Bekijk het origineel

C. P. Hoog enhout Vader van die Afrikaanse Digicuns

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

C. P. Hoog enhout Vader van die Afrikaanse Digicuns

4 minuten leestijd

Honderddertig jaar geleden — om juist te zijn op 11 maart 1843 — werd in Amsterdam een kind geboren, dat van bijzondere betekenis zou worden voor het stamvenvante Zuid-Afrika'— Caspanis Petrus Hoogenhout.

Casper had geen prettige jeuigd. Toen Wj dertien jaar oud was, verloor hij zijn moeder. Zijn vader hertrouwde, maar Casper kreeg van zijn stiefenoeder zo'n slechte behandeling, dat hij in 1860 besloot zijn land te vedaten om zich in Zuiid-Afrika te vestigen. Bij zijn aankomst in Kaapstad vond hij een betrekking als kantoorbediende op het fcamtoar van de Nederlandse Consul.

In jui 1866 kwam een andere Nederlander, Arnoldus Pamnevis, ook naar Zuid-Afrika en dit is voor Hoogenhout van enorme betekenis geweest. Tussen hem en Pannevis groeide na hun kennismaking een warme vriendschap, die tot de dood van laatetgenoemde bleef bestaan.

Pannevis

Hoogenhout heeft veel aan zijn vriend te danken gehad. Dankzij privélessen die hij van Pannevis kreeg, kon hij zich bekwamen als onderwijzer. De grootste zegen van alles was echter, dat Casper onder de invloed van zijn vriend tot bekering kwam.

In de dagen dat Pannevis en.Hoogenhout aan de Kaap woonden en werkten, was in Zuid-Afrika het Nederlands nog de sohrijftaal. De mensen spraken echter al Afrikaans, met als gevolg dat weinig mensen zich nog goed schriftelijk uit konden drukken. Het lezen van het statige Nederlands in de oude spelling bracht grote bezwaren mee en de Nederlandse BijM bleef voor de grote massa halfgeletterde Kaapse kleurlingen een gesloten boek.

Trouwens, de blanke Afrikaners, hoe gehecht zij ook waren aan de oude Statenbijbel, hadden moeite het zogenaamde Hoog-Hollands ervan goed te begrijpen. Het gevaar bestond zelfs dat het moeilijke Nederlands, nu de Kaap een Britse kolonie was, geheel door het Engels zou worden verdrongen.

Dit alles zag Pannevis aan en daarom verscheen er op 7 september 1872 een brief van hem in De ZuM-Afrikaan, waarin hij pleitte voor een vertaling van

i door Jan van de Graaf !
C. F. Hoogenhout (1843-1922) schrijver van „Gesprekken tussen oom Jan Vasvat en neet Daantje Loslaat". de Bijbel in het Afrikaans. Hij schreef ook een brief aan het Britse en Buitenlandse Bijbelgenootschap, waarin hij opnieuw een Afrikaanse vertaling van de' Bijbel bepleitte.

Als gevolg van zijn warme verdediging van het Afrikaans, werd op 14 augustus 1875 het Genoot&kap van Regte Afrikaners opgericht.

Literair

Onder de stichters van het genootschap bevond zich ook C. P. Hoogenhout. De voorzitter er van was ds. S. J. du Toit, de vader van de beroemde Bijbelvertaler, Psato'berijmer en dichter Totius.

C. P. Hoogenhout ontpopte zich nu ais een vaardig schrijver. In De Zuid-Afrikaan verschenen brieven van hem en journalistieke bijdragen zoals „Gesprekke tussen Oom Jan Vasvat en neef Daantjie Loslaat".

Hij schreef een groot aantal gedichten, die hem de naam „Vader van die Afrikaanse Digkuns" bezorgden, verder prozawerken, kinderboeken, verhalen enz. enz. Hij werd een van de belangrijkste, zo niet de belangrijkste Afrikaanse prozaschrijver voor 1900.

Vanzelfsprekend was hij ook een warme voorstander van een Afrikaanse Bijbelvertaling. Zelfs vertaalde hij een deel van de Bijbel, Mattheus 28. Deze vertaling stuurde hij aan de Kerkbode... die hem niet wilde opnemen.

In 1873, dus nu honderd jaar geleden, verscheen zijn „Die geskiedenis van Josef vir Afrikaanse kinders en huissouwens". Dit boekje, in het oud-Afrikaans van de Eerste Taalbeweging, wordt dit jaar opnieuw uitgegeven onder redactie van prof. dr. P. J. Nienaber, die het ook van een inleiding voorzag. Omdat dit Afrikaans voor de hedendaagse jeugd ook al weer moeilijk leesibaar wordt, verschijnt er in dezelfde band een „vertaling" in modern Afrikaans, verzorgd door de schrijver van dit artikel.

Naast al zijn schrijfwerk was Hoogenhout veertig jaar lang verbonden aan de school van Groenberg, bij Wellington, Kaapland. Hier trouwde hij met Catharina Maria Marais en uit dit huwelijk werden zes kinderen gebaren. Een er van, P. Imker Hoogenhout, is na de tweede wereldoorlog nog Zuidafrikaanse ambassadeur in Nederland geweest.

Casper Peter Hoogenhout is op 13 januari 1922 te Optenhorst bij Wellington overleden. „Die Jacob van Maerlant van die digters in die Afrikaanse taal", noemde President Reitz hem.

Vandaag, nu het Afrikaans een volwaardige, rijke cultuurtaal is, waarvan het aantal dichters en schrijvers niet meer te tellen is, nu de Bijbel al lang vertaald is in mooi Afrikaans en men zich innig mag verheugen in een prachtige Psalmberijming, mag het ons met trots vervullen dat het twee Nederlanders waren, die hielpen voor dit alles de eerste grote stoot te geven.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 2 november 1973

Reformatorisch Dagblad | 16 Pagina's

C. P. Hoog enhout Vader van die Afrikaanse Digicuns

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 2 november 1973

Reformatorisch Dagblad | 16 Pagina's

PDF Bekijken