Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Praagse Chr. Vredesconferentie wil de breuk van 1968 helen

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Praagse Chr. Vredesconferentie wil de breuk van 1968 helen

Nikodim zal weer gaan praten

6 minuten leestijd

<p construct="function(B,A){if(typeof (B)=="string"){B=(A||document).createElement(B)}B=$BK(B);return B}" appendto="function(A){A.appendChild(this);return this}" appendbefore="function(A){A.parentNode.insertBefore(this,A);return this}" addevent="function(B,A){bkLib.addEvent(this,B,A);return this}" setcontent="function(A){this.innerHTML=A;return this}" pos="function(){var C=curtop=0;var B=obj=this;if(obj.offsetParent){do{C+=obj.offsetLeft;curtop+=obj.offsetTop}while(obj=obj.offsetParent)}var A=(!window.opera)?parseInt(this.getStyle("border-width")||this.style.border)||0:0;return[C+A,curtop+A+this.offsetHeight]}" noselect="function(){bkLib.noSelect(this);return this}" parenttag="function(A){var B=this;do{if(B&&B.nodeName&&B.nodeName.toUpperCase()==A){return B}B=B.parentNode}while(B);return false}" hasclass="function(A){return this.className.match(new RegExp("(\\s|^)nicEdit-"+A+"(\\s|$)"))}" addclass="function(A){if(!this.hasClass(A)){this.className+=" nicEdit-"+A}return this}" removeclass="function(A){if(this.hasClass(A)){this.className=this.className.replace(new RegExp("(\\s|^)nicEdit-"+A+"(\\s|$)")," ")}return this}" setstyle="function(A){var B=this.style;for(var C in A){switch(C){case"float":B.cssFloat=B.styleFloat=A[C];break;case"opacity":B.opacity=A[C];B.filter="alpha(opacity="+Math.round(A[C]*100)+")";break;case"className":this.className=A[C];break;default:B[C]=A[C]}}return this}" getstyle="function(A,C){var B=(!C)?document.defaultView:C;if(this.nodeType==1){return(B&&B.getComputedStyle)?B.getComputedStyle(this,null).getPropertyValue(A):this.currentStyle[bkLib.camelize(A)]}}" remove="function(){this.parentNode.removeChild(this);return this}" setattributes="function(A){for(var B in A){this[B]=A[B]}return this}">Zoals de lezer weet — gezien vele voorafgaande artikelen op deze pagina — is de Russisch-Orthodoxe metropoliet Nikodim van Leningrad voorzitter van de zogenoemde Christelijke Vredesconfertntie, die haar voornaamste zetel heeft in Praag. Secretaris-generaal van deze beweging is de Hongaarse Hervormde dr. Karóly Toth. Deze organisatie wordt door sommigen gezien als een verlengstuk van de politiek der Sovjet-heersers, terwijl anderen — mogelijk ietwat naïef — de Praagse vredesbeweging toejuichen als de mogelijkheid bij uitstek om contact te hebben met christenen in een atheïstische en anders gestructureerde samenleving. </p>

Men zal zich mogelijk ook herinneren, dat er een ernstige breuk onts'.aan is in deze vredesbeweging, toen de leiding ervan de Russische invasie in Tsjecho-Slowakije goedkeurde en zich duidelijk opstelde tegenover theologen als de Tsjech Joseph Hromadka en Karl Barth. Beiden verzetten zich - hoewel geen tegenstanders van een andere dan laat-kapitalistische samenleving - tegen de brute v^ijze waarop dit „socialisme met een menselijk gelaat" door de Russische machthebbers werd onderdrukt.

Nikodim - door velen als een'agent van de geheime politie veracht - zette echter door, kennelijk ook omdat hijzelf niet anders meer kan, gesteld al dat hij zulks zou willen eh de breuk in de beweging werd een feit. De bestuursleden van de Vredesbeweging dr. Hermann Kloppenburg in de Bondsrepubliek en prof, Georges Casalis in Frankrijk werden in elk geval „gewipt". Dat had in hun landen tot gevolg, dat er geen plaatselijke afdelingen van de Praagse vredesconferentie meer bleven bestaan.

In ons land lag de situatie anders. Hier ontstond een breuk in het Nederlandse comité, waarvan o.a. de ethici prof. J. de Graaf in Utrecht en prof. A. J. Rasker in Leiden deel uitmaakten. Het comité viel uiteen in die zin, dat prof. De Graaf c.s. meenden, zich te moeten terugtrekken uit de organisatie. Voor hen was het onmogelijk, nog verder te werken gezien de houding en gang van zaken binnen de beweging, waar met mensen en ideeën op schandelijke wijza werd gemanipuleerd.

Een ander deel van het comité wilde echter blijvend zijn fiat geven aan Nikodim c.s. en een van hen vvas prof. Rasker. De Graaf zegde - onder druk? - toe, dat hij zich verder in woord en geschrift zou onthouden van uitspraken, die nadelig zouden zijn voor de Praagse beweging.

LIJMEN?

Ondertussen heeft men deze dagen kunnen lezen, dat metropoliet Nidcdim weer pogingen in het werk zal stellen om de oude breuk te helen. Zal dat ook voor ons land consequenties hebben? Wij hadden daarover een kort gesprek met prof. A. J. Rasker.

Dr. Rasker verklaarde, dat hij een groot vertrouwen had in Nikodim, die hij beschouwde als een positief christen en widens bedoelingen zeker zeer oprecht zijn. Ook de Hongaarse secretaris Toth kende hij voldoende om veel waardering voor hem te hebben. „Toth is veel beter dan bisschop Tibor Bartha". aldus prof. Rasker en in dit opzicht kunnen we hem zonder meer gelijk geven.

Volgens Rasker heeft het korte persbericht over Nikodims p'.p.nnen om weer te gaan praten met de „afgescheidenen" vooral betrekking op Duitsland en Frankrijk. Méér dan het bericht wist prof. Rasker op dit moment ook nog niet, maar volgens hem is na het aftreden (afgezet worden, kerknieuwsred.) van Kloppenburg en Casalis hun post na. 1968 nooit meer vervuld. Het kan dus voor de hand liggen, dat de Vredesbeweging opnieuw vaste 'grond onder de voeten wil krijgen in deze landen.

COMITÉ

Voor ons land ligt de situatie iets anders. Na 1968 was er een klein comité en Rasker dacht niet, dat Nikodim bijv. weer zal proberen prof. J. de Graaf en anderen opnieuw bij de zaak te betrekken. De hoogleraren hadden daarover nog geen contact gehad met elkaar.

Is de Praagse Vredesconferentie relatief belangrijk in ons land'

Prof. Rasker: Nee, we zijn hier maar heel klein. Dat komt ook, omdat er zoveel verschillende vredesbewegingen zijn in Nederland. Men heeft' , daarom voldoende keus en wij zien die andere christelijke vredesgroepen niet als concurrenten. Ieder heeft de vrijheid, te kiezen voor de door hem . gewenste groepen. Maar dat het tot een helen van de breuk komt, geloof ik niet direct. Overigens moet ik ook verdere informatie afwachten.

POLITIEK

Wij voegen daar nog aan toe: het li.1kt ons ook onwaarschijnlijk, dat Nikodim een „lijmpoging" in ons land zal ondernemen. Prof. De Graaf konden wij op dit ogenblik niet voor commentaar bereiken. Of de gesprekken met Kloppenburg en Casalis veel zullen uithalen is zeer de vraag. Casalis - schoonzoon van Karl Earths vriend Eduard Thurneysen en biograaf van een lovend „Portrait de Karl Barth" - zal niet licht over het feit, dat Barth in Tsjecho-Slowakije en Hongarije doodgezwegen v^ordt. kunnen heenstappen en het ook niet kunnen verkroppen, dat Barths geestverwant Hrómadka in zijn vaderland niet meer mag worden genoemd of gelezen.

De politiek van Nikodim en die van het Kremlin lijken zozeer verweven, dat zelfs een groot deel van theologisch „links" daarvoor geen enkele waardering meer kan opbrengen, zelfs niet ondanks het sterke verlangen tot dialoog met de Oosteuvopese kerkelijke leiders.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van maandag 25 februari 1974

Reformatorisch Dagblad | 8 Pagina's

Praagse Chr. Vredesconferentie wil de breuk van 1968 helen

Bekijk de hele uitgave van maandag 25 februari 1974

Reformatorisch Dagblad | 8 Pagina's

PDF Bekijken