Bekijk het origineel

Speciale aandacht voor Russische gevangenen

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Speciale aandacht voor Russische gevangenen

Nederlandse afdeling Amnesty voert internationale actie

4 minuten leestijd

AMSTERDAM — De Nederlandse afdeling van Amnesty International heeft voorlopig haar eerste doel bereikt. De gevangenen, „die om het uiten van hun politieke of godsdienstige overtuiging opgesloten zitten in gevangenissen, strafkampen en psychiatrische inrichtingen van de Sowjet-Unie" hebben speciale aandacht gekregen.

De onvrijwillige opsluiting van Russische politieke gevangenen in psychiatrische klinieken moet zonder meer worden veroordeeld. Er is hier sprake van een onaanvaardbare, kwaadaardige verstrengeling van het staatsapparaat en de psychiatrie. 
Overigens behoeft deze vorm van strafrechtspleging niet alleen in de Sowjet-Unie voor te komen. In de meeste landen van de wereld is nog niet het recht gerealiseerd dat een patiënt, die in een psychiatrische kliniek verblijft zijn behandeling kan laten controleren door een officiële instantie.

Dit betoogde prof. N. W. de Smit, districtspsychiater in Amsterdam, tijdens een persconferentie die Amnesty International zaterdag had belegd in de Amsterdamse Mozes en Aaron kerk. De persconferentie die later werd gevolgd door een teach-in maakt deel uit van de internationale actie die Amnesty gedurende enkele weken organiseert om het lot van de politieke gevangenen in de SowjetUnie te verbeteren.

Naast prof. De Smit waren op de persconferentie als sprekers onder meer aanwezig prof. dr. Bastiaans, hoogleraar aan de medische faculteit van de Leidse universiteit, zijn Amsterdamse collega prof. dr. C. van Emde Boas, Viktor Fainberg en zijn echtgenote Marina. 
Fainberg heeft als politieke gevangene vijf jaar doorgebracht in psychiatrische klinieken in de Sowjet-Unie. Hij werd opgepakt na een demonstratie tegen de Russische inval in Tsjeohoslowakije. Manna Fainberg heeft als psychiater gewerkt in een kliniek in Leningrad.

ERG GESLOTEN

Het verschil tussen de psychiatrie in de Sowjet-Unie en die in het westen is niet zo eenvoudig aan te geven, omdat Russische psychiaters met name over de behandeling van politieke gevangenen erg gesloten zijn. Prof. Bastiaans meende dat de Russische psychiatrie sterk gebaseerd is op het principe van Pavlov, liet belonen maar vooral het straffen van de patiënt. De vorm van psychiatrische therapie die werkt met straffen is volledig verouderd. Het Westen kent een moderne en dynamische psychiatrie. 
Als er hier dan toch een „strafsysteem" bestaat dan wordt het veel menselijker toegepast, aldus prof. Bastiaans. Wat de Sowjet-Unie betreft is naar zijn mening echter de kernvraag: „moet iemand die een andere politieke opvatting heeft in een psychiatrische kliniek worden behandeld?"

Viktor Fainberg ging in op de ook voor Amnesty belangrijke vraag of campagnes in het Westen ten gunste van politieke gevangenen in Rusland enig effect sorteren. 
Volgens Fainberg is dat zeker het geval, al worden dergelijke campagnes slechts bij een zeer kleine minderheid bekend. Het positief effect viel met name te registreren na het internationaal congres van psychiaters dat enige jaren geleden in Mexico werd gehouden. Een aantal straffen viel voor de politieke gevangenen weg, al was dit ook slechts tijdelijk. 
De Russische psychiaters zelf staan erg verdeeld tegenover de vraag of politieke gevangenen in hun klinieken moeten worden behandeld. 
Mevrouw Fainberg vertelde dat «sen groot deel van haar collega's zich van de vraag afmaakte met de opmerking dat ieder mens zich maar moet aanpassen aan de regels van de staat waarin hij leeft. Een kleine minderheid was het met haar onaanvaardbaar eens, maar dan nog slechts in «en gesprek onder vier ogen.

Andrej Sinjawski vroeg zich at waarom de Sowjet-Unie, een land met een machtig leger en een goed georganiseerde KGB (veiligheidspolitie), het niet aandurft het handvol dissidenten vrij te laten. Deze kunnen immers tegen deze achtergrond bezien nauwelijks gevaar voor de staat opleveren.

Sinjawski, die samen met Yoeli Daniël tijdens een berucht proces werd veroordeeld en zeven jaar in een strafkamp doorbracht, meende dat er meer oprechte communisten in de strafkampen verblijven dan er binnen de KGB werkzaam zijn. 
Van anticommunistische agitatie kan derhalve naar zijn mening geen sprake zijn. De al geruime tijd in het Westen wonende schrijver stelde dat je in het Westen wel voor het lot en de vrijheid van de politieke gevangenen in de Sowjet-Unie moet opkomen, omdat je daarmee ook opkomt voor je eigen vrijheid.

Aan de discussie tijdens de teach-in werd verder nog deelgenomen door prof. K. van het Reve, hoogleraar Russische taal aan de Rijksuniversiteit van Leiden, Nico Scheepmaker, journalist, en de politici E. van Thijn (PvdA), mevr. H. van Leeuwen (ARP) en R. van Duyn (PPP).
=============

Sacharow blij met actie

Andrej Sacharow, de bekende voorvechter van de mensenrechten in de Sovjet-Unie, heeft zijn steun betuigd aan de actie die Amnesty international gedurende enkele weken voert om het lot van de politieke gevangenen in Rusland te verbeteren,

In een telefonisch vanuit Moskou doorgegeven verklaring zegt Sacharow blij te zijn met het rapport dat Amnesty aan de situatie van de gevangenen heeft gewijd. De verklaring werd zaterdagavond voorgelegen bij de opening van de teach-inn, die de Nederlandse afdeling van Amnesty in het kader van de actie in de Amsterdamse Mozes en Aaron kerk had georganiseerd.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van maandag 1 december 1975

Reformatorisch Dagblad | 8 Pagina's

Speciale aandacht voor Russische gevangenen

Bekijk de hele uitgave van maandag 1 december 1975

Reformatorisch Dagblad | 8 Pagina's

PDF Bekijken