Bekijk het origineel

Adviezen bij formatie kabinet alleen zaak van vice-president

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Adviezen bij formatie kabinet alleen zaak van vice-president

PERSCONFERENTIE DR. M. RVPPERT

4 minuten leestijd

(Van onze parlementsredacteur) De politieke adviezen van de vice-voorzitter van de Raad van State aan koningin Juliana bij kabinetsformaties zijn louter een zaak van hemzelf. Het hoogste adviescollege van de regering heeft geen enkele vinger in deze pap. Althans er wordt onderling in de Raad niet over gesproken.

Dit werd gistermorgen plechtig verzekerd door de kersverse vice-president van de Raad van State, dr. M. Ruppert, die onlangs dr. Beel („de onderkoning") is opgevolgd. De SS-jarige ex-(iin)formateur werd daarmee de twaalfde vicevoorzitter van de Raad sinds 1861, het jaar waarin het huidige karakter van dit adviescollege werd vastgelegd.

•Ruim drie eeuwen ervoor was zijn geschiedenis reeds begonnen. In 1531 riep Keizer Karel de vijfde een adviserend lichaam — onder de naam van Baad van State — in het leven ten behoeve van de voor de Nederlanden aangestelde landvoogdes. Opder de Repuibliek (1581-1795) nam de Raad een positie van wisselende betekenis in.

Na het herstel van onze onafhankelijkheid in 1813 trad de Raad van State opnieuw op de voorgrond. Nochtans als Kroonraad, dooi' de koninp; zelf voorgezeten. Deze toestand duurde niet lang. De grondwet van 1848 schreef regeling van de Raad van State bij wet voor. De konins(in) bleef voorzit(s)ter, maar de leiding van de dagelijkse gang van zaken kwam in handen van hun vice-prc.^•dent. De taak van de Raad werd te adviseren over alle wetten en maatregelen van bestuur. Dergelijke adviezen kwamen nooit in openbaarheid.

ANACHRONISME

Tn deze tijd, waarin het alles openheid is wat de klok slaat, lijkt dit hoogste adviescollege een anachronisme. Zijn adviezen zijn nog altijd niet openbaar. Mede daardoor hangt over de Raad van State en Zijn werkzaamheden een waas van geheimzinnigheid.

Dr. Ruppert — hoewel bereid een tipje van die sluier op te lichten — is geen voorstander van het openbaar maken van adviezen van de Raad. Wanneer de publieke opinie meeluistert naar wat er op het Binnenhof IA bedisseld' wordt, is het niel uitgesloten dat de Staatsraden hun oren reeds meer zullen laten hangen naar de partijpolitiek. Dr. Ruppert is bang dat de bereidheid om compromissen te sluiten dan wegsmelt als sneeuw voor de zon. „Achter gesloten deuren komt men veel MR. J. VAN DER HOEVEN eerdiar en gemakkelijker tot een vergelijk".

MOERAS

Zijn vrees voor meerderheids- en minderheidsadviezen steekt hij niet onder stoelen of banken. „Vi^e kunnen beter de zaak opheffen, dan in zo'n moeras voort te ploeteren"^ meent hij somber. Vanzelfsprekend kunnen ook de twintig Staatsraden „hun afzonderlijk gevoelen" in alle beslotenheid kenbaar maken. Hoe dikwijls dit gebeurt, wil dr. Ruppert niet kwijt. De eenheid — voorgewend of echt — heeft de Raad van State hoog in het vaandel geschreven.

Het fungeren als „zeef" van de regering vindt de vice-president „een uiterst nuttige zaak". Zeker voor wat betreft de Koninklijlie Besluiten. „Op de wetsvoorstellen wordt door zeker 225 mensen gestudeerd; de controle op de KB 's wordt daarentegen slechts door 27 mensen uitgeoefend".

ONTSTENTENIS

De belangrijkste taak vervult de Raad van State ongetwijfeld bij „ontstentenis van het konüiklijk gezag" — de uitdru'lcking is ontleend aan dr. Ruppert. Zijn bevoegdheden in dat geval zijn een waarborg voor de continuïteit van het koninklijk gezag, zo vindt hij.

Als de koning buiten staat geraakt de regering waar te hemen en een regent moet worden benoemd, behoort de Raad van State van advies te dienen. In een drietal gevallen, die nauwkeurig In de grondwet omschreven zijn, wordt het koninklijk gezag door df Raad van State overgenomen. Dat is bij overlijden van de koning als nog niet in de troonopvolging is voorzien; als de troonopvolger of regent afwezig is, of als de regent overlijdt of de troonopvolging onzeker is.

Wanneer bij overlijden van de koning geen bevoegde opvolger — naar de „smaak" van de grondwet •— bestaat, moet de Raad van State de StatenGeneraal binnen vier maanden in dubbele getale een roepen, teneinde in Verenigde Vergadering een koning te benoemen.

GESCHILLEN VAN BESTUUR

In 1861 werd ook ingesteld een afdeling voor geschillen van bestuur — de afdeling „Contentieux". Deze werd belast met de behandeling van de adminstratieve beroepszaken, voor zover de wet de beslissing daarover opdraagt aan de koning. De uiteindelijke beslissing berust niel; bij deze afdeling; zij brengt slechts advies uit aan de koning. Van dit advies dat vergezeld gaat van een ontwerp-Koninklijk Koninklijk Besluit kan door de betrokken minister worden afgeweken. De tussen de bewindsman en de afdeling hierover gevoerde korrespcndentie en het advies van de afdeling moeten dan in het Staatsblad worden gepubliceerd. In de praktijk wordt van deze afwijking'smogelijkheid zeer zelden georulk gemaakt. Dr. Ruppert heeft dit slechts een keer of twee, drie meegemaakt.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van woensdag 12 september 1973

Reformatorisch Dagblad | 8 Pagina's

Adviezen bij formatie kabinet alleen zaak van vice-president

Bekijk de hele uitgave van woensdag 12 september 1973

Reformatorisch Dagblad | 8 Pagina's

PDF Bekijken