Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Europese veiligheid in het middelpunt

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Europese veiligheid in het middelpunt

NA VO-overleg in Bonn

6 minuten leestijd

DEN HAAG, donderdag — De NAVO-ministersconferentie, dinsdag en woensdag in Bonn, zal vermoedelijk in het teken staan van een conferentie over Europese veiligheid en samenwerkig, die volgend jaar zal kunnen plaats vinden en waarvoor het voorbereidend overleg omstreeks september/oktober in Helsinki kan beginnen. De voorwaarde die het Westen heeft gesteld om multilateraal voorbereidend overleg te beginnen, nl. het afronden van een overeenkomst over Berlijn door ondertekening van het slotprotocol door de grote vier, zal vermoedelijk binnen enkele weken zijn vervuld. Dan zullen namelijk de ratificatie-oorkonden van de verdragen die de Westduitse regering met de Sovjet-Unie en Polen heeft gesloten, worden uitgewisseld, hetgeen Moskou, op zijn beurt, als een voorwaarde heeft gesteld voor bekrachtiging van de Berlijn-overeenkomst.

Verwacht wardt, dat op de dag van het uitwisselen van deze oorkonden, of de dag daarna, het slotprotocol over Berlijn zal worden getekend, waarmee het laatste beletsel voor het bijeenroepen van het „theekransje" van Helsinki is weggenomen. Na afloop van de zomervakantie zullen de hoofden der diplomatieke missies In Helsinki van de 30 a 35 landen, die belangstelling hebben getoond voor een conferentie over Europese veihgheid en samenwerking, eventueel bijgestaan door speciale adviseurs, zullen gaan overleggen wat voor soort conferentie moet worden belegd, en welke onderwerpen aan de orde moeten komen.

Dit informele overleg, zo verwacht m.en in Den Haag, zal met onderbrekingen wel enkele maanden kunnen duren. Oost- en Duitsland hebben geen diplomatieke vertegenwoordigingen, maar slechts handelsmissies in de Finse hoofstad, Luxemburg heeft in het geheel geen vertegenwoordiging, deze landen zullen wellicht speciale vertegenwoordigers naar Helsinki zenden

BEGINSELEN

West- noch Oost-Europa hebben zich definitief vastgelegd op de diverse mogelijkheden voor een veiligheidsconferentie. Het aanvankelijke Sovjet-voorstel, een ministersconferentie van bijvoorbeeld een week te beleggen die de resultaten van het vooroverleg plechtig zouden moeten bekrachtigen, doet nauwelijks meer opgeld. Het idee van meer conferenties die zich over een periode van enkele jaren zouden moeten uitstrekken, lijkt meer en meer ingang te vinden. Ten slotte is er de Franse conceptie van een conferentie naar analogie van de algemene vergadering van de Verenigde Naties: op een eerste bijeenkomst zetten de ministers de algemene beginselen uiteen die door commissies of werkgroepen in teksten worden omgezet welke tenslotte door de ministers of regeringsleiders worden bekrachtigd.

Het Franse idee schijnt' ingang te vinden in Oost Europa. Nederland heeft tot nu toe geen voorkeur uitgesproken voor een bepaald alternatief, maar meent wël dat de conferentie terdege moet worden voorbereid. Minister Schraelzer heeft herhaaldelijk gewaarschuwd tegen het ontstaan van een sfeer van euphorie, het koesteren van te hoge verwachtingen. Met Roemenië, en vooral Joegoslavië, is Nederland van mening dat het afstand doen van de Breznjef-doctrine (over de beperkte soevereiniteit van de socialistische landen) een zeer belangrijk punt is. De Sowjetunie beoogt met een veiligheidsconferentie in eerste instantie consolidatie van haar Invloedssfeer in Oost-Europa, door een plechtige bevestiging van de souvereniteit der Staten, het afzien van gebruik van of dreiging met geweld in internationale betrek kingen, eerbiediging van de bestaande grenzen, en versterking van economische, industriële en wetenschappelijke samenwerking.

De Nederlandse regering stelt zich op het standpunt dat een veiligheidsconferentie in de eerste plaats moet dienen om een vrijere samenleving in geheel Europa naderbij te brengen, en de mili^aire confrontatie te verminderen.

In Den Haag acht men het niet uitgesloten dat de Sowjetunie is geïnteresseerd in rechtstreekse besprekingen met uitsluitend de Verenigde Staten over troepenvermindering.

Het lijkt vrijwel ondoenlijk, wederzijdse en evenwichtige vermindering van de bewapening en troepensterkte te bespreken in een forum van de 30 35 landen die wellicht zullen' deelnemen aan een velligheidsconfereintic, landen waartoe ook neutralen behoren die niet rechtstreeks in deze kwestie zijn betrokken. Omdat troepenvermindering bovendien, door de geografische gesteldheid van West-Europa, een uitermate gecompliceerde kwestie is, zouden de eerste besprekingen in een beperktere groep van bijvoorbeeld zeven of acht landen kunnen plaats vinden.

De agenda van de zgn. voorjaarsconferentie van de NAVO is dezelfde van voorgaande jaren, nl een studie van internationale situatie, met name de betrekkingen tussen Oost en West en de situatie in het gebied van de Middellandse Zee. Maar door het bezoek van president Nixon aan Moskou, dat in feite de dag voor het begin van de conferentie wordt besloten, is de onzekerhied groter dan ooit.

De afgelopen jaren hebben de landen van het Noordatlantisch bondgenoot90 journalisten schap, het Warschau pact, en neutrale staten, in bilaterale contacten en door commimiqué's van de beide verdragsorganisaties hun meningen over Europese veiligheid kenbaar gemaakt. Dit najaar, wanneer de voorwaarden die beide partijen hebben gesteld voor het doen van de eerste stappen naar een veiligheidsconterentie zijn vervuld, zal een geheel nieuwe phase aanbreken, waarvan gezien de Amerikaanse presidentsverkiezingen in november, de Europese topconferentie in oktober, en het verloop van de Inerduitse onderhandelingen over een „hoofdverdrag" over de betrekkingen tussen beide Duitse staten, met geen mogelijkheid valt te zeggen hoe deze zich verder zal ontwikkelen. Het verloop van de Interduitse besprekingen, die moeten leiden tot een toelating van zowel de bondsrepubliek als de DDR tot de Verenigde Naties, kan in zoverre het samenroepen van een veiligheidsconferentie beïnvloeden, dat Bonn wellicht niet met een vertegenwoordiger van Oost-Duitsland aan een tafel zal willen zitten voor dat deze besprekingen met succes zijn bekroond.

Van hun Amerikaanse college. Mei vin Laird, hebben de ministers van de fensie in Brussel nog eens te horen ge kregen dat zijn land niet zal gedogen dat een bondgenoot als Zuid-Vietnam door agressie onder de voet gelopen wordt. We zullen alles blijven doen om de aanvoer van wapens naar NoordVietnam onmogelijk te maken. We zijn bereid tot onderhandelen, tot een staakt het vuren en we willen onze krijgsgevangenen uit Noord-Vietnam weer thuis zien. Dan zijn we bereid al onze troepen binnen vier maanden terug te trekken, aldus Laird, die er aan toevoegde dat de reacties van de zijde van Noord-Vietnam momenteel slechts bestaan uit scheldpartijen.

Laird heeft, zo zei de Nederlandse minister van defentie, De Koster ,voorts nog eens de verzekering gegeven (zonder enige termijn te noemen) dat de Amerikanen hun troepen niet uit Europa zullen terugtrekken. Dat neemt niet weg dat de Amerikaanse regering bloot blijft staan aan politieke druk vanuit het congres. Die druk zullen we alleen kunnen weerstaan als Europa zijn strijdkrachten kwalitatief verbetert.

Alle ministers van defensie, die samen de commissie voor de defensieplanning van de Navo vormen, hebben er gisteren hun ondergerustheid over uitgesproken dat de inflatie het streven om meer in de krijgsmachten te investeren, dwarszit.

Allen, maar ik niet in de laatste plaats, hebben laten uitkomen dat ernstige bezuinigingen overwogen worden in de personeelssector om de personeelskosten te kunnen terugdringen ten gtmste van de investeringen. De Amerikaanse minister Laird zei het zo: „We zullen de staart van onze defensie moe

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van donderdag 25 mei 1972

Reformatorisch Dagblad | 8 Pagina's

Europese veiligheid in het middelpunt

Bekijk de hele uitgave van donderdag 25 mei 1972

Reformatorisch Dagblad | 8 Pagina's

PDF Bekijken