Bekijk het origineel

Lanser kiest als christen soms voor het conflictmodel

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Lanser kiest als christen soms voor het conflictmodel

Vergadering ^Patrimonium' in Zwolle

7 minuten leestijd

(Van een versla^ever) De sociale vereniging Het Landelijk Verbond Patrimonium hield zaterdag )l. haar sociale dag. Op deze belangrijke vergadering hebben de heer J. Lanser, voorzitter van het CNV en de heer P. Mol, lid van het presidium van de Christelijke Werkgeversoi^anisatie, gesproken over 't onderwerp „Christen zijn in de week, harmonie of conflict".

De heer Laraser zei o.m. het volgende: „Het gaat in wezen om het christen zijn in de week, dus geloven op maandag. De kernvraag is welke visie heeft men op de mens en welke gevolgen worden daaraan veA)on'den voor de inrichting van de samenleving. De samenleving dient beheerst te worden door gerechtigheid. Dit houdt in dat leder mens in de maatschappij tot zijn recht moet kunmen komen. Een wezenlijk kenmerk van de mens tot zijn verantwoordelijfcheid. De Bijibel spreekt hierover heel duidelijk in psalm 8. De mens is verantwoordelijk voor kwaliteit van de menselijke samenleving, ongeacht of hij die verantwoordelijkheid bewust aanvaardt.

In onze maatschappij kan helaas niet teder mens tot zijn recht komen, zich niet als een verantwoordelijk mens ontplooien. Daarom is er geen harmonie, maar vaak conflict. Daarom is medezeggenschap veel meer een plicht dan een recht. De structuur van de onderneming beantwoordt niet aan het beeld van de verantwoordelijke mens. Daarom bestaat er ook in de onderneming een conflict. Het vraagstuk van de inkomensverdeling heeft hier ook alles mee te maken. Het is van principiële aard, inkomen betekent koopkracht en beschikkingsmacht. Daarom is inkomen belangrijk. Welke functie moet het inkomen hebben? Het moet een middel zijn om de mens tot zijn recht te laten komen.

De gelijkwaardigheid, de verantwoordelijkheid van de mens dient uit inkomensverdeling te blijken. De overheid, werkgevers, werknemers staan gezamenlijk voor de„ opgave een oplossing te vinden en daar is veel overleg voor nodig. Dat heeft helaas niet altijd geresulteerd in een even rechtvaardige oplossing, soms is er een conflict, harde confrontatie tussen de partijen, nodig om de maatschappij verder te brengen. Het conflict kan een brug zijn tot verandering en nieuwe ontwikkelingen in het belang van de samenleving, er komt nog meer kopij en die moet hierbij aansluiten.

De doelstelling van het conflict is een mldidel. Juiist om de harmoniie, dat is dus het tot zijn recht doen komen van ieder mens, zullen de christenen de conflicten moeten onderkennem en de strijd moeten aamigaan met de geveohtige machten en structuren.

ONDERISEMER

NQ de toespraak van de heer L/anser speelde het Patrimoniumcorps uit Groningen „Rhapsodie der lage landen". Vervolgens sprak de heer P. Mol van de Christelijke Werkgevers over hetzelfde onderwerp. Hij zeS o.a.: „Op deze sociale dag van het oude Patrimonium zi.'n twee grote zonen, nl. het CNV en" het NCW, zonder schroom en met overtuiging de C in hun vaandel voerend, aanwezig. De positie van de onderneming maatschappelijk maatachapjielijk gezien een andere waardering gekregen in deze tijd dan 50 of 70 jaar geleden. Sinds 1950 is er een maatscharpelijke ontwikkeling gekomen, waarin de onidemiemingBstructuren hervormd zullen moeten worden, om voor een zo groot mogelijke meerderheid van de bevoiking bevredigend te kunnen werken. Zal dit nu in een conflictsituatie met geweld of m een harmonisch overleg moeten geschieden?

Er heeft zich in die ondiememing wiaar de mens werkt in de laatste 50 jaar de voLgende ontwikkeling voorgedaan. Ten eerste: een geweldige doorwerking van een beteire scholing van alle lagen van onze bevolking. Ten tweede een grote verschuiving van de werkgelegenheid, to 1850 nog 50 pet in de landbouw, nu 6 pet, handel, nijverseld en industrie in 1850: 35 pet., thans 89 pet. Ten derde: een afname vam het aamtal werkende en de totale beroepsbevolking, ten vierde: een stijging van. het arbeidsimkomien. Ten vijfde: sterke afname in de produktieve periode van de doorsnee Nederlander ten aanzien van zijn gehele levensduur. Ten zesde: Stijging van de inkonnstenoverdracht uit belasting en sociale premies tot 50 pot van het nationaal inkomen. Ten zevende: sterk toenemende afwijzing van de traditionele opvatting en gevestigde maatschappelijke patronen en ten achtste: een grotere onafhankelijkheid' van de werknemer door arbeidswetgevinK Pn sociale voorzienlnigen.

ONTWIKKELING

Ik geloof niet in harmonie- of conflictmodel. De ontwikkelingen en stromingen in onze samenleving zijn sterker dan de modellen. Harmonie of conflict zal het als werkmethode doen. De maatechaippij tendeert thans naar verregaande democratisering. Churchill zei Vlam de democratie dat het een slechte vorm van etaateoirganiisatie was, maar hiij wist geen betere. Een te sterk doorgevoerde democratisering roept verschijnselen op als trage besluitvorming, nivellering tot middelm>atige opvatting en het verzwakken van sterke persoom-lijkheden.

Daarom is grote voorzichtigheid bij voortgaande democratisering geboden. Elen coniflictmethode is in wezen revotutioniaiT. De eiis van het NW en het parlement is dan ook dmdeüjk een betreurenswaardBge zaak. De pariementsleden moeten in alle vrijheid zonder geestelijke dwang van wie dan ook een beslissing moeten kunnen nemen. De conflictmethode beschouw ik als een bijl aan de wortel van de politieke democratie. Ik betreur dat het NVV de ondernemingsraden buiten spel wil zetten door naast deze raden een egressief bedrijf te creëren. Dit pleit wel op korte termijn voor spelregels bij staking in de wet.

SPELVRIJHEID

In de coniflictmethode speelt wantrouwen een hoofdrol en bij harmonie vertrouwen en wat ons verbindt. De laatste twee spelen ook een grote rol in het christelijk denken en belijden. Ik will niiet een coniflict of een stakinig verbieden, maar wel als laatste wapen, wanneer elk overleg vast gelopen is. Het vrije spel van krachten binnen democratie is een bijzonder moeilijk spel.

Onderneming en ondernemers staan onder kritiek. Ze hebben hun maatschappelijk klimaat verloren. Vrijheid van de onderneming en de ondernemer Is in ons democratisch bestel onmisbaar. De spelvrijheid zowel in onderneming onvememing als in de vakbeweging heeft ons allen tot grote welvaart gebracht. Voor deze spelvrijheid worden dis S'pelregels door het parlement vastgesteld. Behoede God de ondernemer voor botte behoudzucht en de werknemer voor ongemotiveerde jaloezie". Tot zover de toespraak van de beer P. Mol van de C3iristelijke werkgeversorganisatie.

DISCUSSIE

Na deze beide toespraken kwamen er veel vragen uit de zaal, die door het forum waarin ook oud-miniister Roolvlnk zitting had, beantwoord werden. Door de lantwoorden van de heren Lanser en Mol werden de beiidie toespraken verduidelijkt en er onitstond een pittige discuissle. Aan het slot van deze discussie tussen het forum en de aanwezigen fa de zaal gaf de heer Rooivunk zijn tnenfcg over de versdhiMende discussiepunten.

We vatten dit antwoord als volgt samen: De vierhonderd gulden looosverhogtog destijds was eeo minder gelukkige zaak. De ondernemingsraad is een goede zaak, waarin de verantwoordelijkheid van de werknemer tot zijn recht kan komen. De macht in de ondiememinig rust niet bij de directeur maar bij de raad van commissarissen, p-e kimraen de direkteur ontslaan: de onderoemingsiraad heeft invloed op de Bamensteilling van de raden van commisisairiesen.

Als we over mens en structuiur praten moeten we oppassen dat we enerzijds de mens alleen niet cenltraal stellen, en anderzijds dat wanneer structuren veranderen, de mensen nog niet veramdieiren. Er zijn ook goede stiructuren. Het kabinet Den Uyl, waar streeft het naar? Harmonie of confflict? Antwoord: Het kabinet Den Uyl streeft naar conftinuEeit d.w.z. om zijn programma uit te voeren, dat het kan blijven zitten. De heer Den Uyl heeft gesproken over de smalle marges dn de demooratie. Het zal voor Den Uyl met de dag duidelijker wonten wat voor jui.ste woorden hij toen ge^jroken heeft.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van maandag 22 oktober 1973

Reformatorisch Dagblad | 8 Pagina's

Lanser kiest als christen soms voor het conflictmodel

Bekijk de hele uitgave van maandag 22 oktober 1973

Reformatorisch Dagblad | 8 Pagina's

PDF Bekijken