Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

THOMASCHRISTENEN IN INDIA VOELEN ZICH LANG MISKEND

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

THOMASCHRISTENEN IN INDIA VOELEN ZICH LANG MISKEND

Was apostel Thomas hun ,,stichter"?

7 minuten leestijd

Voor enige jaren gaf ik als gasthoogleraar in Leuven college over het Nieuwe Testament. Op de eerste rij van de collegezaal zaten vijf gebruine Indiërs. Het waren Thomaschristenen uit de staat Kerala in Zuid-India. Ze hadden gehoord, dat er een apokrief Evangelie van Thomas was ontdekt. Nu hoopten ze, dat dit geschrift aan zou tonen, dat de apostel Thomas zelf naar India was gekomen en hun het christendom had gebracht.Die zaak zat hun heel hoog. Volgens hun eigen traditie is Thomas de apostel van India. Zijn zogenaamde graf ergens op de westkust van Zuid-India bestaat tot op de huidige dag. Hun grootste feest valt op 3 juli. de dag waarop Thomas gestorven zou zijn. Zij wijzen met verontwaardiging de verondersteliing af, dat zij ooit Nestoriaanse ketters zijn geweest. Zij zitten ook vol rancunes tegen romeins-katholieke zendelingen, die hun allerlei Latijnse vormen en gewoonten opgedrongen hebben. Met grote moeite zijn zij erin geslaagd hun Aramese, Syrische liturgie te bewaren. En zij willen zichzelf zijn. Indische christenen, zoals zij vanaf het begin van onze aartelling zijn geweest. Wat moet men als historicus daarvan zeggen?

In een aantal artikelen willen wij de volgende dagen speciale aandacht schenken aan het christendom in de Hindoestaat India. Daartoe zullen wij bijdragen publiceren van prof. dr. G. Quispel uit Utrecht, ds. J. C. Maris te Amstelveen en ds. H. J. Hcgger te Velp. 

Prof. Quispel zal in een inleidend artikel ingaan op de ontstaansgeschiedenis van het christendom in Voor-Indië. waarbij vooral aandacht schenkend aan de verhalen rond de apostel Thomas. 

Ds. Maris, secretaris-generaal van de Internationale Raad van Crisdeze hoedanigheid een aantal weken geleden India en geeft in een drietal artikelen zijn voorlopige reisindrukken weer. 

Ds. Hegger is predikant-directeur van het cx-priester-opvangcentrum De Wartburg te Velp en zal ons —aangzien hij thans in India vertoeft — van tijd tot tijd rechtstreeks trachten te informeren over de verhouding van de K.K. Kerk tot de andere kerken in dit land. Er zijn. zo vernemen wij. de laatste tijd opvallend veel Indiase priesters, die de R.K. Kerk verlaten, soms met hun hele parochie. Niet allen komen zij terecht in het rechtzinnig protestantisme, maar ds. Hegger zal tevens de mogelijkheden onderzoeken, een deel van deze overgangen te helpen opvangen. 

Deze artikelen over het Indiase christendom plaatsen wij mede ter gelegenheid van het feit, dat men in dit land herdenkt, hoe negentien eeuwen geleden de apostel Thomas hier voet aan wal zou hebben gezet. Vandaag het eerste artikel, over de Thomaschristenen.


Prof. dr. G. Quispel, de schrijver van dit artikel, is hoogleraar in (Ie geschiedenis der oude kerk tot omstreeks het jaar 800. Dr. Quispel geldt als een van de beste kenners in ons land van het zogeheten aprokriefe Evangelie van Thomas. Een deel van de „Woorden" in dit evangeliënhandschrift houdt de Utrechtse hoogleraar voor mogelijk authentieke uitspraken van .Jezus, die zijn overgeleverd, los van de hestaande evangeliëntraditie. 


Er leven in het tegenwoordige India naar schatting ongeveer 2.249.250 Thomaschristenen, verdeeld over niet minder dan negen verschillende kerken. Daarnaast zijn er in India nog miljoenen andere christenen, die door de westerse zending zijn gewonnen. Maar de Thomaschristenen waren er allang voor er van westerse zending, eerst door Portugezen, later door Anglicanen en anderen, sprake was. Zij zijn ook niet als vreemdelingen of veroveraars naar India gekomen, maar zijn inheemsen. Arische Draviden, zoals zij zelf zeggen.

Overeenkomsten

In hun levensgewoonten hebben zij zich aan hun heidense omgeving aangepast. Zo gaan jongens en meisjes niet samen uit en spreken niet met elkaar. Ouders bedisselen in onderling overleg de huwelijken van hun kinderen, -zonder dat deze daar enige inspraak in hebben. Hun kerken lijken veel op heidense pagodes. Ook bij hen bestaat het kastesysteem. Heel hun leven lijkt op dat van hun Hindoebroeders.

Kan het zijn, dat zij hun christendom te danken fiebben aan de apostel Thomas, de grote twijfelaar, die wel bereid was met Christus te sterven, maar niet met hem op te staan? Het is niet geheel onmogelijk. Lucas vertelt in zijn Handelingen (2 vers 9), dat Parthen, Meden en Elamieten de rede van Petrus op de Pinksterdag beluisterden: dat zou erop kunnen wijzen, dat in de tijd van Lucas er bij die oostelijke Aziatische volken al christenen waren. Waarom zou hij hen anders vermelden? Een oude traditie (plm. 250 na Chr. al) weet te vertellen, dat Thomas het christendom naar Parthië heeft gebracht. Parthië is het-Perzische rijk, de machtige nabuur van de Romeinen, die destijds ook Noord-West Indië beheerste. Als dat juist is, zou Thomas inderdaad „de apostel van Indië genoemd kunnen worden. 

Over de apostel Thomas zijn al vroeg allerlei legenden in omloop geweest. De bekendste staan in de Handelingen van Thomas, omstreeks 225 na Chr. in Edessa (in Mesopotamië) geschreven. Daarin wordt verteld over een zendingsreis van Thomas in Noordwest maar ook in Zuid-Indië. Dat zou erop kunnen wijzen, dat er destijds al christenen in Zuid-India woonden. En dat was lang voordat er Monof,ysieten, Nestorianen, romeins-katholieken en protestanten bestonden. Nu zijn die er wel onder de Thomaschristenen. En daarom moet men met schaamte zeggen, dat het Westen zijn verdeeldheid aan deze oprechte, maar naïeve mensen heeft opgedrongen. 

Er waren al christenen in Indië voor de tijd van de vele twisten der Christenen. Of hun geloof ook bepaalde trekken had, die oeroud waren en op de apostel Thomas teruggaan, valt niet te zeggen. Een ding is zeker, zij noemen zichzelf niet „christenen", maar „welcdclgcboren Nazorcecrs". En dat zegt wel iets. Het is ons bekend, dat de aanhangers van Jezus Chrsistus eerst in de Griekse stad Antiochië de naam christenen gekregen hebben. Zo staat het in de Handelingen van Lucas (11 vers 25): „En het is geschied, dat de discipelen eerst te Antiochië Christenen genaamd werden". Maar de christenen in Jeruzalem, die zonder uitzondering van joodsen bloede waren, werden Nazoreecrs genoemd. Die naam behielden ook de nazaten van de gemeente van .Teruzalem, de joodse christenen, over wie ik mijn boek „Het Evangelie van Thomas en de Nederlanden" heb geschreven.

Joodse christenen

Is het feit, dat de Thomaschristenen „weledelgeboren Nazoreeërs" genoemd worden, nu een aanwijzing, dat zij eens van een joodse christen, Thomas, hun geloof ontvingen? Geheel onmogelijk acht ik het niet. Er woonden destijds aan de westkust van Zuid-India nogal wat joodse kooplieden. Het is mogelijk, dat Thomas of een andere zendeling uit Jerzualem hun het geloof heeft gebracht, dat zo ook aan de inheemsen bekend kan zijn geworden. 

Maar zeker is het allerminst, want de Aziatische christenen, die het Syrisch als voertaal hadden en hun middelpunt eerst in Edessa, later in Seleucia (in Babylonië) hadden, werden oudtijds en worden nog heden Nazoreeërs genoemd. De Thomaschristenen kunnen hun christendom ook uit Mesopotamië ontvangen hebben. Dat is zelfs waarschijnlijker. Hun liturgie was en is de Oostsyrische. De taal van de eredienst is Oostsyrisch. Zij erkenden in het verleden de Patriarch van Seleucia.

Nestorius

Wat een tragedie in de geschiedenis van het Aziatische christendom buiten het Romeinse rijk. In de vijfde eeuw behoren deze mensen tot de partij van Nestorius, die sterk de nadruk legde op de men.sheid van Christus. Daardoor scheidden zij zich af van de grote kerk en gingen een eigen bestaan leiden. Eeuwenlang waren zij een van de hoofdgodsdiensten van Azië, tot zij in de Mongolenstorm werden vernietigd. De Thomaschristenen zijn een rest van dit grootste verleden. Zij hebben het niet gemakkelijk gehad. Eenst kwamen de Portugezen in het spoor van Va.sco da Gama: die wilden deze oeroude christenen rooms maken. De geschiedenis is zo onverkwikkelijk, dat we er maar niet verder over spreken. Het leidde in 1653 tot een schisma, waarbij er van die 200.000 Thomaschristenen maar vierhonderd romeins-katholiek waren.

Miskend

Toen wa.s het ergste achter de rug. In de jaren 1661-1663 veroverden de Hollanders Zuid-Indië en bleven er tot 1795. Zij lieten de Thomaschristenen met rust, lieten zelfs wel werkzaamheden van romeins-katholieke missionarissen toe. maar konden natuurlijk niet gedogen, dat de Portugezen in de kerkelijke aangelegenheden in hun gebied ingrepen. 

Geleidelijk aan is het grootste gedeelte van de Thomaschristenen toch weer romeins geworden. Maar het duurde nog tot 1960 voor hun oude rituelen wpcr hersteld werden: eerst toen mochten zij weer het A%-ondmaal vieren onder de beide gedaanten van brood en wijn en mocht het brood weer gezuurd zijn (zulks in tegenstelling tot de ongezuurde hostie). Deze mensen hebben het recht zich miskend te voelen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 2 maart 1973

Reformatorisch Dagblad | 14 Pagina's

THOMASCHRISTENEN IN INDIA VOELEN ZICH LANG MISKEND

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 2 maart 1973

Reformatorisch Dagblad | 14 Pagina's

PDF Bekijken