IND een ‘schending van de rechten van het kind’ en probeert in overleg te treden met Kamerleden. Binnenkort evalueert de Kamer het verwijderingscentrum. Kerken hebben voor noodopvang gezorgd.

Steeds meer lokale kerken krijgen problemen met het verscherpte overheidsbeleid omtrent een speciale groep ex-asielzoekers, die in het jargon wordt aangeduid met de verzamelterm ‘Technisch Onverwijderbare Vreemdelingen’ (TOV-ers). Achter deze beleidsterm gaan mensen schuil in zeer moeilijke, uit humanitair oogpunt zelfs onhoudbare omstandigheden. De meesten van hen zijn om verschillende redenen niet in staat gevolg te geven aan de door Justitie verzonden aanzegging het land te verlaten. Om naar het eigen land terug te kunnen keren heeft men, als men niet over een geldig en onvervalst paspoort beschikt, van de eigen ambassade een ‘laissez passer’ of ander reisdocument nodig. Als een ambassade zo’n reisdocument verstrekt, wordt de terugname door het land van herkomst geaccepteerd. Er zijn echter mensen die door geen enkel land als onderdaan worden erkend, de ‘staatlozen’. Zij kunnen nergens heen, zijn veroordeeld tot een permanent illegaal bestaan.

De grootste groep staatlozen zijn Palestijnen die veelal in vluchtelingenkampen in Libanon hebben geleefd. Een andere groep betreft Ethiopiërs. Weer een andere, grote groep betreft Chinezen. Verder zijn er mensen van wie niet kan worden vastgesteld uit welk land ze afkomstig zijn. De betreffende ambassade kan of wil hun beweerde nationaliteit niet bevestigen en weigert derhalve een reisdocument af te geven.

Soms ‘gokt’ de IND dat iemand uit een bepaald land komt, ‘regelt’ een uitreis- document en gaat tot begeleide uitzetting over naar het veronderstelde land van herkomst - dat vaak de desbetreffende persoon vervolgens niet toelaat. Terug in Nederland wordt de uitgeprocedeerde asielzoeker nogal eens op straat gezet.

Niet-verwijtbaar

Niet alleen onder kerkleden, ook in politieke kringen is sprake van bezorgdheid over de onuitzetbaren, die al vele jaren achtereen gedoemd zijn een uitzichtloos bestaan te leiden. Daarom wordt in de jongste, door het kabinet gesteunde notitie van staatssecretaris Schmitz het voorstel gedaan een nieuwe tijdelijke verblijfsvergunning in het leven te roepen voor uitgeprocedeerden die ‘niet-verwijtbaar’ onuitzetbaar zijn. Het Kamerdebat hierover krijgt eind september een vervolg. De uitkomst is nog allerminst duidelijk.

De tijd lijkt rijp andermaal expliciet de aandacht te vragen voor de TOV-ers. Daarom zal de Raad van Kerken onder het motto ‘Voor een rechtvaardig en humaan asielbeleid’ in Haarlem een manifestatie voor hen organiseren, i.s.m. Inlia en Vluchtelingen Werk. Bovendien zal een tentenkamp voor TOV-ers in Beilen worden opgeslagen om publiekelijk aandacht voor deze mensen te vragen en onderdak te bieden aan hen die dit moeten missen. Inmiddels hebben zo’n 20 kerken uit Beilen, Assen, Groningen, Zeerijp, Westeremden, Eenum en Oosterwolde actieve steun toegezegd.

Terwijl de overheid strenge woorden spreekt, toont de samenleving zich - ook door de solidariteit met bedreigde Iraanse asielzoekers - steeds barmhartiger. Dit bleek overduidelijk uit de reactie van de drie SoW-kerken op de afkeurende opmerkingen van minister Dijkstal over kerkasiel. In een open brief aan de minister zetten de kerken uiteen dat het verlenen van kerkasiel aan asielzoekers die uitspreken bij uitzetting voor hun leven te vrezen, behoort tot het grondrecht van de christelijke gemeeenschap. Hoewel kerkelijk asielrecht juridisch niet meer bestaat en de overheid het recht heeft de betreffende kerkgebouwen binnen te treden, kunnen zich toch situaties voordoen ‘waarin wij ons naast de wet stellen en aan God meer gehoorzaam zijn dan aan mensen en instanties’. Het oordeel van de overheid dat er in Iran een ‘veilige situatie’ is, is volgens de open brief aan zoveel twijfels onderhevig, ‘dat wij vanuit ons geloof en geweten niet anders kunnen dan Iraniërs die op ons een beroep doen, een schuilplaats te verschaffen’.

Deze bewoordingen werden begin september herhaald door ds Vissinga, voorzitter van de gereformeerde synode, in Sittard. Daar ging een tweede kerkasielestafette voor uitgeprocedeerde asielzoekers uit Iran van start. De SoW-kerken hebben minister Dijkstal met klem uitgenodigd zich persoonlijk op de hoogte te stellen van de situaties van kerkasiel en de motieven daartoe. De SoW-kerken roepen de politiek op niet tot uitzetting van Iraniërs over te gaan voordat het - ook door een deel van de Kamer verlangde - nader onderzoek naar de mensenrechtensituatie in dit land heeft plaatsgevonden.

Het lijkt erop dat de minister met zijn afkeurende opmerkingen over het kerkasiel voor Iraanse asielzoekers kerken juist heeft geprikkeld zich voor de opvang van Iraniërs in te zetten. Inmiddels verblijven naar schatting 50 van de ongeveer 1300 uitgeprocedeerde Iraanse asielzoekers in een tiental kerken. Ruim 500 vrijwilligers uit 60 kerken zijn bij de opvang betrokken.

Vlak voor deze Diakonia ter perse ging, hoorden we van het tentenkamp dal in Dwingeloo opgezet is en op dat moment voor 20 uitgeprocedeerde asielzoekers opvang biedt.

René van Bemmel, medewerker GDR voor o.a. vluchtelingenwerk

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van woensdag 1 oktober 1997

Diakonia | 24 Pagina's

Kerken steeds barmhartiger voor illegalen

Bekijk de hele uitgave van woensdag 1 oktober 1997

Diakonia | 24 Pagina's

PDF Bekijken