Bekijk het origineel

Washington en Peking in gesprek

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Washington en Peking in gesprek

Internationaal

9 minuten leestijd

Het is al weer twee jaar geleden, dat een van de dagbladen van de Russische strijdkrachten, Krasnaja Zvezda, op verontwaardigde toon bekendmaakte, dat de Amerikanen en communistisch China in het geheim onderhandelingen waren begonnen. Deze onderhandelingen zouden volgens het blad gaan over Vietnam en zelfs over de verdeling van de macht in de wereld. Dit klonk erg propagandistisch, doch een kern van juistheid bleek toen president Nixon in juli van dit jaar bekendmaakte, dat er inderdaad twee jaar geleden geheime onderhandelingen waren begonnen met rood-China en dat deze uiteindelijk resulteerden in zijn toekomstig bezoek aan Peking.

Zo men ziet blijft er weinig geheim in deze wereld. De Amerikanen deelden mee, dat de geheime code, die bij het komende bezoek zou worden gebruikt ook al in handen van de Russen was. Opmerkelijk is overigens, dat de oorlog in Vietnam door geen van beide zijden gewonnen werd, hoewel dit toch technisch mogelijk was geweest. Ten minste... indien ofwel de VS tegen Noord-Vietnam wapens hadden ingezet, die het pleit hadden beslecht, ofwel China of Rusland aan Noord-Vietnam zeer moderne wapenen hadden geleverd. Doch integendeel, Noord-Vietnam kreeg veel verouderd materieel, zoals luchtdoelgeschut, dat in de tweede wereldoorlog modern was, in plaats van raketten en de Amerikaanse bombardementen op Noord-Vietnam konden vrijwel ongehinderd doorgang vinden.

Dat de VS geen wapens hebben gebruikt, die een snelle overwinning zouden hebben gebracht, zoals kernwapens, komt doordat dit politiek niet haalbaar werd geacht. Het bestrijden van Noord-Vietnam op eigen terrein door tijdig dat land binnen te rukken zou door de Chinezen worden beantwoord met troepensteun, zoals in het Koreaanse conflict van twintig jaar geleden.

Dat Noord-Vietnam geen moderner wapensteun kreeg, daarvoor moet men iets verder doordenken. Wie vorige week in de krant las, dat de Amerikaanse dollar zijn laagste punt sedert de tweede wereldoorlog bereikte, vond daarmee tevens het antwoord. Het tegendeel van wat linkse stromingen ons willen wijs maken over het zgn. „militair-industrieel-complex", een theorie dat de Amerikanen bij de oorlog wel zouden varen, is waar. Door de steeds verhoogde belastingdruk vormde de Vietnamese oorlog voor de Amerikaanse economie een steeds grotere aderlating. De verliezen aan mensenlevens vormden een aantasting van het Amerikaanse moreel. De aan Amerika vijandig gezinde mogendheden hadden dus groot belang bij het voortduren van het conflict!

Zelfs een (dienstplichtig) vaandrig, die men op ons ministerie van defensie tewerk stelde, drs. R. Jurriëns, publiceerde vijf maanden geleden artikelen, die vragenderwijs suggereerden, dat ook in Nederland de oorlogsindustrie aan de touwtjes trekt. 

Wie van de drie?

Om wezenlijk macht in de wereld te kunnen uitoefenen is een bondgenootschap nodig van twee van de drie grootmachten — VS, de Sovjet-Unie of communistisch China. De derde macht die erbuiten blijft is op voorhand verloren. Dergelijke bondgenootschappen kunnen ook snel van partner wisselen. Daarom reageerden de Russen zo fel toen zij hoorden, dat president Nixon naar China zou gaan, „om eens echt Chinees te eten", zoals hij zei op een persconferentie.

Het Russische blad Literatoernaja Gazeta van 28 juli schreef o.m. dat de „culturele revolutie" in China een feitelijke ommekeer in het politieke bestel van China ten doel had. Het Russische blad citeerde president Mao's „aanwijzing' van 7 mei aan maarschalk Lin Piao": het leger dient de grote school te zijn waar men de politiek, de krijgskunde en de cultuur aanleert. Voorts schreef het blad over China: „het doel van de socio-politieke ontwikkeling werd het omvormen van het gehele land in een militair kamp... De regering van Peking werpt thans alle krachten en middelen in de strijd voor de ontwikkeling van de oorlogsindustrie en die takken van wetenschap, die verbonden zijn met de ontwikkeling van nieuwe vormen van bewapening".

Het is de Chinezen inderdaad gelukt op 1 mei 1970 een kunstmaan in een baan om de aarde te hebben, hetgeen van groot strategisch belang is. Deze kunstmaan zond de eerste tonen uit van de melodie fang hong: het oosten is rood.

Nu behoeft de Sovjet-Unie eigenlijk de Amerikanen hun toenadering tot China niet euvel te duiden, hoewel het wel geschokt moet hebben, dat president Nixon op de uitnodiging van de voorzitter der Chinese staatsraad, Tsjoe En-lai, is ingegaan in tegenstelling tot president L. B. Johnson, die in 1964 een soortgelijke uitnodiging ontving. De Russische partijleider L. I. Brezjnev zei in een redevoering op 27 oktober 1969, dat het in het belang van China en Rusland op lange termijn zou zijn, indien China en Rusland zouden samengaan, hetgeen tijdens het Russische 24e partijcongres in 1971 werd herhaald.

In zijn rede van 10 juli 1969 vroeg de Russische minister van buitenlandse zaken, A. A. Gromyko: „China is de buurman van de Sovjet-Unie. Wij hebben met hen grenzen gemeenschappelijk, die zich uitstrekken over 7.395 kilometer. Welke doelen gaat China nastreven, waarop zal zich zijn buitenlandse politiek gaan oriënteren?" 

China contra Rusland

Op 22 april 1870 werd in Simbirsk W. I. Lenin geboren. Honderd jaar later was er een explosie van ideologische strijd tussen Peking en iVfoskou over zijn ideologie. De belangrijkste dagbladen van communistisch China, waaronder het blad Ren Min Ri bao (volksdagblad), brachten onder de titel „Leninisme of sociaal-imperialisme" een lang artikel gericht tegen, wat men noemde, de imperialistische veroveringspolitiek der Sovjet-Unie. Het artikel bestond uit zeven hoofdstukken, waarin de Chinese beleidslijn werd uiteengezet en tevens de doctrine van Rusland als anti-Marxistisch en anti-Leninistisch werd afgeschilderd. In het vierde hoofdstuk van dit artikel werd geschreven, dat Rusland zich „socialistisch". noemde, doch in feite imperialistisch was. In hoofdstuk vijf, getiteld „de Brezjnev-doctrine is een schandelijke doctrine" werd punt voor punt uiteengezet hoe volgens Peking de Russen hun streven naar overheersing van de wereld inkleedden. De gehele wereld, zo zei men, is het interessegebied van de „imperialistische Sovjet-kliek van afvalligen", welke poogt de wereld te veroveren. De Sovjetimperialisten dromen van een wereldkeizerrijk. Het zijn de nieuwe tsaren, doch zij zijn veel ambitieuzer. Maar, zo vervolgde de Chinese pers, ook de revisionistische Sovjet-Unie i's een „papieren tijger".

Medio 1971 hoopten de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie, die hun in Helsinki begonnen geheime SALT-besprekingen inmiddels in Wenen hadden voortgezet, deze met een voor beide partijen bevredigende oplossing te hebben kunnen afsluiten. Hiervan is niets terecht gekomen en zo kan men het komende bezoek van president Nixon aan Peking ook zien tegen de achtergrond der tot nog toe mislukte SALT-besprekingen. In de race om de verbetering der strategische wapenen ontwikkelde men niet alleen een soort satellieten, die in een baan gebracht kunnen worden en ieder gewenst punt op aarde kunnen bombarderen. Er worden ook weer anti-satelliet-satellieten ontwikkeld, zoals de Russische Kosmos 394 en 397.

Het Noordvietnamese blad Njang Zang van 22 juli jl. schreef, dat de „Amerikaanse imperialisten middels de Nixon-doctrine pogen een wig te drijven tussen de socialistische landen". Ook op de Balkan reageerde men op het komende bezoek aan Peking: radio Praag zei op 3 augustus, dat het zo eenvoudig ook niet is om de wereldvrede te bereiken. Het Joegoslavische blad Vjesnik van 23 juli stond er iets positiever tegenover.

Formosa

Tot de protesterenden behoort ook de Chinese Republiek die, naar het grootste eiland van die staat, ook wel Formosa of Taiwan wordt genoemd, of „Nationalistisch China". Het is een democratisch geregeerde staat met bijna vijftien miljoen inwoners. Hun leider, Tsjang Kai-sjek, is evenals Mao Tse-toeng voortgekomen uit de Chinese revolutionaire beweging in het begin van deze eeuw. In december 1911 werd dr. Soen Jat-sen de eerste voorlopige voorzitter van de Chinese republiek; de keizer trad officieel twee maanden later af. Veel is er veranderd sedertdien. China is gesplitst, Formosa en Hong-Kong oefenen aantrekkingskracht uit op hen, die het communistische bewind willen ontvluchten.

Formosa heeft een goed getraind leger van 523.000 man en een militie van 175.000 man. De herhaalde leuze van Formosa, dat men vele agenten op het vasteland van communistisch China heeft en dat eens gaat heroveren klinkt natuurlllijk veel te optimistisch. Weliswaar heeft Formosa agenten in rood-China, zij kunnen inlichtingen inwinnen en rapporteren over plaatselijke ontevredenheid, doch een communistisch regime laat zich niet zo gemakkelijk heroveren; bovendien niet, omdat het leger van de Chinese Volksrepubliek drie miljoen man telt en een „volksmilitie" van zeven miljoen. Weliswaar is het qua militair materieel nog niet op het niveau van Amerika of Rusland, doch dat zal spoedig ingehaald zijn. Om zich op dit punt zand in de ogen te laten strooien is zinloos. Niet voor niets is het een gezochte partner bij de geheime diplomatie.

China's eisen

De eisen, die communistisch China aan de Verenigde Staten stelt zijn overigens niet gering. In een onderhoud met de Canadese oppositieleider, Robert Stanfield, zei een van de vooraanstaande leden van het Centrale comité, Koeo Mo-jo, op 25 juli dat de Amerikaanse president wel een ommezwaai van 180 graden moest maken. Voorts zei hij; „Hoe Taiwan wordt bevrijd is onze binnenlandse aangelegenheid".

Hij doelde hierbij op de reeds lang bekende eis, dat Nationalistisch China ook bij de Chinese Volksrepubliek behoort, zoals men dat ook voor Hong-Kong vindt gelden. Het voordeel van Hong-Kong voor communistische China is nu nog, dat veel handel via dat gebied plaats heeft, aangezien tot nog toe verschillende grote mogelijke handelspartners, waaronder de Verenigde Staten, beperkingen hebben gelegd op de handel met rood-China, zowel waar het de import betreft als de uitvoer van strategische goederen.

Een van China's eisen is dat de handel vrij moet worden, waardoor automatisch dat belangenaspect van Hong-Kong komt te vervallen en men minder reden heeft dat gebied ongemoeid te laten.

Indien deze eis wordt ingewilligd, zullen Amerika's bondgenoten in hun concessies snel volgen en zal ook de Nederlandse handel met communistisch China aanzienlijk toenemen.

Behalve deze eisen, die Tsjoe En-lai in zijn totaal 49 uur onderhandelen met H. A. Kissinger moet hebben gesteld, liggen er de Chinese eisen: toelating tot de Verenigde Naties, terugtrekking van de Amerikaanse vloot, volledige terugtrekking van troepen uit Azië, waaronder Vietnam, Thailand en Cambodja, bijvoorbeeld voor medio 1972. Voorts het in toom houden van Japanse stromingen, die wensen dat de strijdkrachten, die momenteel uitsluitend uit 260.000 vrijwilligers bestaan, meer in overeenstemming worden gebracht met de 104 miljoen mensen, die dat land telt.

Hoewel president Nixon op 18 februari 1970 tot het Congres zei „Niemand behoeft onze vijand te zijn", zal het moeilijk vallen Rusland of China tot vrienden te winnen, zonder oude vrienden af te stoten en wellicht nieuwe vijanden te maken. Daarvoor zijn voorlopig de belangen te strijdig, zowel in Europa als in het Midden- en Verre Oosten en zal het ook voor de geheime diplomatie een te grote goochel toer blijken.

Anderzijds kunnen de Verenigde Staten en hun bondgenoten het zich niet veroorloven om in het diplomatieke vraagstuk „wie van de drie" zich op voorhand buiten spel te zetten.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 17 augustus 1971

Reformatorisch Dagblad | 6 Pagina's

Washington en Peking in gesprek

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 17 augustus 1971

Reformatorisch Dagblad | 6 Pagina's

PDF Bekijken