Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Free Reformed Churches studenten nu naar Prot. Reformed Seminary

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Free Reformed Churches studenten nu naar Prot. Reformed Seminary

Predikanten Tamminga en Stehouwer in ons land:

13 minuten leestijd

Wie in het jaarboekje van de Christelijke Gereformeerde Kerken bladert, vindt daar als eerste van de buitenlandse kerken, waarmee correspondentie wordt onderhouden, de wat toen nog heette „Free Christian Reformed Churches of Canada and the U.S.A.", met als predikanten o.a. vader J. en zoon G. Hamstra, J. Overduin en K. Van den Belt. De laatste, die vorig jaar van de Vrije Geref. Kerk van Twijzel — nu bediend door ds. G. den Boer — naar Clifton vertrok, dient daar de kerk van de thans Oud-Gereformeerde ds. C. Smis.
Ook de andere predikanten en emeriti van de kerk in Canada en de V.S. hebben nauwe banden met Nederland. Zij dienen gemeenten, die in één kerkverband samenleven, maar die nochtans tot voor korte tijd drie verschillende namen droegen: Free Chr. Reformed Church, Old Chr. Reformed Church (bijv. te Grand Rapids) of ook Free Reformed Church (Clifton). Eerst sinds enige tijd is daar verandering in gekomen: alle gemeenten samen vormen nu officieel de Free Reformed Churches of North America.
Hoe dat in zijn werk ging vertellen ons ds. Tamminga en ds. Stehouwer tijdens een vraaggesprek ten huize van mej. J. Kok te Harderwijk, een oude kennis van ds. Tamminga uit de tijd dat hij hier predikant was.

Wij laten eerst ds. Tamminga aan het woord; als oudgediende is hij goed op de hoogte van de ontwikkeling binnen zijn kerk. „We hadden", zo verhaalt ds. Tamminga, „vanouds drie namen, maar vormen één kerk". Dat werkte natuurlijk enorm verwarrend, vooral in de officiële contacten. Ons maandblad „The Messenger" (de boodschapper) heette het blad te zijn van de „Free and Old Chr. Reformed Churches", waarbij we om verwarring niet groter te maken de „Free Reformed Church" maar weglieten. Ook in onze synodale stukken zette de naamsverandering zich door.
Maar de aangesloten gemeenten wilden niet gemakkelijk hun oude naam loslaten; Clifton bijv. voelde er niets voor, eventueel „Free Christian Reformed" te moeten gaan heten vanwege de door hen afgewezen overeenkomst met de Christian Reformed Churches, die wat meer lijken op de Gereformeerde Kerken in Nederland. Bovendien was men bang, zodat hieruit zou worden opgemaakt, dat het een afscheiding van de Chr. Reformed Churches betrof, wat geenszins het geval was. Ook de Old Chr. Reformed Church had soortgelijke bezwaren, maar na ernstige overweging kon de laatstgehouden synode besluiten, voortaan als Free Reformed Churches of North America door het leven te gaan, waarbij de Canadese gemeenten zijn inbegrepen.

Herkomst leden
Stehouwer vult hem aan: onze meeste leden komen oorspronkelijk wel uit de Chr. Gereformeerde Kerken in Nederland, al is er toch ook een deel, dat in dit land tot de Geref. Bond behoorde evenals —in mindere mate — oud-leden van de Geref. Kerken, de Vrijgemaakte Geref. Kerken en de Geref. Gemeenten. Overigens hebben de oud-Vrijgemaakten hun eigen Canadian Reformed Churches en in de V.S. de American Reformed Church.
Er zijn niet veel contacten met deze kerkengroep, maar zij schijnen nu besloten te hebben, samenspreking met de Free Reformed Churches voor te stellen. Dat zal, zegt Tamminga, wel heel wat voeten in de aarde hebben, want ze zijn daar ook fel en exclusief. Ondertussen zullen wij een dergelijk verzoek niet bij voorbaat al afwijzen, al kun je wel profeteren, dat het veel problemen zal geven.
Terug nu naar de historie van Free and Old Chr. Reformed Churches. Stehouwer: ja, Tamminga zat er a.h.w. van meet af aan bij en weet er veel meer van. Maar de Old Chr. Reformed Church van Grand Rapids is eigenlijk de oudste en oorspronkelijke gemeente, de „moederkerk".

Geschiedenis
Tamminga
kort samengevat ligt de zaak zo; de gemeente van Grans Rapids heeft zich na diverse naamswisselingen in 1944 geïnstitueerd als de „Old Chr. Red. Church", waarmee zij bedoelde uit te spreken: wij zijn de oude, de echte Christelijke Gereformeerde Kerk, zulks tegenover de in haar ogen niet meer zuivere Christian Reformed Churches. In 1950 trok oefenaar-voorganger (nog niet: predikant) J. Hamstra uit Veenwouden naar Dundas in Canada en vergaderde rondom zich allengs een emigrantengemeente. Hij werd naar artikel 3 van de kerkenordening predikant en zijn gemeente noemde zich ook Old Chr. Ref. Church en zocht aansluiting bij die van Grand Rapids. In 1951 vertrok ds. Tamminga naar Chatham, dat zich eveneens Old Chr. Reformed Church noemde. Er ontstond echter een conflict, in Tamminga's ogen mede door de schuld van de kerk van Grand Rapids, die toen werd bediend door ds. G A. Zijderveld, momenteel predikant der Geref. Gemeenten te Middelburg. Het geschil had hoofdzakelijk betrekking op de autoriteit van de plaatselijke kerk.
De kerk van Grand Rapids —en vooral haar predikant — was van mening, dat alle beroepingswerk door de tot het verband toegetreden gemeenten, eerst ter goedkeuring aan een commissie van Grand Rapids moest worden voorgelegd.

Kerkrechtstrijd
Tamminga stond hierin lijnrecht tegenover Zijderveld en J. Hamstra omdat hij meende, dat de ene gemeente over de andere geen heerschappij mag voeren, al begreep hij wel, dat Grand Rapids graag zou willen uitmaken, welke Nederlandse predikanten beroepen zouden worden. Dat is echter zo onkerkrechtelijk als maar mogelijk is, zelfs al was Tamminga ook niet altijd even gelukkig met bijv. het beroepingswerk van de inmiddels gestichte kerk van St. Thomas (Ontario).
Toen presteerde Grand Rapjds het, om de kerkeraad van St. Thomas af te zetten. Voor Tamminga was nu de maat vol: hij trok zich met zijn kerkeraad eveneens terug. Op advies van de Apeldoornse prof. J. Hovius noemden hij en de zijnen zich voortaan Free Chr. Reformed Churches.
Het aantal gemeenten groeide snel: Hamilton, Toronto etv., die zich allemaal bij Tamminga c.s. voegden, niet bij de kerk van Grand Rapids, die met Dundas de enige Old Chr. Ref. Church vormde. Na een conflict van ds. Zijderveld met zijn kerkeraad van Grand Rapids vertrok deze en hij werd daar opgevolgd door ds. C. Smits, met wie Tamminga spoedig samensprekingen begon om de tegenstelling uit de weg te ruimen. Na diens terugkeer naar Nederland zijn de besprekingen voortgezet en vrij spoedig kwamen de Old en Free gemeenten bij elkaar.
De situatie is nu zo geklaard, dat men één naam heeft aangenomen. Deze kerken hebben op dit ogenblik acht predikanten, onder wie twee emeriti. In totaal telt de kerk twaalf gemeenten en ongeveer drieduizend leden. Inclusief doopleden.

Hoe zit het met de theologische studie. Worden er ook kandidaten naar Apeldoorn gestuurd of vormt men ze thans zelf?

Theol. studie

Ds. Stehouwer: Aanvankelijk werden de studenten opgeleid aan Calvin College en Seminary en ds. Tamminga begeleidde ze daar voor onze kerk. Bilkes, Pronk en ik zijn daar gevormd, en dat was toen nog wel mogelijk ondanks de groeiende bezwaren.

Tamminga: naderhand hebben we het eerst geprobeerd bij de Vrijgemaakten, dus de Candian Red Churches, die een eigen school hebben in Hamilton, maar dat durfden we toch niet goed aan. Hun Verbondstheologie was de onze niet: het verbond, waarin wij uitwendig zijn, moet ook daadwerkelijk en individueel worden toegepast in het hart van de mens en die leer vonden wij in Hamilton niet, al hebben we waardering voor deze school, die nog maar pas begint en toch tamelijk volledig onderwijs bood.

De laatste tijd, aldus Stehouwer, is „Calvin" echter niet meer acceptabel, dus we moesten wel wat anders zoeken. Wel dient bedacht te worden, dat het College meer links georiënteerd is dan het Seminary, die beide onafhankelijk van elkaar arbeiden, ondanks hetzelfde curatorium.
De invloed van het Institute of Christian Studies te Toronto en de achter haar staande AACS (vereniging ter bevordering van de christelijke studies, vooral denkers uit de school van Dooyeweerd en Vollenhoven) op Calvin College is voor ons, zo merkte Tamminga op, erg verontrustend en ze wordt steeds groter.

Contra AACS
Wij zijn sterk gekant tegen deze strikte doorvoering der Calvinistische wijsbegeerte, die zij veel te extreem doortrekken. De AACS-mensen vormen trouwens binnen de Christian Reformed Churches ook een groep, die zelfs eigen gemeenten heeft in Toronto en in Grand Rapids, waar ze zich zo afgezonderd hebben, dat ze als een aparte „church of the Servant" (gemeente van de Knecht, de Dienaar) vergaderen. Trouwens de hoofdartikelen in „The Banner" keren zich ook scherp tegen de AACS, en hun verdeeldheid zaaien komt steeds meer openbaar, vindt ds. Tamminga. In Calvin College e.d. laat zich ook de Kuyperiaanse richting gelden en dat is ook voor ons een reden, om te zien naar andere studiemogelijkheden voor onze aanstaande predikanten. De Schriftkritiek, waarbij Wellhausen en Kuenen teveel aandacht krijgen, deed helemaal de deur dicht. Zo kwam ds. Tamminga als deputaat voor de opleiding voor de dag met, als praktisch enige mogelijkheid het seminarie van de Protestant Reformed Church, de thans een halve eeuw oude kerk van ds. Herman Hoeksema met als hoogleraren diens zoon Homer C. Hoeksema, Dekker, en Hanko.

Hoeksema-kerk
De Protestant Reformed Church — met haar geringe, maar aktieve ledenaantal en haar gezaghebbende blad „The Standard Berer" —heeft zojuist de nieuwbouw van haar seminarium in gebruik genomen. De opleiding is wat eenvoudiger dan van Calvin Seminary en de studenten moeten hard werken, maar over en weer is men erg tevreden met deze oplossing.

Omdat er natuurlijk dogmatische verschillen zijn gemaakt tussen de Free Ref. en de Protestant Ref. Church is de afspraak gemaakt, dat Tamminga en ds. C. Pronk hun eigen studenten begeleiden en de verschillen met de wel Bijbelgetrouwe, maar zuiver ouderwets Kuyperiaanse kerk van Hoeksema duidelijk maken. Momenteel zijn er drie studenten in opleiding.

Is er nooit overwogen, studenten naar Apeldoorn te zenden voor hun opleiding? Die mogelijkheid was er, omdat de Chr. Geref. synode dit had besloten. Er waren echter praktische bezwaren tegen: ze zouden een geheel op de Nederlandse situatie afgestemde opleiding krijgen en jarenlang het contact met hun eigen kerk en a.s. gemeenten moeten missen, nog afgedacht van de hoge kosten.

Vrees voor ,ApeIdoorn'

Daarom wordt de voorkeur gegeven aan de opleiding even buiten Grand Rapids, waar dan nog wel bij komt — Tamminga wil dat graag kwijt — dat men ook jegens Apeldoorn wel wat reserves gaat koesteren met het oog op de toekomst. Wanneer — zoals de synode van Amsterdam heeft mogelijk gemaakt — er een toevloed komt van zogeheten artlkeI-16 studenten (van andere kerken, met name de Buitenverbanders), dan vreest ds. Tamminga, dat op den duur het eigen karakter van deze kerkelijke hogeschool ernstig zal worden aangetast, al is het nu nog niet zover.
Aldus een weergave van ons gesprek over de Free Reformed Church. Daarbij kwamen nog tal van andere zaken aan de orde, die hier slechts kunnen worden aangestipt. Stehouwer en Tamminga zijn beiden verontrust over de groeiende tegenptellingen op de Chr. Geref. synode, het elkaar nauwelijks meer herkennen der diverse vleugels etc. Hun voorkeur gaat in dat geval eerder uit, naar wat zij de middenmoot der kerk noemen en naar de groep rond „Bewaar het Pand" dan naar hen, die een meer eigentijdse aanpak — wat dat ook moge zijn —zeggen voor te staan.

Bezorgdheid

We praten verder over o.m. Westminster Theological Seminary, in Philadelphia, dat erg gestempeld wordt door de Orthodox Presbyterian Church over de door de Chr. Geref. synode gewenste correspondentie met de Christian Reformed Churches in de V.S. en Canada.waar Tamminga en Stehouwer tegen zijn, over de ICCC en de Geref. Oecumenische Synode, waarvan de Free Ref. Churches geen lid willen zijn al hebben ze tegen de eerste meer praktische en tegen de laatste meer theologische bezwaren (o.a. het lidmaatschap van de Geref. Kerken). Ook de collega en vriend van ds. Tamminga te Grand Rapids, ds. W. C. Lamain, komt ter sprake.

Voorzover ze een totaalindruk kunnen geven over hun recente bezoek aan ons land, hebben beiden wel veel bemoediging ontvangen, maar wij zijn er niet ver naast, wanneer wij veronderstellen, dat de vrees en de zorg over de ontwikkelingen in het oude vaderland overheersen, ook over de Chr. Gereformeerde Kerken, waarmee beiden zich nog altijd op zoveel wijzen verbonden weten.

_____________________________________________________________
(Door onze redacteur kerknieuws) Toen vorige maand de generale synode van de Chr. Gereformeerde Kerken in Amsterdam bijeen kwam, waren er ook weer een aantal buitenlandse gasten en officiële vertegenwoordigers aanwezig. Met twee van hen, rev. J. Tamminga, emeritus-predikant van de Old and Free Christian Reformed Church (die nu Free Reformed Church heet) te Grand Rapids (mich.) en rev. A. Stehouwer van de Free Reformed Church te London (Ontario, Canada). Ds. Stehouwer was aanwezig als officiële afgevaardigde van deputaten en synode van zijn kerk. Rev. J. Tamminga werd op 10 juni 1907 te Franeker geboren, studeerde te Apeldoorn aan de Chr. Gereformeerde theologische hogeschool bij mannen als G. Wisse, F. Lengkeek, J. J. van der Schuit en L. H. van der Meiden en hij werd kandidaat in 1931. Op 8 november van dat jaar deed hij intrede in de Chr. Geref. Kerk van Harderwijk. Daarna diende hij de kerken van Enschede, Rotterdam-C en opnieuw Enschede. In 1951 vertrok ds. Tamminga naar Canada, waar hij de Free Chr. Reformed Church van Chatham (Ontario) en Toronto diende alsmede vanaf 1960 de Old Chr. Reformed Church van Grand Rapids (USA). Op 10 September 1972 ging ds. Tamminga met emeritaat. Rev. A. Stehouwer werd op 10 oktober 1930 geboren te Papendrecht en na zijn emigratie naar Canada studeerde hij theologie aan Calvin Saminary te Grand Rapids, na de vooropleiding aan Calvin College in deze stad. Dit bekende seminary is aanvankelijk opgezet als de kerkelijke hogeschool van de Christian Reformed Church in Canada en de VS, maar ook leden van andere kerken hebben daar gestudeerd, zoals de huidige Free Reformed predikanten C. Pronk te Grand Rapids en L. W. Bilkes te St. Thomas (Ont.). Rev. Stehouwer werd kandidaat in 1967 en deed op 3 november zijn intrede te Chatham. Sinds 23 juni 1972 staat ds. Stehouwer te London, een gemeente met 52 doop- en 60 belijdende leden, volgens de laatste opgaven. Op de foto: rechts ds. Tamminga, naast hem ds. Stehouwer.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 29 oktober 1974

Reformatorisch Dagblad | 10 Pagina's

Free Reformed Churches studenten nu naar Prot. Reformed Seminary

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 29 oktober 1974

Reformatorisch Dagblad | 10 Pagina's

PDF Bekijken