Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Einde „Zuiderzeewerken'' in zicht

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Einde „Zuiderzeewerken'' in zicht

6 minuten leestijd

IJSSELMEER — Met het gereedkomen van de dijk Enkhuizen-Lelystad zijn de Zuiderzeewerken weer een stap dichter bij hun voltooiing. Het werk is nog niet geheel ten einde, want zoals minister Westerterp donderdag verklaarde, nu wordt begonnen met het aanleggen van een dijk door het Markermeer. Misschien zal daarna de Markerwaard nog worden ingepolderd, maar dat is momenteel niet zeker. Vooral de Vereniging tot behoud van het IJsselmeer gaat fel tekeer tegen inpoldering. Ondertussen gaan de inrichtingswerkzaamheden in de drooggelegde polders Zuidelijk en Oostelijk Flevoland rustig door. Het leek ons nuttig nu een overzicht te geven van het verwezenlijken van de ideeën van ir. C. Lely, terwijl we tenslotte bekijken hoe de huidige stand van zaken is.

In de vorige eeuw zijn er verschillende ideeën gegroeid voor het inpolderen van onze grootste binnenzee. Ze varieerden van een klein stukje in het zuiden, het denkbeeld van Leemans in 1675, tot 'bijna volledige inpoldering van de Zuiderzee en de Waddenzee. Uiteindelijk werd voor het uit 1883 daterende idee van ir. Lely gekozen, dat in 1918 als wet van kracht werd.
Redenen voor inpoldering waren toen: grotere veiligheid, betere waterhuishouding en vergroting van de oppervlakte landbouwgrond. In 1919 begonnen de werken. 

De Afsluitdijk van Noord-Holland naar Friesland, die het IJsselmeer deed ontstaan, kwam in 1932 gereed. Toen was al één polder klaar: Wieringermeer (20.000 ha) in 1929 droog.

Met de wijzers van de klok met begon men aan verdere droogleggingen. De Noord-Oostpolder (48.000 ha) kwam in 1940 droog; Oostelijk-Flevoland (54.000 ha) in 1956 en Zuidelijk-Flevoland (43.000 ha) in 1967.
Op het moment is de ontginning van Zuid-Flevoland in volle gang. De totale ontginning van een polder duurt wel ongeveer twintig jaar.

VERANDERING

Eigenlijk had al lang begonnen moeten zijn met de Markerwaard, maar in het Zuiderzeeproject kan elke volgende stap opnieuw worden overwogen, terwijl ook veranderingen kunnen worden aangebracht. 
Ook in het begin is dit reeds gebeurd. De Wieringermeer en de Noordoostpolder telden geen randmeren, zij sloten aan op het vasteland. Later is gebleken dat het voor de waterhuishouding van het 'bestaande land beter is, dat er een strook water langs de polders komt.

Veranderingen zijn er ook geweest wat de 'bestemming van de polders betreft. 
Zo waren de eersite polders voor 87 procent landbouwgebied. Nu denkt men dat dit niet meer zo belangrijk is en wordt meer ruimte apart gehouden voor recreatie en stedenbouw. In Oostelijk-Flevoland begon de kentering. Hier was driekwart landbouwgrond. Zuidelijk-Flevoland zal, als het klaar is, nog maar dé helft landbouwgrond tellen, een kwart zal bestaan uit bossen en natuurgebieden en een vijfde gedeelte zal voor bewoning bestemd worden. In Oostelijk Flevoland groeit Lelystad, welke mogelijk meer dan 100.000 inwoners zal gaan tellen. Industrieën die zich hier vestigen krijgen premies en mensen worden aangemoedigd hier te komen wonen.

Over enkele weken zal worden begonnen met de woningbouw van de grote stad Almere aan de westkant van Oostelijk-Flevoland onder de rook van Amsterdam. 
De voorbereidende werkzaamheden als heien, leidingen aanleggen, wegenbouw, opspuiten van terreinen zijn al voor een groot deel voltooid. Afhankelijk van het aanbod zal Almere wellicht tot boven de 200.000 inwoners uitgroeien.

Lelystad en Almere hebben vooral een functie voor de opvang van mensen die weg willen uit de overvolle randstad. Beide plaatsen liggen hier dicht bij, maar toch kunnen ze zo ingericht worden, dat het er landelijk wonen is. Men heeft eens uitgerekend, dat er in de komende Vijfentwintig jaar een kwart tot een half miljoen mensen uit de noordelijke vleugel van de randstad naar de Flevolanden zullen trekken.

Het lijkt wel waarschijnlijk dat de Markerwaard er zal komen. De laatste rapporten die hierover zijn verschenen, doen dit vermoeden. De nota van de Dienst der Zuiderzeewerken, „Beschouwingen over de Markerwaard", geelt zes varianten voor inpoldering. De eerste mogelijkheid is niet inpolderen. Dan zou de pas voltooide dijk zo ongeveer het laatste werk zijn. De andere oplossingen gaan van een klein deel bedijken tot inpoldering volgens het oorspronkelijke plan. Bij een bijna volledige inpoldering liggen, de grondverwervingskosten per hectare het laagst; naar deze oplossing gaat dan ook de voorkeur van de dienst uit.

Het meest recente rapport is opgesteld door de Rijksdienst voor de IJsselmeerpolders in samenwerking met de Dienst voor de Zuiderzeewerken en heet: Verkenningen Markerwaard. In dit rapport, dat een paar maanden geleden verscheen, zijn de verschillende inrichtingsmogelijkheden bezien. De diensten komen tot de conclusie dat de verschillende wensen kunnen worden verwezenlijkt 'binnen een en dezelfde Markerwaard. De verschillende belangen zijn die van landbouw, natuur, recreatie en verstedelijking. De polder zou dan vierkantig kunnen worden met hoekpunten bij Enkhuizen, Lelystad, het gemaal „De Blocq van Kuffelder en een punt ten zuiden van het Hoornse Hop; deze polder zou 41.000 ha tellen. 
Het gebied zou worden opgesplitst in onderdelen; deze compartimentering kan geschieden door middel van het hoofdontwateringssysteem, het hoofdwegenstelsel en de aanleg van groenstroken. Grote stedelijke nederzettingen zullen er niet direct komen, omdat Lelystad en Almere de „overloop", uit de randstad zullen ontvangen.

LUCHTHAVEN

Een vraag is of onze tweede nationale luchthaven in de Markerwaard zal komen. De verwachting is namelijk dat Schiphol over tien jaar te klein is. Voor de geluidshinder is het natuurlijk prachtig, want men kan eerst de ligging van het vliegveld bepalen en daarna . op gunstige plaatsen huizen bouwen. Op andere plaatsen zal altijd lawaai overlast ontstaan, ook al worden weinig bebouwde gebieden uitgezocht. 
De plaatsen die ook in aanmerking komen voor de tweede luchthaven zijn: bij Dinteloord in het noord-westen van Noord-Brabant, voor de kust van Goeree-Overflakkee, op de Maasvlakte en bij Leerdam.
Het is niet bekend wanneer een beslissing zal worden genomen; momenteel beraadt de commissie Segers zich hierover. Evenmin weet men wanneer een besluit over de gehele Markerwaard zal worden genomen. 
Op dit ogenblik is de Zuiderzee-commissie uit de Raad voor de waterstaat bezig met het voorbereiden van een advies aan de minister. Tegelijkertijd werkt de Rijksplanologische dienst hieraan. Het is niet te verwachten, dat ook als de beslissing eenmaal is genomen deze spoedig in uitvoering zal genomen worden.
Voordien zullen allerlei actiegroepen en dergelijke wel hun protest laten horen. 
Het is misschien maar gelukkig dat Lely dat niet heeft kunnen voorzien. Zou het met elkaar te maken hebben, dat zowel over de Oosterschelde als de Markerwaard, - de eindfasen van de twee grootste waterstaatkundige werken in ons land slechts met veel moeite een beslissing kan worden genomen?

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 6 september 1975

Reformatorisch Dagblad | 12 Pagina's

Einde „Zuiderzeewerken'' in zicht

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 6 september 1975

Reformatorisch Dagblad | 12 Pagina's

PDF Bekijken