Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Overijsselse gemeenten buigen zich over gewestelijke indeling

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Overijsselse gemeenten buigen zich over gewestelijke indeling

PROVINCIEGRENS GAAT VERVAGEN

8 minuten leestijd

ZWOIXE — Vijftienhonderd gemeenteraadsleden in Overijssel ontvangen vandaag een ..Rapport normatieve fase", dat is samengesteld in het kader van de voorbereiding van de structimrschets voor bestuurlijke indeling in de provincie. Tot half september kunnen gemeentebestuurders zich bezinnen op de suggesties die een werkgroep van de provinciale planologische dienst en de provinciale griffie In deze nota hebben vastgelegd en de uitgangspunten die hierbij tot richtlijn hebben gediend.

Het betreft dus geen stuk van het provinciaal bestuur als zodanig, al hebben Gedeputeerde staten van Overijssel een en ander natuurlijlc op de voet gevolgd. Doel: de gemeenteraden zoveel mogelijk kans te geven hun meningen en standpunten naar voren te brengen, waarna — in het najaar — tot een algehele conclusie kan worden gekomen en GS hiermee verder kunnen werken.

De ontwikkelingen op velerlei terrein hebben minister Geertsema ertoe gebracht de provinciale besturen te verzoeken zich te bezinnen op de bestuurlijke taken van provincie en gemeente met als tussenvorm het al dan niet lichte of zware gewest. Hiermee zou aan de talloze gemeenschappelijke regelingen en intergemeentelijke samenwerkingsverbanden een duidelijke taak en een lijn kunnen worden gegeven.

Het is bekend dat met name op het gebied van verkeer en vervoer, de gezondheidsdiensten, rampenbestrijding, brandweer, ontwikkeling van de werkgelegenheid, woningbouw en recreatie gezocht moet worden naar gewestelijke aanpak.

De vraag die zich daarbij echter voordoet is: hoe delen we die gewesten In? Welke maatschappelijke belangen hebben deze gebieden, aan welke cijfers met betrekking tot het aantal inwoners per gewest wordt dan gedacht en hoe stelt men zich de bestuurlijke vorm voor?

En het spreekt vanzelf dat hierbij ook de vraag rijst of de provinciale grenzen dan al of niet overschreden mogen worden. Voorbeeld: Hattem dat in de provincie Gelderland ligt is duidelijk georiënteerd op Zwolle heeft dus belangen bij de taken die het gewest Zwolle behartigt. Ook in de noordhoek van Overijssel, tegen de grens van Drenthe zal zich dit voordoen. Twente en de Gelderse Achterhoek vloeien ook duidelijk in elkaar over. Om nog maar niet te spreken van de problemen die zich gaan voordoen met de IJsselmeerpolders. Wanneer de polder eenmaal gemeentelijk is ingedeeld zou het wel eens kunnen zijn dat Dronten bijvoorbeeld zich van Kampen en Zwolle gaat losmaken en zich gaat richten op het in de nabije toekomst snel groeiende Lelystad.

TAKET^
Het rapport dat thans is uitgekomen laat echter nog open welke taken precies door de toekom.stige gewestelijke besturen vervuld zullen worden.

Het wetsontwerp dat thans bij de regering aanhangig is geeft hieromtrent weinig houvast. In Overijssel krijgt men waarschijnlijk te maken met gewesten die een of meer belangrijke werkcentra hebben, zoals Twente, en andere gebieden waar de aceenten grotendeels vallen op functies met betrekking tot de recreatie, landbouw en milieubeheer.

Het is dan ook mogelijk dat „lichte" gewesten, zoals enkele maanden geleden de gewestraad Zwolle van start is gegaan, in een overgangsfase een goede aanloop kunnen betekenen naar de met grotere bevoegdheden uitgeruste gevesten in de verdere toekomst. Daarom is het ook noodzakelijk dat gebieden die taken gewestelijk gaan aanpakken herkenbaar zijn als een afgeronde eenheid. Wanneer echter gemeentebesturen bepaalde bevoegdheden uit handen gaan geven en overdragen een gewestelijke bestuursvormen ontstaat het gevaar van vergroting van de afstand burgerij-bestuurders. Daarom zijn te grote gewesten ook niet wenselijk terwijl de gemeenten een directie inbreng moeten houden in het werk dat regionaal wordt aangepakt.

Hoe groot mag een Overijssels gewest nu worden? De minister gaat uit van de gedachte dat bij een inwonertal van 75.000 tot 100.000 een voldoende draagvlak aanwezig is voor het vervullen van de taken. De financiële middelen spelen hierbij uiteraard wel een rol, die hangen immers samen „bovengrens" dat inwonertal.

Anderzijds dient volgens de minister een zodanige ,,bovengresn" aangehouden te worden dat de gewesten qua grootte ook programmeerbaar blijven. Maar Binnelandse Zaken houdt natuurlijk landelijke normen aan die ook moeten gelden voor drukbevolkte gebieden in de Randstad Holland, zodat voor Overijssel wel eens „aangepaste" cijfers op tafel zouden kunnen komen.

CENTRA

Een gewest moet diverse centra hebben, van verschillend niveau. Onderling moeten deze centra ook weer op elkaar georiënteerd zijn. Als bijvoorbeeld Zwolle als rayoncentrura gaat fungeren vallen plaatsen als Kampen en Meppel daar als aanvullende centra direct onder. Maar ook Epe, dat anderzijds weer als lager rayoncentrum voor Apeldoorn dient richt zich op Zwolle.

Zo zal Lelystad in de toekomst plaatsen als Harderwijk, Emmeloord, Dronten en ook weer Kampen tot zich trekken, Deventer vormt met Raalte Zutphen en Lochem een duidelijk afgebakend geheel, terwijl Nijverdal zich duidelijk richt op Almelo en de andere grote Twentse steden, samen met Oldenzaal.

In de noordhoek trekt Hoogeveen Coevorden en misschien ook Ommen tot zich met als volgende stap Emmen — men ziet dat provinciegrenzen inderdaad moeilijk passen bij gewestelijke indeling.

llSBELmG

De werkgroep van de provincie Overijssel geeft drie suggesties voor bestuurlijke indeling. In het eerste alternatief worden vier gewesten genoemd: één rond Zwolle, één rond Deventer en twee in Twente.

In de IJssel-Vechtdelta en in Noordwest Overijssel is slechts plaats voor één gewest. Een vaste groep gemeenten is op Zwolle gericht: IJsselmuiden, Kampen, Genemuiden, Zwartsluis, Hasselt, Nieuwleusen, Dalfsen, Heino, Kampen, Genemuiden, en in Gelderland, Hattem Keerde en Oldebroek. Wanneer geen afzonderlijke regio rond Meppel gevormd wordt zal Staphorst ook tot Zwolle gerekend kunnen worden.

Voor wat betreft Ommen levert het onderzoek geen overtuigende voorkeur voor indeling op. De invloedssfeer van Zwolle is ook hier wel duidelijk aanwezig, mede door het verbindingssysteem met de provinciale hoofdstad, dat beter is dan met Almelo of Hoogeveen. Ommen is bovendien lid van de integrale samenwerkingsregeling Gewest Zwolle. In Noordwest Overijssel staat al een gemeentelijke herindeling op stapel. De nieuw te vormen gemeente Brederwiede valt duidelijk binnen de Zwolse invloedssfeer. Steenwijk richt zich op Meppel, maar ook enigermate op Zwolle.

Meppel neemt een variabele positie in omdat deze gemeente zich zowel op Zwolle als op Hoogeveen kan richten. Emmeloord en ook Urk zouden ook nog bij Zwolle ingedeeld kunnen worden. Zwolle's gewest zou dan twintig gemeenten omvatten met een inwonertal van (thans) 310.000.

ZUIDWESTHOEK

Zuidwest Overijssel met als centrum Deventer heeft als gemeenten Olst, Diepenveen, Bathmen, Raalte en Holten ofschoon deze laatste gemeente ook georiënteerd is op Almelo. Nu de bestaande gerichtheid op Deventer groter is dan die op de. Twentse centra komt indeling bij Deventer het meest gewenst voor. Ook de Gelderse gemeente Voorst zou bij Deventer kunnen horen met als voorzichtige stap verder naar de Achterhoek via Zutphen naar Lochem. Raalte, Voorst en Zutphen hebben overigens wel een verzorgende functie, maar op tertiair niveau.

In Twente denkt men in het eerste plan aan twee gewesten, namelijk Almelo en Enschede. Bij Almelo zouden komen: Hellendoorn, Wierden, Den Ham, Vriezenveen, Rijssen en Tubbergen. In totaal 170.000 inwoners. Het gewest overig Twente zou 17 gemeenten tellen met bijna 385.000 inwoners, namelijk Denekamp, Ootmarsum, Oldenzaal. Losser, Weerselo, Enschede, Hengelo, Borne, Stad Delden, Ambt Delden, Goor, Markelo, Diepenheim en Haaksbergen alsmede de Gelderse gemeenten Neede, Eibergen en Borculo.

Er is nog een tweede mogelijkheid namelijk gewesten rond Zwolle, de stedendriehoek Apeldoom-Deventer en Zutphen, één in Twente en een rond Hardenberg-Hoogeveen. Zwolle zou dezelfde oppervlakte hebben als in het eerste plan, dus de gemeenten die in het vorige plan onder Deventer werden genoemd zouden hier ook van toepassing zijn, echter met uitbreiding met de gemeente Zutphen, Epe, Vorden, Lochem, Brummen in totaal 15 gemeenten met 390.000 inwoners.

In Twente zou één gewest komen, 24 gemeenten met 550.000 inwoners en Hardenberg zou opgenomen worden in een gewestelijke eenheid met als centrum Hoogeveen. Deze eenheid omvat gebieden in Drenthe en Noordoost-Overijssel.

LANDSCHAP

Tenslotte wordt gedacht aan een gewest Steenwijk-Meppel-Noordoostpolder waartoe negen gemeenten zouden behoren met 113.000 inwoners. Dit zou het gewest Zwolle verkleinen, maar de mogelijkheid zou bestaan dat Oldebroek en Heerde in gewesten op de Noord-Veluwe zouden opgaan.

Het gewest Zwolle omvat dan nog 11 gemeenten met 174.000 mensen. De Overijsselse Heuvelrug met als gemeenten Hellendoorn, Ommen, Holten, Markelo en Rijssen zou dan bij Twente komen waardoor het gewest Twente 578.000 inwoners zou tellen, behorend tot 26 gemeenten. Ten aanzien van de regio Deventer en Noordoost Overijssel leiden deze overwegingen niet tot het opvoeren van varianten. Men gaat bij deze laatste stelling uit van het landschappelijke karakter dat uiteraard ook de structuur van de bevolking beïnvloedt. Aangezien Apeldoorn een Veluwse gemeenschap is wordt dan ook niet in dit verband gedacht aan een combinatie Apeldoorn met een Sallands gewest.

Uit deze drie mogelijkheden zal dus gekozen moeten worden, waarbij echter geenszins andere combinaties worden uitgesloten. Het zal nu aankomen op de zienswijze van de gemeentebesturen in heel deze provincie die immers zoveel verschillende gezichten heeft dat sommige grenzen zich niet laten wegdenken, maar anderzijds een groot aantal gezamenlijke taken voor zich ziet liggen dat toch gezocht moet worden naar regionale aanpak daarvan.

Op deze kaart is dvideliik te zien welke functies de gemeenten in en rond Overijssel hebben. De grote stippen met een ruime invlocdssjeer voor de omgeving zijn: Zwolle, Deventer, Apeldoorn, Lelystad, Hoogeveen. Emmen, Almelo, Hengein en Enschede; daartussen de gemeenten die als aanvullende centra dienst d,oen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 10 juni 1972

Reformatorisch Dagblad | 8 Pagina's

Overijsselse gemeenten buigen zich over gewestelijke indeling

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 10 juni 1972

Reformatorisch Dagblad | 8 Pagina's

PDF Bekijken